GoogleTube

Het drama van Sven hebben we niet gezien, die dinsdagavond. Maar wel zagen we in twee en een half uur 47 spraakmakende YouTube filmpjes, in de Rabozaal van de stadsschouwburg. Ooit gedacht dat de vier woorden YouTube, Rabo, zaal en schouwburg zo dicht bij elkaar zouden zitten?

Upload Cinema – het verschijnsel dat je met elkaar naar YouTube-filmpjes gaat kijken – had de pretentieuze ‘canon van YouTube’ samengesteld. Een van de voorwaarden om mee te mogen dingen naar een plaats in de avond was dat het filmpje in ieder geval ‘internet-native’ moest zijn: ontstaan op het internet.

De maandagavond was al uitverkocht en ook voor deze extra avond was grote belangstelling. En zo kwam het dat we in een volle schouwburgzaal zaten te kijken naar een groot scherm. De beeldkwaliteit was matig, zoals het YouTube betaamt, het geluid was helemaal goed.

De avond maakt twee dingen duidelijk. De mens heeft een onverwoestbare drang om met elkaar ervaringen te beleven. Bij ieder nieuw fragment gaat er een golf van herkenning door de zaal, of verrassing, verbazing, ergernis. Er zijn bulderende lachsalvo’s en ijzige stiltes, en aan het eind van sommige filmpjes zelfs applaus. Voor het publiek is er geen ontsnapping mogelijk, er kan niet worden gezapt, er kan slechts worden ondergaan. Er is een pact gesloten tussen jezelf, het gebodene en je zaalgenoten.

Dankzij het internet keren we terug naar de oerfunctie van het theater. De acteurs zijn amateurs die het grote podium halen omdat er naar hen gekeken wordt. Van krukje in een metrostation naar Carnegie Hall, van Speaker’s Corner naar the House of Parliament, van kinderkamer via het internet naar de schouwburg.

Een tweede verschijnsel dat nadrukkelijk bevestigd wordt is dat het beeld bij de mens hoort – meer dan tekst. Het verschil met een tiental jaar geleden is dat er nauwelijks meer belemmeringen zijn. Iedereen heeft vandaag een filmcamera op zak, bandbreedte is nauwelijks meer een beperking en er is een wereldwijd podium. Google mag dan de grootste zoekmachine zijn, YouTube volgt op de voet. Ja inderdaad, YouTube als zoekmachine. Handleidingen, recepten, goocheltrucs, tennislessen, bridgecursussen, ze zijn allemaal als filmpjes op het internet te vinden. Daar waar woorden vervangen kunnen worden door beelden gebeurt het. En niets ontslaat een bedrijf van de verplichting om hieraan mee te doen. Alles wat gevisualiseerd kán worden zal gevisualiseerd worden. De overdracht aan informatie wordt zoveel rijker.

Aan het eind van de avond belt Sterre. Ze vertelt uitvoerig over Sven. Pas later begrijp ik eigenlijk wat er gebeurd is. Precies, dankzij het beeld.

Deze column werd eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.