Van losse prompts naar vaste routine: met deze stappen wordt AI een werkgewoonte
AI gebruiken we vaak zoals we naar de sportschool gaan: met goede intenties, maar zonder vaste plek in ons ritme. We weten dat het slim is. We geloven dat het ons werk beter kan maken. Toch blijft het bij incidentele prompts. En precies daar gaat het mis.
In het boek De AI-gewoonte (affiliate) stelt Arjan Broere iets fundamenteels: AI is geen vaardigheid die je leert, maar een gewoonte die je bouwt. Zolang AI geen vaste plek krijgt in je werkdag, wint je bestaande gedrag het van je voornemens.
De vraag is dus niet: hoe schrijf ik betere prompts? De vraag is: hoe zorg ik dat AI onderdeel wordt van mijn werkproces? Ik neem je mee!
Het echte probleem: AI is zichtbaar, maar niet ingebouwd
AI zit inmiddels overal:
- In je browser
- In je e-mail
- In je Microsoft-omgeving
- In WhatsApp
- In je teamchat
Toch blijft het gebruik vaak incidenteel.
Veel professionals herkennen dit patroon:
- AI inzetten als je vastloopt
- Experimenteren als je tijd hebt
- Het gebruiken voor een snelle noodoplossing
Dat heeft weinig te maken met onwil of gebrek aan kennis. Het is een gebrek aan inbedding. Zonder vaste plek in je werkproces blijft AI een losse tool. En losse tools verliezen het altijd van deadlines, drukte en bestaande routines.
Waarom AI niet blijft hangen bij slimme professionals
Veel professionals geven vergelijkbare redenen voor hun beperkte AI-gebruik:
- “Ik heb er geen tijd voor.”
- “Ik weet niet goed wat ik moet vragen.”
- “Ik wil het eerst beter leren.”
Dat zijn begrijpelijke verklaringen. Maar ze raken niet de kern. Het probleem is zelden kennis of motivatie. Het is gedragsfrictie:
-
- AI maakt je denkproces zichtbaar
Geef een vage opdracht, en je krijgt een vaag antwoord. Dat is confronterend: je ziet in de output exact hoe onduidelijk je briefing of redenering nog is. Het voelt als een probleem van de tool, maar het is een spiegel van je eigen proces. - Het ‘ik doe het zelf wel’-mechanisme
De eerste keer kun je iets sneller zelf. De zesde of twintigste keer niet meer, dan is het geen efficiëntie, maar gewoonte. Juist terugkerende microtaken leveren op termijn de grootste winst op: eerste opzet, samenvatting, kwaliteitscheck, alternatieve invalshoek. - Identiteit × routine
Experts voelen soms frictie: “Als AI dit ook kan, wat zegt dat over mijn vakmanschap?” Dat gaat niet over technologie, maar over autonomie en identiteit. De knop gaat om als je AI niet ziet als vervanging, maar als onderdeel van je eigen proces, net als een notitie‑app of teksteditor. En zoals met sporten: wat geen vaste plek heeft in je week, verdwijnt uit je leven. - Wat geen vaste plek heeft, verdwijnt
We plannen vergaderingen. We plannen deadlines. We plannen voortgangsgesprekken. Maar bijna niemand plant: ’08:45 – AI inzetten voor X.’ Wat geen plek krijgt in je dag, blijft afhankelijk van motivatie. En motivatie is onbetrouwbaar. Gedrag wint het altijd van intentie.
- AI maakt je denkproces zichtbaar
De AI-gewoonte in 3 stappen
AI is geen kennisprobleem, geen toolprobleem en vaak ook geen motivatieprobleem. Wel is het een gedragsprobleem. Dat verander je niet met inspiratie, een LinkedIn post of een dure training over hoe je AI in zet.
Een bruikbaar model hiervoor is de habit loop van Charles Duhigg:
Trigger → mini-actie → beloning
Stap 1: Koppel AI aan een vaste trigger
Van: “Als ik tijd heb.”
Naar: “Nadat ik X heb gedaan, doe ik Y.”
AI wordt pas een gewoonte als je het koppelt aan iets dat al automatisch gebeurt.
Bijvoorbeeld:
- Na een vergadering laat ik AI mijn notulen structureren.
- Aan het einde van de dag laat ik AI mijn to-do’s prioriteren.
- Voor ik een belangrijke mail verstuur, laat ik AI deze checken.
Zo wordt AI geen extra taak, maar een logisch vervolg op iets wat je toch al doet.
Stap 2: Maak de actie klein
Grote opdrachten voelen als extra werk. Dat vergroot de drempel.
Kies daarom mini-acties:
- “Vat dit samen in vijf bullets.”
- “Geef drie alternatieve openingszinnen.”
- “Waar zitten gaten in mijn redenering?”
Een kleine actie voelt niet als belasting, maar als versneller. Daar ontstaan gewoontes.
Stap 3: Zorg voor een directe beloning
Een beloning is niet: ‘’Kijk mij eens innovatief zijn’’.
Een beloning is iets wat je brein direct merkt. Denk aan:
- Rust in je hoofd
- Sneller kunnen starten
- Minder mentale tabbladen die open blijven staan
- Een betere eerste versie dan je zelf in vijf minuten had kunnen bedenken.
Je brein herhaalt gedrag als het iets oplost en niet omdat het rationeel klopt.
Als AI inzetten ervoor zorgt dat:
- je een ingewikkelde mail met minder spanning verstuurt;
- je meeting notities in één keer helder zijn;
- je niet drie keer opnieuw hoeft te beginnen,
Dan ontstaat er directe winst en dat is verslavend! Want gewoontes ontstaan niet bij indrukwekkende resultaten, maar juist bij herhaalbare verlichting.
8 micro-routines waar je morgen al mee kunt starten
1. De ‘’mail voor ik hem verstuur’’-routine (2 minuten)
Wanneer: Als ik een mail wil versturen waarover ik nog twijfel.
Vraag: Maak dit vriendelijker, korter en / of duidelijker. Houd het professioneel.
Output: Een versie die minder spanning geeft.
2. De ‘na de meeting’’-routine (5 minuten)
Wanneer: Na een overleg.
Vraag: ‘’Vat de eigen geschreven of AI gegenereerde notulen samen in besluiten, acties, to do’s en open vragen.’’
Output: Acties die je team begrijpt en een hoop bespaarde tijd aan notuleren.
3. De ‘kritische collega’-routine (5 minuten)
Wanneer: Voor je iets oplevert.
Vraag: ‘’Doe alsof je een kritische stakeholder bent. Welke 7 vragen kan ik verwachten?’’
Output: Betere voorbereiding en minder verrassingen.
4. De ‘korter is beter’ routine (2 minuten)
Wanneer: Als je een lange tekst hebt (en je het zelf niet meer ziet).
Vraag: ‘’Maak dit 30% korter zonder informatie te verliezen.’’
Output: AI is goed in schrappen en jij hebt duidelijkere informatie.
5. De ‘check op logica’-routine (3 minuten)
Wanneer: Bij plannen, voorstellen, projectteksten of interne memo’s.
Vraag: ‘’Waar zitten gaten in mijn redeneringen? Welke aannames maak ik? Wat is onduidelijk?’’
Output: Een kwaliteitscheck zonder extra overleg.
6. De ‘samenvatten voor iemand die niet in het project zit’-routine (4 minuten)
Wanneer: Bij updates richting stakeholders.
Vraag: ‘’Vat dit samen voor iemand die niet in dit dossier zit: context, status, wat we nodig hebben.’’
Output: Betere en snellere communicatie.
7. De ’to do’s’-routine (3 minuten)
Wanneer: Bij een rommelige notitiepagina met to do’s.
Vraag: ‘’Haal hier acties uit. Zet ze in prioriteit: must/should/could.
Output: Mentale rust en overzicht.
8. De ‘maak het minder AI’-routine (3 minuten)
Wanneer: Als je AI-output te glad is.
Vraag: Herschrijf dit alsof het door een echte professional is geschreven: meer nuance, minder perfect en meer eigen.’’
Output: Menselijkere AI-teksten.
Hoe ik het zelf doe (en waar het misgaat)
Ik ben hier zelf ook niet ‘natuurlijk goed’ in. Ook bij mij was AI eerst iets wat ik erbij pakte als ik vastliep of tijd over had. Dat werkte dus zeker niet. Wat voor mij het verschil maakte, was niet betere prompts leren schrijven, maar vaste momenten kiezen.
Drie routines die bij mij inmiddels automatisch gaan:
- De eerste versie is nooit meer alleen van mij
Als ik een artikel, voorstel of workshop uitwerk, schrijf ik een ruwe versie. Daarna gaat die standaard langs AI met één vaste vraag:
“Waar is dit nog onduidelijk, te algemeen of niet scherp genoeg?”
Dat kost me drie minuten en levert vrijwel altijd betere argumentatie op. - Mijn denkspiegel bij complexe onderwerpen
Als ik over strategie of positionering nadenk, gebruik ik AI als kritische sparringpartner.
“Welke aannames maak ik hier die mogelijk niet kloppen?”
Niet om het antwoord over te nemen, maar om mijn denken te testen. Dat voorkomt een tunnelvisie. - De ‘mentale opruim’-routine aan het einde van de dag
Mijn notities zijn vaak aan het einde van de dag heel rommelig. Ik mis vaak overzicht en iets concreet. Om mijn dag goed af te sluiten, gooi ik ze in AI met de vraag: “Haal hier acties uit en orden ze op prioriteit.” Dat geeft rust. En rust zorgt ervoor dat ik het de volgende dag weer doe.
En eerlijk: er zijn ook dagen dat ik het vergeet. Dan merk ik meteen dat ik weer alles zelf probeer te dragen. Dat is precies het punt van gewoontes: ze werken alleen als ze een vaste plek krijgen.
Van experimenteren naar routines
AI wordt pas nuttig als het niet meer voelt als innovatie, maar als routine. Zoals je inbox openen. Zoals je notities bijwerken. Of zoals je werkdag starten. Je hoeft niet beter te worden in AI. Je hoeft alleen slimmer te worden in herhaling. Dus kies één moment. Eén vraag. Eén mini-actie en bouw vanaf daar. De AI-gewoonte van Arjan Broere (affiliate) is een handig hulpmiddel om die routines te creëren.
AI hoeft niet indrukwekkend te zijn. Wel ingebouwd.
Over de auteur
