We wisten al dat website gebruikers banners negeren. Maar moeten we die wetenschap nog verder doortrekken? Is het een idee om voortaan dan maar geen afbeeldingen op websites te gebruiken? Ik zeg: Ja! Met een goede portie “undesign” kan elke site het succes van undesignkoning Google benaderen…
In zijn recente column over eyetracking zegt Jakob Nielsen:
“Most of our eyetracking findings on Web advertising present no ethical dilemmas. For example, we know that there are 3 design elements that are most effective at attracting eyeballs:
- Plain text
- Faces
- Cleavage and other “private” body parts”
Morgen mag ik bij Emerce’s Insight: Travel & Tourism” een presentatie houden. Dus de afgelopen en komende uren besteed ik aan het bekijken van tientallen travel websites. Van hotelboeren tot vliegtuigmaatschappijen en reisbureaus. En nu viel mijn oog op een interessant artikel over undesign van Alex Bainbridge, die over travel e-Commerce blogt. Hij vraagt zich, in mijn ogen terecht, af of undesign misschien de toekomst zal zijn voor travel websites.
Wat is undesign?
Undesign is simpel gezegd: minder grafische elementen. Dus minder plaatjes, buttons, achtergronden en kaders. Het “design” is dus vooral tekst gebaseerd. Veel van de bevindingen uit eyetracking onderzoek wijzen erop dat mensen erg tekstgeorieënteerd zijn.
Een aardig voorbeeld in de travel industrie is Cleartrip (zie screenshot hierboven). De hele site is de-undesigned, zou je kunnen zeggen. Alleen als het echt nodig is, bijvoorbeeld voor hotelkamers, worden plaatjes gebruikt.
Ook 37signals (zie screenshot rechts), beroemd vanwege hun simpele webapplicaties, lijken undesign aan te hangen. Bij hen bestaat de interface altijd voornamelijk uit tekstlinks, wel met wat iconen erbij.
Undesign ook voor jou?
Ik ben vooral benieuwd welke voorbeelden jullie nog meer kennen van sites die undesign toepassen. Want dit is geen nieuw verschijnsel, heb ik het idee.
Ik denk dat undesign in elk geval zeer geschikt is voor sites die mensen vaker gebruiken. En voor sites waarvan de functie duidelijk is, zoals zoekmachines en vergelijkingswebsites. Vergelijk bijvoorbeeld eens twee reissites: Priceline en Kayak:
Ik denk trouwens niet dat undesign voor iedere website geschikt is. Een website die moet inspireren, zal daar toch vaak multimedia voor gebruiken. Hoewel: in zekere zin zou het voor elke website goed zijn minder te focussen op het gebruik van beeld. Maar makkelijk zal dat niet worden, zoals ook in de reacties door iemand van Cleartrip artikel wordt gezegd:
“You’re right about two things–undesign is much harder than taking the visual approach and it is very difficult for marketing teams to digest. The conversion rates for undesign, however, are more than enough to keep the marketing chaps happy, the challenge is convincing them to do it in the first place.”
Wat denken jullie ervan?
En vooral voor de visual designers onder jullie: gaan de usability nerds weer eens te ver? Dat verwijt krijg ik nogal eens…
Clemens 
Nem 
VoerVoorLezers 
Jasper van Weerd 
Zeer boeiend onderwerp die ontstaan is door allerlei onderzoeken. Het interessante eraan is dat we men dus alleen aanbieden waarvoor ze komen, zonder dit overal te moeten ‘verduidelijken’ door allerlei plaatjes.
Op internet zegt een foto duidelijk minder dan 1000 woorden…
(om nog niet eens te spreken van de impact op zoekmachines, beschikbaar ruimte voor content etc)
de bewegende reclame balk, boven de tekst frankwatching vind ik buitengewoon irritant
Ook hier gaat het om “De kunst van het weglaten”.
KISS is goed. KISS moet :–)
Afgelopen maandag stond er ook een stuk in NRC Next over hoe lezers hun krant (tabloid en gewoon formaat) en hun site bekijken, scannen, lezen. Krantenlezers scannen koppen en foto’s, sitebezoekers scannen navigatie en koppen. Beeld is voor ‘nieuwslezers’ op internet dus minder belangrijk.
Soms is beeld echter ondersteunend of zelfs verrijkend. Voegt het een dimensie toe aan een verhaal, vertelt het een ander verhaal. Gepast en selectief gebruik van beeld kan dus erg waardevol zijn. Maar overdaad schaadt, dat is duidelijk.
@ Grace: Tja, smaken verschillen. Misschien klein stukje naar beneden scrollen? Ik vrees dat we voorlopig hier nog niet zonder advertenties kunnen… ;-)
Goed artikel.
1. Gebruikers zijn bannerblind, maar degene die adverteren zeker nog niet. Dus tot die tijd gewoon banners gebruiken voor commerciele redenen.
2. Less is more als het maar intuitief is. Daar helpen grafische elementen niet altijd bij, maar vaak ook wel. Per situatie moet er gekeken worden naar het ontwerp.
3. Design of undesign het blijft een manier om jezelf te onderscheiden.
Interessant onderwerp. In plaats van de term “undesign” kan je volgens mij ook spreken van minimalisme.
Veel websites staan vol met ruis. Bij gebruik van een minimalistische website ligt de focus van de gebruiker bij het doel van de webinterface. Het doel van de gebruiker bepaalt dus de vorm van de interface. Is het doel het lezen van tekstuele content, dan moet de tekst prominent aanwezig zijn binnen de interface.
Op een minimalistische website hebben alle elementen zowel een vormfunctie als een interactiefunctie. Vorm en functie worden dus gecombineerd.
Interessante links:
http://lawsofsimplicity.com/category/laws?order=ASC
http://rainfall-daffinson.com/minimalism/
Terug naar de steentijd gaan we. Nu men blind is geworden voor veel grafische reclame gaan we weer terug naar het tekst link tijdperk.
Banner blindheid vind ik persoonlijk een goede ontwikkeling, juist de simpele reclame is doeltreffend en een stuk minder irritant. Ontwikkeling van grafisch materiaal is tijdrovend, duur en verminderd effectief.
Voor starters is dit een buitenkansje, de ‘oude en goedkope’ manier blijft de moeite van het proberen waard.
Ach, laat ik maar weer eens eindigen met een oude kreet, ‘less is more’.
Bas: met name in jouw derde opmerking kan ik me vinden. Ik denk dat er ook zat sites zijn die zich juist met een rijkere ervaring kunnen onderscheiden van de undesigners. Ik heb de indruk dat het voor “commoditized” sectoren echter logischer is om een meer minimalistisch (dank Wibo) ontwerp te hanteren.
Chris: je zegt terug naar de steentijd, maar vind je dat nou goed of slecht? Wat mij betreft gaan we juist vooruit naar de information-overload-tijd, waar mensen al teveel worden lastig gevallen met overbodige informatie. Undesign is daarop een antwoord.
De koning van ‘cleane sites’ is toch wel John Gruber van Daring Fireball: http://daringfireball.net/
het valt me ook op dat heel wat van die undesign en usability oproepen steevast lijken te komen uit de hoek van informatici, programmeurs en mensen die tot webdesign zijn gekomen vanuit een informatica- en computerachtergrond en op die manier een excuus vinden voor hun gebrekkig designtalent… een wetenschappelijke basis claimen dat mensen tekstgeorienteerd zijn, druist in tegen enkele duizenden jaren van menselijke beeldcultuur dat het tegendeel bewijst, elk goed designconcept houdt in principe rekening met usability en easy acces of information, dat er veel sites zijn die hier in falen wil daarom nog niet zeggen dat je moet stoppen met een design in een site te steken, ik denk dat ze voor zo’n gevallen de uitdrukking hebben gemaakt: “de baby met het badwater wegsmijten”, die usability kerels lijken me een beetje zoals gehandicapten die makkelijke toegang vragen tot musea maar na een tijdje niet meer naar die musea komen om de kunst te zien maar om de hellingen te checken voor de rolstoelen…
Goed artikel, Ruben! Het is een thema dat ik erg boeiend vind. Zelf focus ik bij een ontwerp voor een website ook vaak op tekst, terwijl ik tegelijkertijd vind dat een beeld soms meer zegt dan 1000 woorden…
Het is vooral de kunst te focussen op het zo eenvoudig mogelijk maken van een website. Je merkt op dat undesign niet geschikt is voor elke website. Interessant om eens te onderzoeken voor welke websites het wel of niet geschikt is…
Ik denk dat we in de toekomst inderdaad veel meer “undesign” gaan tegenkomen. Niet alleen vanwege usability, maar ook vanwege de compatability met mobile devices.
We zijn immers hard bezig om overal en altijd onze informatie te kunnen raadplegen. Dit betekent dus dat informatie ook goed te lezen moet zijn op je Blackberry, Nokia of iPhone. Tot nu toe zijn die schermpjes nog niet zo groot dat we zitten te wachten op een flinke lading “design”.
Ook hier geldt dat dit voornamelijk het geval is voor websites die we vaker gebruiken en waarvan de functie duidelijk is.
@Grace: welke bewegende reclamebalk? Volgens mij zit die bij mij in m’n blindspot…
Het doel van de site bepaald welke elementen de boventoon voeren. Bij “zakendoen” kan, zeker als er een wizard centraal geplaatst wordt, minimalisatie geen kwaad. Communiceren we over emotie, willen we mensen inspireren, zeker in virtual social networks, dan geldt “het oog wil ook wat”.
Momenteel vindt er in Amerika veel onzerzoek plaats naar wat mensen aanspreekt op websites. Het antwoord ligt voor de hand: sommige mensen zijn visueel ingesteld, anderen auditief etc. Ook het opleidingsniveau en social background schijnen een rol te spelen. Ik zal eens kjiken of ik daar nog wat over kan vinden.
Goed thema! Ik heb al enige tijd gelden over undesign gehoord.
Een paar maanden geleden hadden we er bij ons al een discussie over of dit zal doorslaan of niet. Uit de reacties hier blijkt maar weer dat het een issue is die een aantal mensen toch bezig houdt.
Frank; undesign is inderdaad ideaal voor de toekomst.
De doelstelling en doelgroepen moeten eerst aan de orde komen voordat er over ‘undesign’ gesproken kan worden.
Undesign vind ik trouwens wel negatief klikken. En het is zeker niet goedkoop en ook niet weggelegd voor webdesigners met gebrekkig talent, zoals Geert beweert. Want ook een goed ‘undesign’ realiseren is niet eenvoudig en daarom ook écht vakwerk. De term ‘minimalisme’ vind ik dan ook beter. Ook ’subtiel’ is een term die ik graag mag gebruiken als het over ‘undesign’ gaat.
Interessant thema. Zelf heb ik ook het gevoel dat ik mij bij veel sites een weg door een berg ruis moet banen. Bij de ene site voelt dit oke, bij de volgende wil ik niet afgeleid worden. Kortom, ‘undesign’ zal ook mijns inziens niet voor iedere website de heilige graal zijn.
Waar ik wel erg benieuwd naar ben, is in hoeverre, ook online, de acceptatie van ruis/prikkels cultuurbepaald is.
Ter illustratie: Als marketeer voor een internationaal tv-station, zag ik regelmatig (offline) uitingen uit Belgie en Frankrijk die vele malen ‘bonter’ waren dan bij ons in Nederland. Of beter gezegd: die hier, vanwege het grote aantal prikkels, absoluut niet zouden aanslaan…
@ Ruben: interessant fenoneem. Ik heb begin dit jaar een presentatie bijgewoond van Gert Koot over effectieve recruitmentsites. Hij was juist van mening dat de huidige generatie starters meer visueel is ingesteld, dus meer plaatjes en minder woorden. Is ‘undesign’ dan misschien ook per generatie verschillend?
@ Dennis: dat design-ruis per cultuur verschillend wordt geaccepteerd, daar ben ik van overtuigd. Kijk maar eens naar de Engelse (http://english.zhaopin.com/) en Chinese (http://www.zhaopin.com/) versies van de Chinese vacaturesite Zhaopin. Wij zouden van de Chinese versie knettergek worden…
Interessant inderdaad!
Misschien niet helemaal on topic:
Ik ben momenteel bezig met een website voor mijn visuele communicatie bureautje en kies bewust voor ‘undesign’. Misschien vreemd voor een grafisch bureau, maar daardoor komt de focus juist te liggen op de portfolio en hetgeen ontworpen is door het bureau.
http://www.wonderfulunion.com/ vind ik hier een mooi voorbeeld van. Vinden jullie dit ‘undesign’?
Je moet wel even verder klikken dan de eerste pagina en in je achterhoofd houden dat het een design bureau is.
Ik vind het heel sterk en duidelijk anders dan alle designbureaus die zichzelf door de vormgeving van hun eigen website willen bewijzen ipv zich te bewijzen door wat ze voor anderen maken.
Geert: ik vraag me af of undesign uit grafisch onvermogen voort komt; eerlijk gezegd denk ik juist van niet. Je beperkt jezelf in mogelijkheden, dus wordt het juist een grotere kunst om daar het maximale uit te halen.
Iemand die dat niet kan, die zal zowel met een bak vol plaatjes als compleet zonder plaatjes bagger afleveren (even grof gezegd).
Naast Daring Fireball vind ik Subtraction.com ook een goed voorbeeld van een hele sobere, heel grondig doordachte stijl, en het werkt heel goed.
@Grace, bij mij IS er GEEN reclame op deze site :D
zoek maar ’s op: MVPS Hosts
http://www.mvps.org/winhelp2002/hosts.htm
en in firefox het gebruik van het NoScript plugin (scripts per site toestaan)
De misvattingen hier zijn ‘design = plaatjes foto’s’ en ‘tekst = content’. Aan Google en bijvoobeeld het genoemde Kayak is helemaal niks undesigns aan. Het zijn juist voorbeelden van zeer goed (functioneel) design: juiste lettertypes, kleurgebruik, lijnen invulboxen, plaatsing op de pagina, enzovoort.
Zet de Google homepage maar eens in platte tekst, zie hieronder, dan is het verschil tussen goed en geen/slecht design onmiddelijk duidelijk.
————————-
Het Internet Afbeeldingen Nieuws Maps Discussiegroepen meer » iGoogle Aanmelden
Google Nederland
Geavanceerd zoeken
Voorkeuren
Taalhulpmiddelen
Doorzoek: het Internet pagina’s in het Nederlands pagina’s uit Nederland
Advertentie programma’s – Bedrijfsoplossingen – Alles over Google – Google.com in English
©2007 Google
Zoals ongeveer bij alles is waarschijnlijk de gulden middenweg het beste. Persoonlijk als “webdesigner” vind ik dat een reiswebsite wel wat reisgevoel mag uitstralen. Google mag clean en neutraal zijn maar site als kayak mogen toch wel wat grafische elementen gebruiken naar mijn mening.
[...] Wordt âUndesignâ de heilige graal in usability? – Ruben Timmerman peilt de mening van Frankwatching-lezers over Undesign (sites voorzien van minder grafische elementen). [...]
@Cees: uit mijn hart gegrepen! Te makkelijk wordt gedacht dat tekst niet vormgegeven zou hoeven worden. Maar juist bij tekstuele informatie zijn visuele hierarchie, typografie, uitlijning en ordening belangrijke middelen. Op basis van eyetracking onderzoek zien we dat daar nog veel aan gedaan zou kunnen worden.
Omgekeerd kunnen goedgekozen visuele elementen (foto’s, graphics, kleur, dividers etc.) veel toevoegen aan de gebruiksvriendelijkheid en kunnen ze veel meer zijn dan alleen behang.
Probleem is alleen vaak dat al die visuele elementen te makkelijk en te willekeurig gebruikt worden. Met als gevolg dat ze de perceptie eerder verstoren dan versterken. Of in ieder geval niet de meest effectieve vorm zijn.
De vraag is dus niet zozeer: tekst *of* “design” maar veel meer *hoe* beiden ingezet worden.
[...] webtrendsVanochtend las ik een interessant stuk op Frankwatching, een artikel over ‘Undesign’. Ruben Timmerman roept deze term in het leven bij websites die minder grafische elementen [...]
Ik sluit mij volledig aan bij Cees en Stijn.
Sterker nog: een goede copywriter van digitale media is OOK designer.
Voor korte teksten ben je bezig een goed communicerende tekst van een knop, een navigatie-item of op een banner te passen binnen de beperkte ruimte. En dat zonder aan gebruiksvriendelijkheid of merkbeleving in te leveren.
Maar ook bij langere redactionele of journalistieke stukken voor het web ben je aan het ontwerpen. Hoe houd ik lezers vast door mijn stuk visueel toegankelijk te maken? Is mijn stuk te lang (zelden te kort ;-))? Waar plaats ik tussenkopjes? Er komt dus meer bij kijken dan alleen een inhoudelijk sterk stuk schrijven.
Interessante discussie over undesign. Als dit de trend is wordt het lettertype extra belangrijk. Heeft iemand hier goed ervaringen/voorbeelden of tips voor?
Interessante discussie. Als dit de trend is dan wordt het lettertype steeds belangrijker. Heeft iemand hier goede voorbeelden/tips etc. voor?
Eens met Cees. Undesign is ook niet de juiste term, het gaat meer om effectief ontwerpen. Persoonlijk ben ik een groot voorstander van minimalisatie. Binnen de eigen organisatie scherm ik ook altijd met Google. Dit om aan te geven dat een site niet flitsend hoeft te zijn om een enorm succes te zijn. (beetje misleidend, want niet het design maar de fucntionaliteit maakt google een succes. Maar dat vertel ik er niet bij!).
Maar het gaat dus om effectief en doelgericht ontwerpen. Voor de ene site, bv google, kan dat heel minimaal zijn, voor de andere juist niet. Doel en doelgroep zijn bepalend. Kinderen in de leeftijd van 6 to 10 hou ik niet vast met stukjes tekst. Als ik iets wil doen met citybranding zal het geheel ook ‘dikker’ worden. Reisje boeken? , een paar selectie velden en een verstuurknop.
Samenvattend: het gaat, naar mijn mening, niet om dik of dun, het gaat om doel en doelgroep.
[...] Wordt “Undesign” de heilige graal in usability? Website: Frankwatching Usability en design gaan niet altijd hand in hand. Ruben Timmermans schrijft [...]
Just in case: ik vind niet dat we design moeten afschaffen. Ik vind wel dat we kritischer naar design moeten kijken, en dat er teveel websites “overdesigned” worden. Daarmee bedoel ik dat visuele elementen zonder goede reden worden toegevoegd. Voor die sites, en dat zijn wat mij betreft bijna alle sites, is een goede portie undesign precies wat nodig is.
geert de keyser: Ik weet niet of ik ook in jouw programmeurscategorie val? Mijn achtergrond ligt in ieder geval in de (online) marketing, ik heb een jaren gebruikersonderzoek achter (en voor ;)) mijn kiezen.
Pascal Selles: Ben helemaal met je eens dat undesign ook design is, en dat het zeker niet makkelijk is. Waarschijnlijk moeilijker, je moet met minder middelen je doel bereiken.
Wilmer: Dat is een aardig voorbeeld, maar geen schoolvoorbeeld ;) Het is in ieder geval een stuk beter dan veel andere designbureaus, waar je letterlijk verdrinkt in design. Deze site gebruikt het design echt ter ondersteuning, maar de navigatie en stuctuur zijn toch helder. Zie trouwens ook:
http://www.usarchy.com/2007/09/navigatie-verrassingsvlees/
Cees Vernooij: Ja, dat is een kwestie van terminologie. Undesign betekent wat mij betreft dus niet “geen design”. Google AdWords en hun andere websites zijn een beter voorbeeld trouwens dan Google’s zoekmachine, omdat die qua functionaliteit zo simpel is dat het moeilijk is om het design te zien.
Jente: Absoluut. Welke site vind jij bijvoorbeeld beter: Reisradar.nl of Vakantie.nl? Wat mij betreft zijn dat goede voorbeelden van over- en undesign (al mag vakantie.nl nog wel wat cleaner).
Stijn, Jeroen, Ronald: Amen!
@ Ruben Timmerman: Persoonlijk vind ik reisradar de betere van de 2. Meer aansprekende kleuren en een duidelijke navigatie. Beide zijn zeker niet “overdesigned” maar ook niet te minimalistisch. Dus in dat opzicht vind ik ze beide ok.
Jente: interessant, ik ben het dan niet met je eens. Reisradar vind ik totaal overdesigned, veel te veel kleuren en achtergronden waar ze niet nodig zijn. Zelfs de gewone content teksten zijn in een kleur, van oranje tot paars. Dat is echt niet fatsoenlijk leesbaar. Ik denk dat de site voor bezoekers erg slecht te “scannen” is door de overvloed aan design: overal wordt aandacht op gevestigd, waardoor nergens aandacht op wordt gevestigd…
@ Ruben Timmerman: Dat kan ook wel een beetje beroepsmisvorming zijn. Ik vind goed een grafisch goede site meer vertrouwen uitstralen. In hoeverre dit persoonlijk is heb ik nog niet onderzocht of nog niet echt iets over gelezen. En dan heb je ook nog iets als verschillende smaken, dat maakt design meestal boeiend/moeilijk je moet altijd balanceren tussen verschillende meningen. Een design wat iedereen perfect vindt bestaat niet. De kunst is om zoveel mogelijk mensen te overtuigen met je ontwerp, iedereen overtuigen is een utopie.
richard van den boogaard, Plok: die bewegende balk is niet meer. ik weet echt niet hoe dat kan, ben helaas geen techneut. ben in ieder geval blij met mijn vertrouwde beeld van frankwatching. Frank: of course reclame moet, die verdwenen balk was alleen even schrikken.
Grace, als jij die link van mij gevolgd hebt, dan weet ik wel hoe het komt, en welkom in de wereld van minder reclame ;)
[...] las ik een interessant stuk op Frankwatching, een artikel over ‘Undesign’. Ruben Timmerman roept deze term in het leven bij websites die minder grafische elementen [...]
[...] de populaire zoekgigant hangen. Dit heeft in mijn ervaring gewoon met hun design of beter gezegd undesign te maken. Ik heb Doelgroep-SMS nog wel enig sinds laten designen. Maar ik ben er nog niet over uit [...]
[...] Wordt “Undesign” de heilige graal in usability? – Frankwatching We wisten al dat website gebruikers banners negeren. Maar moeten we die wetenschap nog verder doortrekken? Is het een idee om voortaan dan maar geen afbeeldingen op websites te gebruiken? Ik zeg: Ja! Met een goede portie “undesign” kan elke site het s (tags: undesign webdesign) [...]
[...] creëert. Vertaald naar huidige trends in vormgeving zie je simplicity bijvoorbeeld terug in ‘undesign‘. Een andere vorm van simplicity is het succes van een enorm aantal online aanbieders van [...]