De invloed van traditionele SEO op AI-zoekmachines [GEO-experiment]

De afgelopen maanden is GEO booming: een nieuw etiket dat we maar al te graag op onze werkzaamheden plakken. Zichtbaar worden in AI-zoekmachines is wat telt. Wat we daarbij vaak uit het oog verliezen, is dat dit woord uit twee woorden bestaat: ‘AI’ en ‘zoekmachine’.

Veel signalen die Google oppikt, worden ook door AI-zoekmachines meegenomen. Ondanks dat ChatGPT en Gemini ook eigen selectielagen hebben, is de overlap groter dan je misschien denkt. Wist je bijvoorbeeld dat een instorting in je vindbaarheid op Google direct invloed heeft op hoe vaak ChatGPT je website crawlt?

In ons GEO-experiment met 20 bedrijven ontdekten we een opvallend verband, namelijk een duidelijke correlatie tussen organische daling en ChatGPT‑User‑hits in de logs. Ik verken in dit artikel de relaties tussen SEO, NavBoost en AI-vindbaarheid verder. Is dit de verborgen sleutel?

Wat is NavBoost precies?

NavBoost is één van de systemen van Google dat klikdata in zoekresultaten van de zoekmachine bijhoudt. Het vangt signalen van tevredenheid op. Denk hierbij aan gebruikerssignalen zoals clicks, terugklikken en tijd op pagina.

Deze data is van grote waarde voor Google: wordt er relatief weinig op een zoekresultaat geklikt of snel teruggekeerd? Dan is het minder interessant voor de bezoeker en wordt deze website lager in de zoekresultaten van Google geplaatst.

Niets van dit alles is overigens door Google bevestigd: alles dat we weten komt uit gelekte documentatie en analyses van experts. Op basis van wat we wel weten, is het van belang om goed te scoren op een aantal punten:

• Je website moet snel en correct laden. Zijn de laadtijden van pagina’s te lang, dan zullen mensen sneller terugklikken. Dit is overigens niet alleen voor NavBoost, maar ook voor de Core Web Vitals van groot belang;
• Het design van de website moet intuïtief zijn. De bezoeker moet de website begrijpen en kunnen gebruiken zonder uitleg. De exacte UX-factoren kennen we niet, maar alles dat goede interactie oplevert helpt;
• De belangrijkste content moet in één oogopslag zichtbaar zijn. Als de bezoeker niet direct vindt waar op gezocht wordt, gaat de bezoeker een deurtje verder kijken;
• De content moet verder relevant zijn. Kan de bezoeker vinden waar ze naar zoeken, maar komt er verder geen bruikbare informatie? Dan haakt de bezoeker ook af.

Het gaat hierbij niet om “punten scoren” en NavBoost is ook zeker geen optimalisatie-knop voor SEO-specialisten om aan te draaien. Het gaat om het vinden van brede gebruikerssignalen waar Google’s algoritme op meelift.

Waarom is dit belangrijk voor AI-zichtbaarheid?

AI-zoekmachines zoals ChatGPT en Perplexity gebruiken geen volledig zichtbare of zelfstandige index zoals een klassieke zoekmachine, maar ze combineren eigen opslag met externe bronnen. Ze leunen voor een deel op content die ook via de zoekmachines vindbaar is.

Hoe veel dit gebeurd weten we niet, maar dát het gebeurd is duidelijk. Andersom gebeurd het overigens ook: Google gebruikt al jaren AI in hun algoritmes. Als jouw pagina’s sterk scoren op NavBoost-signalen, krijg je niet alleen betere posities in Google: je vergroot ook de kans dat AI-modellen jouw content herkennen als betrouwbare en relevante bron.

Inmiddels tonen meerdere onderzoeken van internationale partijen de correlatie tussen de prestaties binnen Google en AI-citaties aan. Uit het onderzoek van SE Ranking, dat duizenden ChatGPT-antwoorden analyseerde, blijkt bijvoorbeeld dat websites met hogere rankings en meer organische traffic duidelijk vaker worden geciteerd.

Je hoeft niet op nummer 1 te staan om te scoren in AI

Laat ik duidelijk zijn: een eerste positie in Google betekent niet automatisch meer AI-mentions. Ahrefs onderzocht dat door ruim 3.300 zoekwoorden en zoekintenties te analyseren en kwam met een duidelijke uitspraak: tools als ChatGPT gebruiken daadwerkelijk een eigen selectielaag, die andere criteria gebruikt om resultaten te beoordelen.

De belangrijkste factoren die AI-tools volgens Ahrefs meenemen in hun selectie zijn:

• Relevantie van het zoekresultaat ten opzichte van de prompt;
• Betrouwbaarheid van de website;
• Volledigheid van de getoonde gegevens;
• Recentheid van de content;
• Het type pagina dat de AI-tool identificeert.

Semrush toonde eerder aan dat naast deze criteria ook user-engagement een belangrijke factor is bij de bronselectie. ChatGPT zelf heeft geen directe on-site gedragsdata beschikbaar zoals Google dit wel heeft met NavBoost. Wel kennen ze andere feedbacksignalen, zoals up- en downvotes.

Deze studies suggereren dat de onderliggende gebruikerssignalen zowel voor Google als AI gebruikt worden om betrouwbaarheid te bepalen. Binnen ons GEO-experiment stellen we duidelijk de hypothese dat NavBoost-data gebruikt wordt door AI-zoekmachines. Het is geen vaststaand feit, maar het geeft wel houvast.

Storten je Google-resultaten in, ben je ook bij AI uit beeld

We hebben deze hypothese toegevoegd aan ons experiment omdat we een opvallend patroon ontdekten: zodra de organische vindbaarheid in Google instortte, daalde ook het aantal crawls door ChatGPT-User drastisch. Dit is een sterke indicatie dat ChatGPT, en mogelijk ook andere AI-modellen als Perplexity, een sterke afhankelijkheid hebben van Google-signalen.

Hoe zit dat precies? ChatGPT-User is de user-agent die ChatGPT gebruikt om live data op te halen van andere websites, na een zoekopdracht waarbij hij interne zoekresultaten en Google en Bing combineert.

Binnen het experiment zagen we een situatie waarin het organisch verkeer door een programmeerfout met 70% daalde. Het aantal keer dat ChatGPT-User op de website kwam halveerde in precies diezelfde periode. Op het moment dat de rankings weer herstelden, herstelde ook het aantal bezoeken van ChatGPT-User.

Voor de desbetreffende site lijkt de crawlactiviteit van ChatGPT sterk mee te bewegen met Google‑prestaties. Toen de desbetreffende site Google-verkeer verloor, raakte het tegelijkertijd veel AI-citations kwijt. Het is aannemelijk dat verbeterde vindbaarheid ook meer crawls oplevert, al hebben we dat minder systematisch getest.

Hoe NavBoost werkt: de signalen die ertoe doen

Uit de gelekte documentatie en verdere analyses rondom NavBoost blijkt dat Google voor het systeem 13 maanden aan gebruikersdata verzamelt en daarbij verschillende interactiesignalen weegt.

• Bad clicks / Pogo-sticking: clicks waarbij bezoekers snel weer teruggaan naar de zoekresultaten (signaal van slechte match).
• Good clicks en LastLongestClicks: het verschil tussen deze twee is nooit echt bewezen, maar we stellen dat dit clicks zijn die pas na een bepaalde tijd teruggaan naar Google (een relatief goed signaal) en dat er clicks zijn waarbij er niet meer terug wordt gegaan naar Google (het ultieme signaal).

De theorie hierachter komt uit de community en is nergens bevestigd door Google. Heel veel van de interpretaties die we doen komen hieruit voort.

Aan de slag: verbeter je gebruikerstevredenheid

Als je wil scoren in zowel Google als AI-zoekmachines, moet je denken in termen van gebruikerstevredenheid. Deze stappen verbeteren in de eerste plaats de ervaring van je bezoekers en dat vertaalt zich vervolgens in betere signalen naar zoekmachines en AI‑systemen.

Het is geen stappenplan, maar praktische aanknopingspunten om mee aan de slag te gaan. Ik zet vier van die aanknopingspunten op een rij:

1. Laat je meta-titels aansluiten bij zoekintentie

Zorg dat je titel en meta-description direct aansluiten bij wat mensen zoeken en maak je zoekresultaat zo aantrekkelijk mogelijk. Misleidende clicks schaden de gebruikersignalen op je website en maken hem minder aantrekkelijk voor de zoekmachine.

Controleer daarom je belangrijkste zoektermen in Google Search Console. Passen de snippets bij de intentie achter die zoekopdrachten? Let op het type intentie voor je een titel herschrijft en test dit ook met verschillende titels en omschrijvingen, om zo je zoekresultaat aantrekkelijker te maken.

2. Optimaliseer je content voor de zoekintentie

Bouw content die een kwalitatieve verdieping heeft. Hierdoor houd je mensen langer op de site. Zaken als scanbare heading-structuur, sterke interne links, duidelijke volgende stappen en visuele uitleg kan daarbij helpen. Voeg bijvoorbeeld gerelateerde artikelen en veelgestelde vragen toe onderaan je belangrijkste pagina’s.

Hierbij gaat het dus niet over het maximaliseren van bijvoorbeeld tijd op pagina, maar om het verbeteren van de beantwoording van de vragen van bezoekers. Het is dus geen “trucje”: het gaat om het toevoegen van waarde.

3. Bouw topical authority op

Zoekmachines kiezen liever bronnen die autoriteit hebben binnen een specifiek onderwerp. Dat doe je door samenhangende clusters van content te maken rond dezelfde topic.

Een praktisch manier om hiermee aan de slag te gaan is via content-clusters. Kies de clusters waar jij denkt inhoudelijke autoriteit op te kunnen claimen en verrijk de content op jouw website (en daarbuiten) met unieke inzichten, cases en verdere verdieping.

4. Implementeer structured data

Structured data kunnen je zoekresultaten aanzienlijk aantrekkelijker maken om op te klikken. Dit laat jouw resultaten beter organisch ranken en kan je helpen om vaker als bron getoond te worden.

Dit biedt overigens geen garantie op meer rich snippets, maar vergroot wel de kans. Daarnaast (en misschien wel belangrijker) helpt het de zoekmachines ook je inhoud beter te begrijpen.

De belangrijkste informatie op een rij

Ik zet de belangrijkste punten nog even voor je op rij:

• NavBoost is een belangrijke factor voor je SERP-positie. Het Google-systeem gebruikt volgens gelekte documentatie 13 maanden aan gebruikersdata om te bepalen welke pagina’s echt waardevol zijn.
• AI-zoekmachines maken ook gebruik van Google-zoekresultaten. ChatGPT en andere AI-modellen maken naast gebruik van eigen data ook gebruik van content die ook via Google goed vindbaar is. Ze vellen een volledig eigen kwaliteitsoordeel, maar gebruiken daarbij indicatoren uit bestaande zoekresultaten om betrouwbare bronnen te identificeren.
• Er is een duidelijke correlatie tussen Google-performance en AI-citaties. Websites met hogere rankings en betere gebruikerssignalen krijgen significant vaker mentions in AI-antwoorden. Hiervoor hoef je echter niet per definitie in de top-3 te staan.
• Daling in Google kan leiden tot minder zichtbaarheid in AI. In ons experiment zagen we in een specifieke casus dat een daling in Google-vindbaarheid direct leidde tot minder crawls door ChatGPT-User. Dit is binnen onze hypothese een sterke indicatie dat AI-modellen Google-signalen volgen.
• Optimaliseren van gebruikertevredenheid is vaak indirect ook gunstig voor AI-zichtbaarheid. Door te werken aan betere gebruikerssignalen en topical authority, vergroot je zowel je Google-ranking als je kansen op AI-zichtbaarheid.

Goed voorbereid de toekomst in

GEO is de logische uitbreiding in de verdere professionalisering van jouw SEO-strategie, maar het is zeker geen vervanger. Ook als je wil optimaliseren voor AI-zoekmachines, zijn je klassieke SEO-werkzaamheden van groot belang. Het is geen “of-of”, maar een geïntegreerde strategie waarbij gebruikerstevredenheid centraal staat.

Uiteindelijk draait het, ook in de toekomst, om het beste antwoord voor de gebruiker. Dat is de waarde die elk systeem volgt: zowel Google als de AI-zoekmachine.