Gaat 6G de macht van bigtech breken?

Vanaf 2030 komt een volgende generatie van het internet, 6G, beschikbaar. Dit nieuwe internet wordt niet zozeer sneller maar vooral slimmer, dankzij ingebouwde intelligentie. Dat maakt de weg vrij voor een doorbraak van zelfrijdende voertuigen en slimme steden. Het is ook een kans om de macht van de grote Amerikaanse bigtechbedrijven te doorbreken. Hoe dan?

Het internet wordt steeds drukker

De komende jaren zal het internetverkeer flink doorgroeien door meer verbonden apparaten en een toenemend gebruik van AI-toepassingen. Steeds meer apparaten worden smart en krijgen, net als smartphones, ingebouwde internetconnectiviteit en sensoren waarmee ze hun omgeving kunnen voelen, zoals een temperatuursensor (koelkast, thermostaat), lichtsensor (verlichting, zonnewering). Al deze apparaten sturen voortdurend pakketjes data over het internet.

Daarnaast zijn er steeds meer toepassingen die direct reageren of snel berekeningen maken met AI. Voorbeelden: een videogesprek met live vertaling, een app die direct een foto analyseert via een AI‑service, of een beveiligingssysteem dat in realtime gezichten herkent.

In aantocht zijn intelligente voertuigen en robots, die zich autonoom kunnen voortbewegen, zoals de zelfrijdende auto’s. Dit levert enorme datastromen op en vraagt om veel rekenkracht.

De meeste ‘AI’ en andere data-intensieve, complexe dateverwerking, gebeuren momenteel in de cloud: op centrale computersystemen van Amazon, Google, OpenAI, Anthropic en andere.

De intelligentie zit dus eigenlijk niet in het apparaat, maar wordt via het internet geleverd. Na een berekening of verwerking worden de data via het internet teruggestuurd naar het apparaat.

Voor een betrouwbare slimme werking zijn dus zeer snelle, continue verbindingen met de servers van databedrijven nodig en dat alles zonder onverwachte haperingen (‘latencies’). Dit wordt een steeds grotere uitdaging voor het internet. Hogere snelheden alleen zijn niet voldoende.

Nieuwe generatie internet krijgt ingebouwde AI

Telecombedrijven, netwerkbedrijven, apparatuurbouwers en kennisinstituten werken momenteel hard aan een nieuwe generatie van het internet, 6G, waarbij het netwerk zelf intelligenter wordt. De belasting van dataverkeer en berekeningen (inclusief het energieverbruik) kan dan gespreid worden over het netwerk.

Dit gebeurt op vier niveaus, in alle geledingen van het netwerk: op het apparaat, lokaal, in de knooppunten van het netwerk en centraal:

1. Allereerst on device, op het apparaat zelf, zoals een smartphone of auto.

Deze Device AI zorgt als het ware voor de reflexen van een apparaat. Dit stelt een apparaat in staat om informatie uit de eigen sensoren en omgeving, zelf te verwerken en erop te reageren. Dit is sneller en energiezuiniger. Computerchips worden steeds krachtiger en energiezuiniger. Dit maakt de komende jaren de weg vrij voor meer Device AI: meer rekentaken zullen op het apparaat zelf gebeuren.

2. Een volgende plek is het lokale, regionale niveau in een netwerk, waar meerdere apparaten samen komen, zoals een groep rijdende auto’s op de weg of een mensenmassa die met hun smartphones videobellen in een voetbalstadion.

Het drukke verkeer en de beschikbare capaciteit worden hier geregeld door zogeheten edge-computing en bijbehorende Edge AI. Dit lokale denken gebeurt in de telecommasten, straatkasten in de wijk, regionale data-centers, dichtbij gebruikers.

3. Vervolgens is er een ingebouwde AI, die door het hele netwerk heen zorgt voor intelligentie, de Network-AI Core.

Deze zorgt ervoor dat het netwerk voortdurend kan voelen, analyseren en kan anticiperen op mogelijke ontwikkelingen, zoals een drukte rond concerten en voetbalwedstrijden en waarbij alle apparaten in het netwerk onderling hun gedrag, stroom- en dataverbruik, op elkaar afstemmen vanuit het hogere overzicht, als een als een ‘bewustzijn’.

Het zorgt voor coördinatie tussen netwerkonderdelen en kan problemen vroegtijdig ‘voorspellen’ en daarop reageren met het verdelen en herverdelen van bandbreedte, data en energie.

Deze ingebouwde AI krijgt waarschijnlijk belangrijke handelingsbevoegdheden: om in te grijpen wanneer dat nodig is en ook om te (onder)handelen met andere AI-agents die zich in het netwerk bewegen. Daarom wordt vaak ook gesproken van een Agentic AI-(network)Core.

4. Daarnaast blijft er nog een plek voor Central Cloud AI zoals we die nu al kennen: via ‘de cloud’ op een centrale plek ergens op een computer server of AI farm waar grote zware complexe energie-intensieve berekeningen plaatsvinden.

De rol ervan verandert echter naar meer zware en lange-termijntaken en het ‘lang en diep leren’ voor onderzoek en ontwikkeling. Zoals het voortdurend verbeteren van de software voor zelfrijdende auto’s op basis van gebruikersdata of het trainen van een ‘digital twin’ waarmee nieuwe producteigenschappen getest kunnen worden in de computer.

Al met al wordt de architectuur van 6G netwerken dus een stuk complexer, evenals het netwerk van dienstverleners en infrastructuuraanbieders die erbij betrokken zijn.

Schematische weergave van een 6G netwerkarchitectuur. Afbeelding M Kreijveld, 11 mei 2026 met ChatGPT.

Intelligentie op al deze niveaus moet ervoor zorgen dat de toekomstige internetnetwerken razendsnel en toch betrouwbaar en stabiel zijn. Ingebedde AI zou een grote stap kunnen betekenen in het veiliger en weerbaarder maken van het internet. Alleen intelligent netwerk kan zich in de toekomst kunnen verzetten tegen aanvallen door AI-agents.

Nieuwe machtsverhoudingen?

Op dit moment is internet vooral een ‘dom’ transportnetwerk (een ‘dumb pipe’), dat dataverkeer verzendt naar ‘slimme’ netwerkcomputers.

De waardevolle diensten en toepassingen op het mobiele en vaste internet worden geleverd via de cloud en de centrale servers van bedrijven als Google, Apple, Microsoft, Meta, Amazon en in toenemende mate van OpenAI en Anthropic.

Hieraan ontlenen de Amerikaanse bigtechbedrijven hun huidige machtspositie: door de grote, centrale platforms van producten en diensten, bovenop de snelwegen van het internet.

Dit ging ten koste van de spelers van het eerste uur en de bouwers van het internet: de netwerkleveranciers, component- en apparatenbouwers zoals smartphonefabrikanten. Zij moeten werken tegen lage marges.

De komst van 6G is een kans voor Europese telecombedrijven en componentenleveranciers, zoals Ericsson en Nokia, om een deel van hun invloed terug te winnen en een groter deel van de koek te krijgen.

Omdat ze diensten kunnen leveren die samenhangen met de snelheid, veiligheid en stabiliteit van het internet. En omdat ze hiermee ook toegang krijgen tot waardevolle gebruikersdata.

Nieuwe verdienmodellen?

Het is dan echter wel de vraag hoe de concurrentie tussen ‘intelligentie’ er de komende jaren uit gaat zien en welke nieuwe verdienmodellen hierbij worden ontwikkeld. Op welke momenten maken de extra snelheid, stabiliteit en veiligheid het verschil?

Op dit moment werken de meeste consumententoepassingen zoals streaming internetdiensten en gaming, voldoende via 4G, 5G en WiFi. Gaan consumenten straks meer betalen dan de relatief lage unlimited/all you can eat-prijs, voor nog net iets meer snelheid?

Of wordt 6G onderdeel van een abonnement bij onze zelfrijdende auto? Achter de schermen zouden autofabrikanten en netwerkbeheerders (telecombedrijven) dan een vergoeding moeten afspreken voor edge computing en network AI. Autofabrikanten hebben echter ook de keuze uit een combinatie van centrale rekenkracht in de cloud met on device rekenkracht in de auto.

Het tussenverkeer over het netwerk is dan minder belangrijk. In feite werkt de zelfrijdende Tesla daar nu al mee op basis van de huidige (4G-) internetsnelheden. Hoe meer AI ingebed wordt in apparaten en hoe beter deze wordt, hoe minder de apparaten een snel en slim netwerk nodig hebben voor hun intelligentie.

B2B-diensten

De meeste kans voor een nieuwe verdienmogelijkheden voor netwerkbouwers lijkt te liggen bij B2B-diensten voor zogenoemde ‘smart cities’. Hier gaat het om lokale diensten en toepassingen die te maken krijgen met grote hoeveelheden lokale data van meerdere apparaten en gebruikers. Verkeersmanagement in steden en op grote wegen bijvoorbeeld.

Dit zijn tevens toepassingen waar meerdere spelers, van groot tot klein, van technologieontwikkelaar tot toepassing, bij betrokken zijn, waar meerdere datastromen samen moeten komen en systemen op elkaar afgestemd moeten zijn.

Standaardisatie

Dat vraagt om samenwerking en coördinatie en tegelijk ook: standaardisatie. Dit lijkt momenteel nog een potentieel struikelpunt te kunnen worden voor 6G als ‘slimme ether’. Al zouden 6G-netwerken dankzij ingebedde AI ook de ‘lijm’ kunnen worden tussen alle verschillende systemen, standaarden en aanbieders. En dat was de visie (droom) waarmee internet ooit begon.

Door het voortouw te nemen in de standaardisatie zouden Europese aanbieders en Europese overheden, waarschijnlijk belangrijke toekomstige klanten van smart cities, de positie van Europa kunnen versterken.

Dat betekent naast standaarden ook het bouwen aan ecosystemen van bedrijven en gebruikers, als alternatief voor de enorme ecosystemen die zich inmiddels hebben gevormd ronde de platforms van de Amerikaanse bigtech.

Het worden interessante tijden om te zien hoe internet zich verder gaat ontwikkelen richting 6G en hoe veel wij daarvan gaan merken. Waarschijnlijk zal een belangrijk deel van de AI-revolutie zich voor ons als consumenten en burgers voor een groot deel achter de schermen en onder de motorkap afspelen.