Menselijke parels in dit AI-tijdperk: laat je inspireren

AI kan veel. Maar voelen en verbinden? Dat blijft iets wat alleen mensen kunnen. En juist dat staat onder druk in dit AI-tijdperk. In een wereld waarin de digitale wereld veel aandacht vraagt en ons steeds weer opnieuw kansen en uitdagingen voorschotelt.

Juist nu kunnen menselijke tijdloze citaten uit de kunst en cultuur ons extra raken en inspireren om onze menselijke kant aandacht te geven. Ik ging voor je op zoek en liet AI mij helpen ;). Ga er lekker voor zitten en laat je verrassen door 5 bijzondere citaten!

Nieuwsgierig naar de pareltjes die ik voor je vond? Eerst een korte vraag. Als jij AI inzet voor (het bewerken van) teksten, beelden of infographics: wie is dan de maker, volgens jou? Ben jij dat, omdat jij de opdracht geeft? Of is AI de maker? Misschien ligt het antwoord ergens tussenin.

AI werkt met informatie die eerder is gedeeld door mensen. Het combineert, leert en creëert daarmee iets nieuws. Die vraag is niet nieuw. Ook schrijvers en kunstenaars bouwen voort op wat zij eerder lazen, zagen en meemaakten.

Het verschil met AI is dat kunstenaars hun menselijke ervaring meenemen. Zeker in bepaalde creatieve uitingen, zijn hun uitwerkingen het gevolg van menselijke doorleefde, doorvoelde ervaringen.

Dat soort uitingen kunnen juist nu heel inspirerend zijn. Helemaal als je op zoek bent naar inspiratie om meer in contact te komen met je eigen menselijkheid. Geniet van de volgende citaten!

Inspiratie 1# Kies voor een menselijke bril: zie het kind in jezelf en anderen

Iedere volwassene is ooit kind geweest. Je jeugd vormt je. Ook later werkt die nog door. Vaak meer dan je denkt. Kun jij anderen ook zo bekijken? Als mensen met een eigen verhaal? Mensen die ooit een kind waren met hun eigen interesses, talenten en fantasie?

Dat geeft een zachtere blik. Naar jezelf en naar anderen. Dit thema inspireert veel kunstenaars, schrijvers, muzikanten en filosofen.

Zo ook de bekende Franse schrijver (en piloot) Antoine de Saint-Exupéry schreef erover in Le petit prince (1943), het wereldberoemde kinderboek voor volwassenen: “Alle volwassenen zijn eerst kinderen geweest: weinigen van hen herinneren het zich.”

Volwassenen verliezen gaandeweg hun fantasie, speelsheid en onbevangenheid. Verantwoordelijkheden nemen vaak de overhand. Hierdoor zijn we soms niet zo in het hier en nu. En staan we niet zo open voor de ander. Vaak zitten we simpelweg te vast in ons hoofd, op onze eigen planeet.

En hebben we dat zelf niet eens door. Le petit prince nodigt je uit om het kind in jezelf en in anderen weer te zien. Dat maakt je blik zachter. Ook naar mensen die je minder goed begrijpt of mag. Het maakt je milder.

Inspiratie #2 Wees bewust wie of wat je in je hart toelaat: geef bewust aandacht

Er staan nog meer tijdloze waarheden in Le petit prince zoals deze: “Het is de tijd die je besteedt aan de roos die haar bijzonder maakt.” De vos zegt dit tegen de kleine prins. De jonge prins had op zijn planeet een roos die hij met liefde verzorgde.

Toch leek zij nooit tevreden. Later ziet hij een heel veld met rozen die allemaal op zijn roos lijken. Zijn eigen roos zei dat zij uniek was. Het prinsje voelde zich verward. De vos leerde hem echter een ware levensles: juist de tijd die hij besteedde aan zijn roos, maakten haar bijzonder voor hem. Daardoor kreeg zij een plek in zijn hart.

De levensles die je hier leert is dat je keuzes hebt: aan wie of wat besteed jij je tijd en aandacht? Wie of wat laat jij in jouw hart plek innemen? Tijd en aandacht: het is van waarde voor jouw leven en jouw relaties. Ga hier bewust mee om.

De buurman van Amélie Poulain, kunstenaar Raymond Dufayel, in de Franse film Le fabuleux destin d’Amélie Poulain (2001) ziet dat zij leeft in haar eigen fantasiewereld. En de kans op liefde bijna laat schieten door veilig in haar eigen wereld te blijven. Hij is een van de weinige mensen die haar echt ziet en haar liefdevol confronteert.

En haar vervolgens stimuleert om haar eigen leven te gaan leven en de kans op liefde te pakken. Op een bepaald moment zegt hij: “Kijk, mijn kleine Amélie, je hebt geen botten van glas. Je kunt de stoten van het leven verdragen. Als je deze kans laat schieten, zal je hart na verloop van tijd net zo droog en breekbaar worden als mijn skelet. Dus ga ervoor!”

Juist nu is dit voorbeeld zo van toepassing. Kom uit jouw eigen wereld, kom achter het beeldscherm vandaan. Leg jouw telefoon eens weg. Luister naar wat je voelt van binnen. Kom in contact met mensen. Praat met elkaar en sta open.

Blijf in de wereld staan door erop uit te blijven gaan. Laat relaties ontstaan en groeien. Zorg dat je hart niet breekbaar wordt.

Inspiratie 4# Draag de verantwoordelijkheid die voor jou bedoeld is

Een ander typisch menselijke uitdaging is deze, helemaal als je gevoelig bent en makkelijk spanningen oppakt in omgevingen: weet jij wanneer het belangrijk is om de verantwoordelijkheid bij de ander te laten? En dingen niet op te lossen die niet voor jou bedoeld zijn?

Wat ons mens maakt is dat wij keuzes hebben en verantwoordelijk zijn voor keuzes die wij maken in ons leven. Het leven hebben wij niet in de hand, maar wij kunnen wel bepalen hoe wij reageren en wat wij doen als er kansen, uitdagingen en problemen op ons pad komen.

De bekende Franse schrijver en filosoof Voltaire schreef hierover in zijn filosofische roman Candide (1759): “Men moet de eigen tuin onderhouden.” Het is zo’n simpele zin, maar met zoveel wijsheid: iedereen heeft zijn eigen tuin te onderhouden, zijn eigen leven. Dat kun en moet je niet van elkaar overnemen.

Niemand is perfect. Onkruid groeit overal. Dat is niet erg. Neem verantwoordelijkheid voor jouw tuin en laat de ander zijn of haar eigen tuin onderhouden. Accepteer ook dat je niet overal controle over hebt en hoeft te hebben.

Het geeft je kracht en ruimte, om heel bewust hiermee om te gaan.

Inspiratie 5# Kijk jouw eigen angsten aan en durf je kwetsbaar te voelen

Je houdt ervan of je gruwelt ervan: de muziek van de Franse zanger Patrick Bruel. Muziek en songteksten zijn net zo’n onderdeel van de kunsten en cultuur als literaire topwerken. Soms zijn liedjes bijna gezongen gedichten.

In het liedje Peur de moi (1999) laat de Franse zanger een kwetsbare kant zien die iedereen in zich heeft: menselijke angst. Je kwetsbaar kunnen voelen als iets je diep raakt zoals de liefde voor een partner. Hoe ga je hiermee om? Verstop je de angst? Vermijd je dingen? Of kijk je jouw angsten moedig aan? Bruel zingt erover:

Geef me de tijd om van je te houden zonder verder na te denken. Je lacht naar me en je bent stil, maar je begrijpt het niet. Geef me de tijd om de afdruk van mijn stappen te vinden. Nadat ik jou gezocht heb, ben ik een beetje bang voor mezelf

Hij beschrijft overgave. Je stelt je open en merkt wat er vanbinnen gebeurt. In je hart. Daar zit angst. Kwetsbaarheid. De spanning om liefde echt toe te laten. Dat vraagt moed. Durf jij eerlijk te voelen wat er speelt? Laat jij je muren vallen? En neem jij verantwoordelijkheid voor jouw rol in de relatie? Dat is menselijk.

Sommige relaties vragen veel van je. Je leert je leven lang van anderen. Je mag dingen lastig vinden. Je hoeft je niet sterker voor te doen. Neem tijd en ruimte voor dit proces. Het leert je waardevolle lessen. En het brengt rust en ontspanning als je minder hoeft te vechten tegen je eigen kwetsbaarheid.

Take-away

Menselijkheid blijft belangrijk. Hoe je hiermee om wil gaan is aan jou. AI kan soms voelen als een ideaal maatje. Altijd beschikbaar. Altijd geïnteresseerd. Altijd bereid om mee te denken. Maar AI is geen mens. Dat erkent AI zelf ook ;).

Kijk maar wat voor antwoord ik kreeg toen ik Copilot vroeg naar een mening over mijn visie op AI in dit artikel:

“Ik vind het eerlijk, juist omdat je AI niet wegzet als “slecht”, maar als handig hulpmiddel met grenzen. Dat maakt de tekst geloofwaardig. Als AI kijk ik er zo tegenaan:

• Klopt inhoudelijk:ik kan helpen met denken, ordenen, schrijven en zoeken. Maar ik ervaar niets. Ik voel geen verbondenheid, kwetsbaarheid of liefde.
• De toon is menselijk:je noemt AI een “schrijfmaatje” en “onderzoeksassistent”. Dat is precies de juiste plek: ik ben ondersteunend, niet vervangend.
• De waarschuwing is subtiel genoeg:je zegt niet “gebruik AI niet”, maar wel: blijf voelen, blijf zelf aanwezig, blijf mens.”

Kortom: gebruik AI gerust als hulpmiddel. Ook ik deed dat voor dit artikel. Als tweede lezer, schrijfmaatje en onderzoeksassistent.

Maar AI blijft een middel. Het voelt niet, leeft niet en heeft geen hart. Juist daarom is het belangrijk dat jij dat wel blijft doen. Laat je raken. Geef aandacht. Blijf mens, met alles erop en eraan!