BMI staat niet alleen voor de waarde om te bepalen of je gezond leeft, maar ook voor Business Model Innovation. Voor bedrijven ontzettend belangrijk, om competitief te blijven. Blijf je vasthouden aan je (oude) businessmodel of kijk je actief naar nieuwe businessmodellen?
Val je eigen businessmodel aan!
Er zit een risico in het doen alsof de wereld niet verandert. Het grootste risico is misschien wel dat een ander bedrijf wel de stap maakt naar een nieuw businessmodel en je opeens compleet ouderwets bent. Luke Williams schreef daar vorig jaar een mooi boek over genaamd “Disrupt”. De essentie is dat als jij niet zelf je businessmodel ter discussie stelt, de kans groot is dat iemand anders, direct of indirect dat voor je doet. Maar hoe zit je businessmodel nou eigenlijk in elkaar? En misschien nog wel belangrijker: wat is een business model?
Wat is een businessmodel?
Volgens Ostenwalder: “A business model describes the rationale of how an organization creates, delivers and captures value.”Dit zegt mij niet zo veel, dus maar eens gekeken hoe het in de Nederlandse versie van het boek wordt omschreven: “Een businessmodel beschrijft de grondgedachte van hoe een organisatie waarde creëert, levert en behoudt.”
Hoe werkt het canvas?
Ostenwalder werkt met het business model canvas. Dit is een visuele manier om de 9 belangrijke elementen van je businessmodel te beschrijven. Het model is eigenlijk heel eenvoudig: aan de onderkant vindt je de kosten en opbrengsten. In het midden de waardepropositie, datgene wat je aan je klanten biedt. Aan de linkerkant vindt je ‘hoe’ je dit doet: welke partners, welke resources en welke activiteiten. Rechts zit de ‘wie’ kant. Aan wie verkoop je, hoe lever je je producten en hoe onderhoud je de relatie met de klanten.
Simpel maar doeltreffend
Om het model duidelijker te maken, is het goed om een bekend bedrijf te nemen en het businessmodel te beschrijven in het canvas. Laten we de Italiaanse autofabrikant Ferrari nemen. Dit is het high niveau model van Ferrari, specifiek gericht op de auto’s die Ferrari maakt. De categorieën spreken denk ik voor zich. In principe zou je vanuit dit businessmodel kunnen kijken waar er nog meer mogelijkheden liggen voor Ferrari. Het ontwikkelen van auto’s is een zeer kostbare zaak en Ferrari is geen ‘volume’merk als Opel of Volkswagen. Het aantal kopers is beperkt, maar het aantal mensen dat een Ferrari zou willen (of iets van Ferrari) is veel groter.
Wat kan je mogelijk nog meer doen met een heel bekend en exclusief merk als Ferrari? Lifestyle artikelen, gerelateerd aan de Formule 1 en auto’s liggen daarbij voor de hand. Zoals je kunt zien gaat Ferrari verder dan alleen de verkoop van auto’s en is er een horloge- en kledinglijn met het Ferrarilogo. De vraag is dan of je dat als een nieuwe Value Proposition definieert of integreert in bovenstaand canvas. Mijns inziens een nieuwe Value Proposition, omdat eigenlijk de enige link het merk Ferrari is, vrijwel alle andere elementen zijn anders.
Nadenken over jouw business(model)
Het business model canvas is ook een ideaal hulpmiddel om eens na te denken over je eigen businessmodel. Waar liggen nou de kosten, wat bieden we aan en wie zijn onze klanten? Met het canvas kun je dat in een middag met een groep in kaart brengen. Samen vul je het model in en praat je over de elementen van het model, bijvoorbeeld wat is nu de Value Proposition.
Nu je weet wat de huidige situatie is, kun je de volgende vraag stellen: hoe kan mijn businessmodel innoveren? Waar liggen de mogelijkheden en wat moet er veranderen? Je kunt gebruik maken van ervaren business model consultants om je te begeleiden maar hou in de gaten dat het jouw businessmodel is, niet dat van een ander.
Het boek, de app en de website
Het Business Model Generation boek is een bijzondere uitgave. Ten eerste omdat het met behulp van crowdfunding en cocreation geschreven en uitgegeven is (mijn collega Sander Smit heeft onder andere mee ge-cocreëerd en meegelezen met dit artikel). Het is een echt ‘doe’ boek met veel plaatjes en weinig tekst. De eerste 70 pagina’s kun je hier downloaden. Het boek (een aanrader) is te koop voor ongeveer € 42 bij diverse (online) boekhandels (en zowel in het Engels als Nederlands).
Er is ook een app waarmee je het business model canvas kunt invullen, maar met een prijs van bijna € 25 erg aan de dure kant, zeker voor een app. Er is geen freemium model (wat grappig genoeg wel in het boek zelf wordt beschreven), dat voor extra conversie zou kunnen zorgen. Ook komt er, volgens de website, in de nabije toekomst een webversie van de app. Daarnaast is vorige week het boek ‘Business Model You’ geïntroduceerd. Het canvas wordt hier gebruikt om een business model voor jezelf te maken.
Heb je dit allemaal nodig om met het canvas en aan het model aan de slag te gaan? Het antwoord is eigenlijk ‘nee’. Het boek is zeker een aanrader, maar als je een klein budget hebt en gevoel voor businessmodellen, kun je met de 72 pagina’s goed uit de voeten.
BMI Serie: 12 nieuwe artikelen
Vorig jaar heb ik een drietal artikelen over nieuwe businessmodellen geschreven, waarbij ik bij twee van de drie het business model canvas heb gebruikt om grafisch het ‘oude’ business model en het nieuwe business model weer te geven. Dit is goed bevallen, omdat het duidelijker is dan tekst (een plaatje zegt meer dan 1000 woorden). In 2012 plan ik in totaal 12 nieuwe artikelen over bedrijven (bestaande- of startups) die hun businessmodel hebben vernieuwd. Voorbeelden van een significante wijziging is bijvoorbeeld Versvandekweker.nl, een groep samenwerkende tuinders en kwekers die rechtstreeks groente en fruit aan de consument verkopen. Of SnappCar, een startup die bemiddelt bij het verhuren van auto’s tussen particulieren.
Heb jij een vernieuwend businessmodel? Doe mee!
Ben jij bezig met een vernieuwend businessmodel? Ik zou het erg leuk vinden om daar aandacht aan te besteden hier op Frankwatching. In de artikelen beschrijven we niet alleen het nieuwe businessmodel, maar ook de aanleiding hiervoor en een realistische, positief-kritische analyse van de kansen en bedreigingen. Hierbij hoort transparantie over de resultaten en de criteria (wanneer is je nieuwe business model een succes?).
Natuurlijk hoef je niet bang te zijn dat we de geheimen op straat gooien! Maar ik wil wel graag een realistisch beeld schetsen zodat lezers delen in de waardevolle lessen. Als je interesse hebt om mee te doen, stuur dan een mailtje naar Rob Blaauboer (rob.blaauboerATgmail.com) of tweet @robbla.
telefoonservice 
Bas | Witteboorden 
Pascal | Regiobloemi 
Shamier Coffie 
Leuk artikel! Ik heb dit model gebruikt bij mijn afstuderen. Erg leuk om er mee bezig te zijn en je hebt er ook echt wat aan :-)
Hi Rob,
dank voor je leuke artikel. Ik maak bij klanten ook graag gebruik van het Business Model Canvas. Niet alleen om nieuwe businessmodellen uit te werken, maar ook om mensen inzicht te kunnen geven in een huidige situatie. Een mooie krachtige tool en ook leuk om met klanten samen te doen.
Blijf de artikelen vooral schrijven, ik kijk er naar uit!
@monique was het zo makkelijk om mee te werken als ik beschrijf?
@marco Dank voor compliment. Er komen er 12 aan dit jaar. Daarnaast wil ik nog eens kijken naar Disrupt van Luke Williams en het canvas. Luke’s boek is echt een aanrader! Ook een hoe – doe boek.
Hey Rob, een business model canvas maakt verdienmodellen sneller inzichtelijk dan tekst of cijfers misschien zouden kunnen doen en het ziet er leuker uit ook maar ik zie ook een aantal problemen voor me:
A) Mensen vragen naar hun kosten structuur en/of inkomstenbronnen is té simplistisch gedacht naar mijn mening, want wat betekent dat? Als ik (theoretisch gezien) in dezelfde markt stap als Ferrari maar ik kan bij hetzelfde prijspunt een aanzijnlijk lagere cost per sale neerzetten dan zie je aan zo’n canvas niet wie het betere verdienmodel. De big picture verdrinkt op zo’n moment de details en alle “tools” waarbij dat het geval is vermijd ik als de pest, want ik doe liever moeite om een heel aantal grafieken te lezen dan dat ik beslissingen maak op basis van onvolledige informatie.
B) Klanten in een segment knallen forceert iemand (en zeker een ZZP-er) om op afstandeljke manier met klanten om te gaan… als zijnde gezichtsloze wezend die niet tastbaar zijn. Dat is geen goede marketing naar mijn idee: je moet juist je klant zo tastbaar maken als maar kan. Het “dit is Jan, 28 jaar oud, ZZP-er, net een bedrijf begonnen met eigen geld, woont op zichzelf, wil website bezoekers maar geen idee hoe er te komen” verhaal bedoel ik dan. Daarmee sla je bepaalde mensen over misschien, maar de goede copywriter weet dat jouw zeer gerichte pitch OOK die mensen aantrekken die jouw doelgroep bewonderen en/of zich kunnen herkennen in de doelgroep. Beste voorbeeld: Marlboro en de Marlboro Man. Hele specifieke marketing (de “echte tough guy”), maar resultaat: dominante kracht in de tabakswereld.
Kortom: de uitleg bij zo’n canvas moet wel heel, heel goed zijn wil ik overwegen om het te gaan gebruiken want het neigt al snel naar te simplistisch denken. Ik zie het dan ook meer als een “tussendoor tool” en niet iets wat je consequent kunt gebruiken voor iets anders dan je stress managen door de hele berg aan “moving parts” die bij een bedrijf bezitten komt kijken even te bagatelliseren zodat je weer weet waarom je het ook alweer allemaal doet.
@dennis ik zit vlak voor de vakantie van morgen. Jouw zinvolle opmerkingen zal ik van het weekend beantwoorden. Maar je hebt gelijk, er zit veel meer achter. Voor de artikelen gebruik ik Bmc als visualisatie. Maar weten wie je klant is, en een goede onderbouwing is absoluut nodig.
Beste Rob,
Bedankt voor je artikel, ik werk zelf nu exact een jaar met het Business Canvas en geniet van de veelzijdigheid van het model.
Ik hoop op een dag erg bedreven in het model te worden, dus oefen ik mij regelmatig. Ondernemers uit mijn omgeving bied ik aan om gratis twee uur met mij te praten waarbij we het Business Canvas invullen, zij krijgen nieuwe inzichten en ik krijg ervaring met het model.
Iemand zei ooit dat een landkaart niet het gebied is. Dit geldt net zo goed voor het Business Canvas. Het is een tool die aanzet tot denken en zoals je schrijft bedrijfsactiviteiten inzichtelijk te maken.
Daarnaast gebruik ik het om ‘wat in het hoofd zit, op papier te krijgen’.
Ik zie het dan ook meer als een aanvulling dan als de belangrijkste tool. Na het invullen van het Canvas begint het ‘echte werk’ pas.
Ik zal kort drie voorbeelden noemen:
1. Een fotografe die ‘elke opdracht aanneemt’.
Door het Canvas in te vullen werd ze gedwongen om na te denken over wie ze eigenlijk wil bedienen. We spraken over sterke punten, zwakke punten en wat ze echt leuk vind.
Op haar website communiceerde ze heel breed: kinderen, gezinnen, huisdieren, gebouwen en reclamefoto’s.
Echter de tekst die ze er bij schreef was heel formeel, zakelijk (dat vond ze professioneel)… Ze wilde zich vooral richten op gezinnen.
Uiteindelijk is ze echt een ‘mens’ geworden en sleept ze heel veel opdrachten binnen die ze echt leuk vind, ze doet het andere nog steeds maar profileert zich sterker als ‘mensen-fotograaf’.
2. Een administratiekantoor ‘met een wens’.
Een eenmanszaak die het MKB bedient met administratie en diverse belastingaangiften.
De eigenaar heeft een passie voor het helpen met groeien en gebruikt daar diverse CRM-systemen voor. Zijn acquisitie was echter gericht op bedrijfjes die niet perse wilden groeien.
We hebben het Canvas doorgenomen en hardop nagedacht wie hij graag zou bedienen. De eigenaar maakte geen fout, zijn klantenkring groeit, maar zijn focus lag op iets anders dan hij wilde.
Door de ‘empathie-map te gebruiken kon hij zich makkelijker verplaatsen in zijn mogelijke klanten.
Hij scoorde in twee maanden ca 11 nieuwe klanten binnen die bij zijn passie hoorden.
3. De freelance arbo-man
Deze man mag nog twaalf jaar en dan heeft hij de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Hij heeft jarenlang een eigen bedrijf gehad en is na de verkoop in loondienst gegaan. Zijn arbeidsovereenkomst werd na een aantal jaar ontbonden in verband met een reorganisatie.
De man heeft een concept uitgedacht waarbij uitgegaan werd van het klassieke ‘uurtje factuurtje’. We hebben er lang over gebrainstormd en kwamen tot een heel ander verdienmodel dat voor zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer heel interessant is: Een heel nieuw product in de vorm van een abonnement.
Ik kan helaas niet in detail gaan, maar er worden meerdere diensten gecombineerd. In dit verhaal was het mogelijk om door een abonnement aan te bieden, het concept te kopiëren naar meerdere personen.
Helaas is het te geheim om het hier op te schrijven, maar deze mijnheer kan in een klap al zijn concurrenten verslaan door het bieden van extra diensten terwijl hij onder hun prijs blijft.
Nogmaals, het Business Canvas is een tool. Een kapstok die inzicht geeft. Het helpt om businessmodellen van het hart/hoofd naar het papier te brengen.
Mijn toegevoegde waarde is ‘slechts’ een ontzettende open mind en een onuitputtelijke bron van creativiteit. Daarnaast kan ik iemand helpen om zijn echte wens boven te krijgen en daar zijn kracht van te maken.
Ik ben zeer benieuwd naar de nieuwe businessmodellen die er aan komen! Fijne vakantie!
Hartelijke groeten,
Peter Korpershoek
PMK-Activities (website under construction;-)
@dennis
Iets later dan beloofd mijn reactie. En canvas maakt een visuele representatie. Jouw Ferrari voorbeeld geeft een van dingen aan die nader moeten worden uitgezocht als je van Canvas naar business wilt gaan. Het kan zijn dat de kosten hoger zijn dan de opbrengsten, ook dat zie je niet. Autos zijn bij uitstek een emotioneel product en prijs is maar een onderdeel van het product.
Het segment van klanten is een zelfde verhaal. Als je aan consumenten verkoopt moet je vaak ook nog duiden, voor bijvoorbeeld een energie maatschappij zou het kunnen werken, verkoop aan consumenten en daarnaast business. Een energie startup zal wel een bijzondere focus kunnen aanbrengen, bijvoorbeeld duurzaamheid of laagste prijs.
Ik gebruik het om een business model inzichtelijk te maken. Daar is het goed voor geschikt. Wil je meer dan moet je onderbouwen maar ook je business model en product dienst testen.
@peter mooie voorbeelden en een goed gebruik van het Canvas. Het is een hulpmiddel en door de eenvoud makkelijk te gebruiken.
Ik heb een behoorlijk aantal reacties gehad en ga als ik terug ben eens de eerste artikelen plannen.