Ik dacht dat Europese AI beter was, maar nu weet ik het niet meer

Als je AI een beetje volgt, dan ken je Mistral waarschijnlijk wel. Of in ieder geval Le Chat. Miauw! De Franse AI-speler wordt vaak genoemd als het Europese antwoord op partijen als OpenAI en Anthropic. Afgelopen week was ik in Parijs voor hun eerste ‘AI Now Summit’ met als thema ‘Own your AI transformation’. Wat moet je daar als marketingcommunicatieprofessional over weten? Kun je je Amerikaanse abonnement al opzeggen?

Le Chat wordt Vibe

Ik zal eerst even schetsen wat de situatie was. Ik stond in een lange rij, omdat met mij zo’n 1200 mensen aan het event deelnamen. Maar er stond nog een lange rij in dezelfde hal, namelijk de rij om het Louvre binnen te komen. De locatie was in ieder geval niet te vergelijken met een Nederlands congrescentrum.

Ik startte de dag als een soort AI-groupie, want ik wilde de openingskeynote van de oprichters van Mistral van dichtbij zien. Gelukt! Europees, maar de start was verder best Amerikaans. Inclusief aftelklok en catwalk. Wel met een kat in de openingsvideo, dus ik ook weer gelukkig. De heren hadden een zeer Frans accent, en benadrukten overigens wel dat ze het zat zijn dat Mistral als Frans gezien wordt en niet zozeer als Europees. Hierdoor moest ik heel geconcentreerd luisteren.

Een van de oprichters van Mistral met een kat! Toch weer gelukt om een kat in dit artikel te verwerken.

Uit de openingsvideo bleef de quote van artificial naar actual intelligence mij bij. En een van de eerste aankondigingen ging over Vibe. Ze positioneren Vibe niet als een chatbot, maar als één agent die complexe taken zelfstandig kan uitvoeren. Wat Vibe bijvoorbeeld in ‘work modus’ kan:

• e-mails beantwoorden en agenda’s bijhouden
• diepgaand onderzoek uitvoeren
• documenten opstellen
• terugkerende werkzaamheden automatiseren
• meerdere tools combineren om een taak af te ronden

Zeer actuele intelligence dus. Daarnaast krijgt Vibe een sterke focus op software development. In ‘code mode’ kan de agent programmeerwerk oppakken, waaronder:

• nieuwe features bouwen
• bugs oplossen
• code verbeteren
• pull requests aanmaken

Vibe werkt zowel via een webomgeving als binnen ontwikkelomgevingen zoals VS Code, waardoor de agent direct binnen een project kan meewerken. Opvallend trouwens is dat de agent eerst een plan presenteert ter goedkeuring voordat hij aan de slag gaat, waardoor menselijke controle behouden blijft. Dus ja, ik ben ’t aan het testen en kom binnenkort in de lucht met de eerste inzichten.

Positie in industriële AI versterken

En verder? Mistral werkt aan een nieuw datacenter. Maar het is de vraag of infrastructuur genoeg is om de afhankelijkheid van Big Tech te verminderen. En eerder kondigde Mistral ook de overname aan van het Oostenrijkse Emmi AI. Daarmee haalt het bedrijf extra wetenschappelijke kennis in huis om AI toe te passen op complexe technische en industriële vraagstukken. Waar veel AI-bedrijven zich richten op kenniswerkers, lijkt Mistral steeds nadrukkelijker voor een andere route te kiezen. Het bedrijf wil AI inzetten om engineers sneller te laten ontwerpen, simulaties te versnellen en productieprocessen te optimaliseren. Daarbij moeten organisaties volledige controle houden over hun eigen data en intellectueel eigendom.

Dat dit serieus is, blijkt ook uit de partners die Mistral presenteerde: Airbus, BMW en ASML:

Airbus

Airbus gaat AI van Mistral inzetten in de volledige ontwikkelketen: van het ontwerpen van vliegtuigen tot toepassingen aan boord. De samenwerking betreft commerciële luchtvaart, helikopters, defensie en ruimtevaart. Het doel is om innovatie te versnellen en de veiligheid aan bord te verbeteren.

BMW

BMW werkt samen met Mistral aan AI-modellen die complexe technische vraagstukken kunnen analyseren. Een van de toepassingen is het ondersteunen van crashsimulaties, waarmee nieuwe ontwerpen sneller getest en verbeterd kunnen worden.

ASML

Ook ASML onderzoekt hoe AI kan helpen bij ingewikkelde engineeringvraagstukken. Denk aan het verbeteren van onderdelen en besturingssystemen voor de machines waarmee chips worden geproduceerd.

Wat opvalt? De rode draad is duidelijk: Mistral richt zich op het versnellen van onderzoek, ontwikkeling en productie in vrij specifieke sectoren. Dat zette mij aan het denken.

Europees versus goed

Vooral tijdens de aankondiging van de samenwerking met Airbus kreeg ik een lichte fronsrimpel. Blijkbaar had ik in mijn hoofd “Europees” gekoppeld aan “goed”. En toen vroeg ik mezelf af: wat bedoel ik daar eigenlijk mee? Wanneer vind ik een bedrijf achter een AI-tool “goed”?

Want Airbus bouwt vliegtuigen. BMW bouwt auto’s. ASML ontwikkelt technologie voor de wereldwijde chipindustrie. Dat zijn niet direct sectoren die bekendstaan om hun minimale ecologische voetafdruk. Tegelijkertijd kan AI juist helpen om vliegtuigen veiliger te maken, productie efficiënter te maken en verspilling terug te dringen. De werkelijkheid is zelden zo zwart-wit als we haar graag maken.

Bij AI hebben we het vaak over technologie:

• Welke tool gebruik je?
• Welk model is het beste?
• Welke leverancier heeft de meeste mogelijkheden?

Maar achter die keuzes zitten ook andere vragen.

• Waar gaan investeringen naartoe? En wat gebeurt ermee?
• Welke toekomst helpen we bouwen?

Wanneer is een AI-bedrijf “verantwoord”?

Dat brengt me bij een vraag die ook na AI Now Summit nog door mijn hoofd spookt:

Waar baseren we eigenlijk op dat een AI-bedrijf “goed” of “verantwoord” is?

Hoe langer ik naar de AI-markt kijk, hoe ingewikkelder die vraag wordt. Vrijwel iedere grote AI-speler werkt samen met defensie, industrie of andere partijen waar je vraagtekens bij kunt zetten. De ene keer gaat het over het Pentagon, de andere keer over luchtvaart. Als je echt verder kijkt, ontdek je al snel dat geen van de grote spelers volledig ‘zuiver’ is.

Wat ik nog interessanter vind, is waarom dat me bij AI zoveel bezighoudt. Ik probeer in de rest van mijn leven ook bewuste keuzes te maken, maar eerlijk gezegd doe ik niet hetzelfde onderzoek naar bijvoorbeeld de fabrikant van mijn telefoon. Als ik een nieuwe telefoon koop, kijk ik vooral naar wat deze kan en of ik hem mooi vind. Ik vraag me zelden af welke maatschappelijke keuzes het bedrijf daarachter maakt.

Bij AI voelt dat anders. Misschien omdat AI zo groot voelt. Het raakt bijna alle facetten van ons leven; hoe we communiceren, informatie tot ons nemen en werken. Het raakt zelfs onze waarde als mens. Daarnaast gaat het sneller dan onze hersenen kunnen bijhouden. Is dit misschien een manier om er grip op proberen te krijgen? Door niet alleen te kijken naar wat een model kan, maar ook naar wie het bouwt, wie erin investeert en welke belangen er meespelen?

Geen perfecte keuze

Tegelijkertijd denk ik dat we (voorlopig) moeten accepteren dat er geen perfecte keuze bestaat. Als Europa serieuze AI wil bouwen die kan concurreren met Amerikaanse partijen, dan vraagt dat om commerciële keuzes en investeringen. Zonder die schaal krijg je simpelweg niet dezelfde mogelijkheden.

Ik weet dat er alternatieven zijn, maar die brengen mij nog niet het gemak en de mogelijkheden die bijvoorbeeld een ChatGPT of Claude wel aanbieden. Dan verklap ik gelijk iets over mijn waarden. Want als ik er verder over nadenk dan begint de discussie niet bij de vraag welke AI-speler goed of fout is, maar bij de vraag welke waarden jij belangrijk vindt.

Daar wordt het meteen ingewikkeld. Want die waarden botsen regelmatig met elkaar. Wat goed is voor autonomie, is niet altijd goed voor innovatie. Wat duurzaam is, biedt misschien niet de meeste mogelijkheden. En wat jij persoonlijk belangrijk vindt, hoeft niet hetzelfde te zijn als wat jouw organisatie belangrijk vindt.

Wat vind jij belangrijk?

Juist daarom denk ik dat we ons niet te veel moeten laten meeslepen door iedere nieuwskop over een controversiële deal of samenwerking. Gebruik dat nieuws liever als aanleiding om kritisch te kijken naar je eigen afwegingen. Wat vind jij belangrijk? En passen de keuzes van een AI-leverancier voldoende bij waar je voor staat en hoe je AI wil inzetten? De perfecte AI-speler ga je waarschijnlijk niet vinden. Maar helder krijgen wanneer jij technologie met een goed gevoel inzet, is misschien wel een veel betere plek om te beginnen.

Kortom, ik zeg mijn Amerikaanse AI-abonnementen nog niet op, maar ik ga Mistral wel serieuzer testen. Niet omdat ik denk dat één Europees model ineens alles oplost, maar omdat ik het belangrijk vind dat we als Europa minder afhankelijk worden van onze overzeese buren.

Tegelijkertijd geloof ik niet dat er één model bestaat dat alles doet wat ik nodig heb op de manier die ik wil én volledig past bij waar ik voor sta. Juist daarom pleit ik voor het volgende: zet het juiste model in voor de juiste toepassing. En kijk vooral ook kritisch:

• Waarom wil je AI inzetten?
• Welke waarden zijn voor jou of je organisatie belangrijk?
• En past de technologie die je gebruikt daar nog voldoende bij?

Ik ben benieuwd: als je vandaag één waarde zou moeten kiezen die leidend is voor jouw AI-gebruik, welke zou dat zijn?

PS En voor de sceptici nu zeggen: je kan het ook niet gebruiken. Ja, klopt. Dat kan.

Bron header-afbeelding: Sidney van den Boogaard / Shutterstock.com