[[image:yst1.jpg::right:1]]Al jarenlang ben ik onder de indruk van de wijze waarop radiostations hun playlist samenstellen. In de zestiger en zeventiger jaren is er bij de met name commerciële zenders veel ervaring opgebouwd met het programmeren van hun uitzendingen. Sinds de tachtiger jaren wordt de computer ingezet als hulpmiddel bij het samenstellen van de playlist. In de negentiger jaren gingen de eerste radiostations ook via internet uitzenden. In dit decennium zien we dat radiopioniers als SkyRadio luisteraars via internet actief betrekken bij de muziekprogrammering. En sinds kort hebben we muziekvideo's via YouTube. Volgens mij zijn we hard op weg naar YouSky TV.
De geschiedenis van de radio laat zien dat de grootste vernieuwingen en veranderingen steeds op gang gekomen zijn in het illegale of semi-legale circuit, op de rand van de (Nederlandse) wetgeving. Joost den Draayer (Willem van Kooten) ontdekte hoe je met horizontale programmering een radiostation tot een groot succes kunt maken. We hebben het over het toenmalige Radio Veronica dat vanaf zee en buiten de territoriale wateren (dus buiten bereik van de Nederlandse wetgever) haar programmaformat met vaste programma's op vaste tijdstippen tot tot een groot succes maakte.
[[image:skyradio.jpg::right:0]]Na de closedown van de (meeste) zeezenders midden zeventiger jaren duurde het tot de tachtiger jaren voordat er weer nieuwe nationale commerciële iniatieven ontstonden. Sky Radio toonde zich een nieuw pionier en begon eind tachtiger jaren met haar uitzendingen. Wederom buiten de Nederlandse wetgeving, met gebruikmaking van allerlei zogenaamde U-bocht constructies bleek de combinatie satelliet en kabel een voldoende groot platform om de Nederlandse markt binnen te dringen.
Sky Radio was een van de eerste stations dat van de computer gebruik maakte bij het samenstellen van haar playlist. Het principe daarachter is dat de muziekmakers achter het station in eerste instantie die basisselectie maken van geschikte muziek. Deze platen worden vervolgens in de computer ingevoerd en op basis van allerlei factoren in een bepaalde volgorde afgespeeld. Het gaat dan om zaken als het aantal oude en het aantal nieuwe platen dat in een uur voorbij komt, de mix Nederlands – buitenlands, het tempo van de muziek etc. Daar wordt vervolgens weer andere intelligentie op losgelaten. Zo kunnen nieuwe platen die erg populair zijn kunnen via het principe van high rotation met een hoge frequentie worden afgespeeld.
Midden jaren negentiger werd het mogelijk om via internet radiouitzendingen te brengen. De geschiedenis herhaalde zich en ook hier zagen we weer hoe aan de rand van de Nederlandse (wettelijke) grenzen nieuwe mogelijkheden ontstonden. Maar webradio of internetradio bleef in die tijd vooral iets voor een erg kleine minderheid omdat het voor de gemiddelde luisteraar met een analoge telefoonlijn gewoon te duur was om naar zo'n (buitenlands) radiostation te luisteren.
Vanaf begin deze eeuw is internet ook voor de mainstream radiostations erg belangrijk. Er is vrijwel geen radiostations meer dat hun programma niet – behalve via de ether en kabel – tegelijkertijd ook via internet uitzendt. Sterker nog, zenders als RTL FM, Juize FM en Kink FM zenden alleen nog maar uit via satelliet, kabel en internet. Het aantal mensen dat bijvoorbeeld op kantoor via de livestreams naar internetradio luistert begint daarbij steeds belangrijker te worden (zie bijvoorbeeld Juice FM). Opvallend hier is dat het behalve (wederom) commerciële partijen ook particulieren ineens met een eigen radiostation kunnen starten.
In de afgelopen tijd zien we dat luisteraars steeds actiever betrokken raken bij de programmering van radiostations. Stations die het beste luisteren naar de wensen van hun luisteraars hebben week in week uit de meeste luisteraars. Het eerder genoemde Sky Radio is ook op dit vlak een van de voorlopers. Zij maken bij de samenstelling van de playlist volop gebruik gebruik van inbreng van luisteraars, onder meer door het wekelijkse Burn out-onderzoek en het Classics-onderzoek (pdf). Een soort audiovariant van het inmiddels fameuze user generated content.
[[image:2yt.jpg::right:0]]En begin 2005 was er ineens YouTube. De website voor het kostenloos uploaden, bekijken en delen van videomateriaal door gewone gebruikers. Met inmiddels een gigantisch grote verzameling muziekclips. Videoclips waarmee consumenten inmiddels al volop aan het experimenteren zijn, bijvoorbeeld door gespecialiseerde weblogs waarop alleen maar muziekvideo's geprogrammeerd worden. Soms met wat prille ambities (zie bijvoorbeeld TopPop weblog), soms met een meer persoonlijke invalshoek (zie bijvoorbeeld Classics4You).
[[image:yst2.jpg::right:1]]Toen ik dit zo voor mezelf zat te overdenken ontstonden er al snel wat ideeën over nieuwe programmaformats. Als je nou de software waarmee de programmering van SkyRadio wordt samengesteld weet te koppelen aan de database van YouTube. De playlist van Sky Radio is op de site real time beschikbaar, ook voor creatieve programmeurs. Stel je voor dat het lukt om met deze playlist vanuit de database YouTube iedere keer automatisch een nieuw nummer op te laten halen. Natuurlijk, dat zal af en toe nog problemen geven omdat titels op verschillende manieren geschreven zijn. Maar daar is wat op te vinden. Sky Radio + YouTube = YouSky TV.
Maar waarom zouden luisteraars ook niet direct betrokken worden als programmamaker betrokken worden bij het programmeren van nieuwe muziekzenders (audio en/ofvideo). Weblogs laten zien dat individuen en teams in staat zijn om mini formats te bedenken die ook mini-doelgroepen kunnen aanspreken. Inderdaad, het verhaal van The Long Tail. Maar misschien ook wel een nieuwe killer Mashup. Vele kleintjes maken ene grote. Maar al die kleintjes bieden natuurlijk ook een ideaal podium om aan target adverstising te doen. Als we zover zijn, dan hebben we pas echt YouSky TV.
Lijkt dit wat? En wie ziet er nog meer kansen?











De naam is mij even ontschoten (zoek ik op) maar volgens mij is er al een service via internet voor luisteren van muziek, waarbij je steeds elke nummer een rating kunt geven en op die manier je eigen favoriete radiostation via internet samenstelt.
Geheel doet mij ook denken aan http://www.Zizone.tv waar het uiteindelijk ook de bedoeling is dat er o.b.v. input van kijkers een programma wordt samengesteld.
Mooi voorbeeld is http://www.last.fm
Hier kun je een “personalised radio stream” beluisteren. De nummers worden samengesteld door je eigen invoer en de aanbevelingen van andere gebruikers die de nummers in dezelfde categorie plaatsen door middel van tags. Mooi voorbeeld van hoe je filters effectief kunt toepassen op de long tail van de muziekbranche.
Ander goed voorbeeld is http://www.pandora.com
Weliswaar zijn de tags hier door ‘professionals’ aangemaakt, maar op basis van een artiest of nummer van jouw keuze wordt een radiostation gecreërd. Adhv tags worden vervolgnummers aangeboden, waarbij je ook de vrijheid hebt om ‘door te spoelen’. Uiteraard met koppelingen naar iTunes en Amazon. Ik vind Pandora wat gebruiksvriendelijker dan Last.fm. Overigens zoeken ze nog een kenner van franse chansons en duitse slagers (http://blog.pandora.com/jobs/). Iemand interesse?
Hallo Frank, leuk artikel en ik denk dat je het bij het rechte eind hebt. Kleine opmerking nog: het is Juize.FM en niet Juice. http://www.juize.fm.
Gr
Remco
windows media player 11 beta heeft (hier in ierland in ieder geval) online stores. hier kan men niet alleen muziek downloaden maar zijn ook verschillende muziekkanalen volledig te personaliseren. Ook video kanalen zijn een optie. Het resultaat is een totaal aan de smaak van de consument afgestemde vorm van The Box.
@Pieter: Last.fm dat inderdaad de naam die ik zocht!
Dank voor jullie aanvullingen! LastFM kende ik wel, maar ik had me er nog niet geregistreerd. Bij Pandora ben ik onder de indruk hoe je zonder registratie meteen een ‘gepersonaliseerde’ audiostream krijgt aangeboden. Al zou ik als gebruiker graag meteen meer kenmerken mee willen geven. Dit zoek ik dus ook, maar dan voor TV.
Als ik Hans begrijp kan ik dat in Ierland via Windows Media Player krijgen. Ik neem aan dat dit dan ook (binnenkort) in Nederland te krijgen is. Als iemand hier meer informatie over heeft dan heel graag!
@ Erik: ook bedankt voor tip ZiZone, ik ben benieuwd wat ons in oktober te wachten staat!
@ Remco: Dank voor het doorgeven van de verbetering. Ik heb de naam aangepast, de link ging al wel naar de juiste site.
PS Ik zag zojuist dat je Pandora wel degelijk meteen nieuwe kenmerken (artiesten of songs) aan je radiostation kunt meegeven. Super!
[...] en andere contents te plaatsen. De radio maakt ook gebruik van You Tube. Zo hebben Radio 538 en Skyradio bijvoorbeeld elk een eigen kanaal op You [...]