Zo overtuig je mens én AI-agent op je website [+ checklist]

Er wordt veel gedeeld over hoe je in AI-antwoorden terecht kunt komen, maar hoe kijkt een AI-agent (als hij jouw website bezoekt zodat een AI-model zo’n antwoord kan formuleren) eigenlijk naar je website?

Samenvatting vooraf (werkt prettig voor mens én AI-agent, maar daarover later meer):

• Je hebt voortaan 2 totaal verschillende doelgroepen op je website: mensen en AI-agents.
• Waar de mens visueel scant en beslissingen neemt op basis van emotie en het onbewuste, scant een AI-agent razendsnel de onderliggende HTML-code en zoekt naar logica en semantiek.
• Om online toekomstbestendig te zijn, moet je bewezen gedragspsychologie combineren met gestructureerde data.
• Lees in dit artikel hoe beide type bezoekers jouw pagina’s ervaren, hoe AI-agents al steeds meer kunnen ‘zien’ en check de praktijkvoorbeelden en tips om je website voor beiden te verbeteren.
• Onderaan het artikel vind je een handige checklist.

Kun je een AI-agent net zo makkelijk beïnvloeden als een mens?

Tot voor kort optimaliseerden we websites vooral voor mensen: scannende bezoekers, snelle eerste indrukken en onbewuste beslissingen. Maar er kijkt steeds vaker een tweede type bezoeker mee: de AI-agent. Zo’n agent haalt content op om te gebruiken in de AI-antwoorden van AI-modellen (zoals Claude, ChatGPT of Gemini). Dit doen de AI-agents in een bepaalde modus, waarin ze zo snel mogelijk een beeld willen krijgen van wat er op een website staat.

Deze nieuwe doelgroep zorgt voor een interessante verandering in de wereld van optimalisatie. De mens kunnen we onbewust beïnvloeden door gebruik te maken van psychologische principes. Dat weten we inmiddels wel. Maar kun je AI-agents ook in de juiste richting sturen? Het antwoord is een volmondig: JA.

Het probleem is echter dat een mens en een AI-agent fundamenteel anders naar jouw pagina’s kijken. Om je conversie te verhogen, moet je snappen hoe beide jouw content verwerken.

Hoe scant en beleeft het menselijk brein een website?

Mensen lezen geen websites, ze scannen ze. Zodra een bezoeker op je website landt, vormt het brein in zo’n 50 milliseconden een eerste visuele indruk (Lindgaard et al., 2006). Deze eerste indruk ontstaat grotendeels automatisch, nog vóórdat bezoekers bewust analyseren wat ze zien. En deze ontstaat door een snelle wisselwerking tussen visuele prikkels, eerdere ervaringen, verwachtingen en cognitieve verwerking.

Als we kijken naar websitegedrag, zien we dat mensen de volgende patronen volgen:

1. Visuele hiërarchie

Mensen in de westerse wereld scannen een pagina vaak in een F-patroon of ‘layer-cake’ of ‘spotted’ patroon, afhankelijk van het paginatype (Nielsen Norman Group). Ze zoeken naar ankerpunten: grote koppen, contrasterende kleuren en gezichten. Dit zijn vaste gedragingen waar je rekening mee moet houden.

2. Cognitive ease

Ons onbewuste (systeem 1) is energiezuinig. Het wil zo min mogelijk energie verbruiken aan het verwerken van informatie. Een overvolle pagina met veel tekst zorgt voor cognitieve overbelasting. Door duidelijkheid en gebruiksvriendelijkheid te bieden via witruimte, bulletpoints en heldere typografie, geef je het brein rust. En dit werkt positief voor je conversie.

3. Emotie en sfeer

Mensen voelen merkidentiteit. Ze voelen de ervaring van een website. Een subtiele schaduw, een authentieke lach op een foto of de kleur van een button roept een emotie op. Ze begrijpen dat een pop-up irritant is en voelen twijfel als een betaalproces niet transparant oogt. Verwachtingsmanagement is voor mensen ook belangrijk.

4. Onbewuste beïnvloeding

Met behulp van nudging-technieken zoals ‘gaze cueing’ wordt de kijkrichting van de menselijke bezoeker extra gestuurd. Mensen zijn gevoelig voor principes uit de sociale psychologie, zoals Cialdini’s autoriteit (wat overigens steeds belangrijker wordt in dit AI-tijdperk) en sociale bewijskracht, waarmee menselijk gedrag positief wordt beïnvloed.

Dit is de wetenschap achter verleiding: we helpen de bezoeker met kiezen door psychologische frictie weg te nemen. Ik heb hier zelf veelvuldig mee getest en dit kan op de juiste plek zomaar een conversiestijging van 10% opleveren.

Kortom: voor de mens telt dus emotie, visueel design en het vlekkeloos oplossen van pijnpunten. Een homepage als deze werkt fijn voor de mens (deze voldoet aan bovenstaande punten):

Hoe ‘ziet’ een AI-agent jouw website?

Als een AI-agent jouw website bezoekt om een vraag van een gebruiker te gaan beantwoorden, is zijn ervaring volledig ontdaan van emotie en design. Waar de mens wordt verleid door een prachtig ontworpen hero-sectie, ziet de AI-agent alleen maar koude, harde code. Hij doet dit in een ‘retrieval-modus’: hij haalt relevante informatie op om die als input voor het antwoord te gebruiken.

Dit gebeurt er dan in milliseconden:

1. De DOM-analyse

De AI-agent kijkt niet naar de ‘voorkant’. Hij laadt de HTML in en analyseert de DOM (Document Object Model). Dit is de hiërarchische structuur van je pagina.

• Hoe de mens het ziet: een grote, opvallende groene knop met de tekst ‘Download de gratis whitepaper’.
• Hoe de AI-agent het ziet: <a href=”/whitepaper.pdf” class=”btn btn-primary” id=”download-trigger”>Download de gratis whitepaper</a>.

De AI-agent zoekt in deze structuur naar semantiek. Staat een tekst in de <header>, <main> of <footer> sectie? Koppen (<h1>, <h2>) zijn voor een AI-agent geen opmaak, maar letterlijke wegwijzers van wat belangrijk is. Een goede HTML-structuur is dan ook erg belangrijk voor de AI-agent.

2. Tekst wordt versnipperd in ‘tokens’

De overgebleven, bruikbare tekst wordt niet gelezen zoals wij dat doen. LLM’s (Large Language Models) hakken woorden op in ‘tokens’. Het woord ‘Conversieoptimalisatie’ wordt bijvoorbeeld opgedeeld in brokjes, zoals ‘Convers | ie | optim | alis | atie’ (schematisch weergegeven). Vervolgens zoekt de AI-agent naar wiskundige patronen en relaties tussen deze tokens om de context van je pagina te snappen.

3. De afhankelijkheid van metadata

Omdat een AI-agent in deze modus blind is voor visuele zaken, ziet hij bijvoorbeeld de afbeelding van jouw indrukwekkende grafiek niet direct. Om die visuele informatie toch te begrijpen, is hij afhankelijk van technische randvoorwaarden. De alt-teksten, bestandsnamen (opbrengst_onze_zonnepanelen_per_maand_2025.jpg in plaats van IMG_9253.jpg) en de direct omringende tekst zijn erg belangrijk. Zijn deze niet op orde? Dan bestaat de afbeelding simpelweg niet in het brein van het AI-model.

Kortom: voor een AI-agent is een website een informatiebron met structuur. Logica en datakwaliteit heersen over emotie. De snelheid van je website is daarbij ook belangrijk (ook voor de mens trouwens).

Schokkend feitje: uit een grootschalig onderzoek (WebAIM Million 2024 rapport) bleek dat er bij 55% van de onderzochte homepages alt-teksten miste bij afbeeldingen. Voor AI-agents is dat natuurlijk een groot probleem, aangezien deze daar zo van afhankelijk zijn. En het is overigens ook belangrijk voor je digitale toegankelijkheid.

Zie hier het bewijs dat Gemini’s AI-agent in retrieval-modus niet altijd visueel analyseert wat er op een afbeelding staat.

Voorbeeld met missende informatie

Qua code nog even een ander voorbeeld met verkeerde en missende informatie:

<p class=”grote-titel”>Onze beste training</p>
<img src=”IMG_6584.jpg”>

Dit is beter:

<h1>Conversietraining voor B2B-marketeers</h1>
<img src=”b2b-conversietraining.jpg” alt=”Marketeers volgen een conversietraining over landingspagina-optimalisatie”>

Helemaal onderaan dit artikel vind je trouwens een simpele checklist, met alle acties uit het artikel op een rij.

Wat is het fundamentele verschil in benadering?

Om impact te blijven maken op mens én AI-agent, moet je de verschillen accepteren en hierop inspelen. Hier is een helder overzicht van de verschillen:  

Afbeelding gegenereerd met Gemini.

Toekomstvisie: hoe AI-agents steeds slimmer en ‘visueler’ worden

We moeten ons realiseren dat we ons in een overgangsfase bevinden. Hoewel AI-agents in retrieval-modus momenteel vooral naar structuur en tekst kijken, worden ze in razend tempo slimmer. We bewegen steeds meer toe naar ‘multimodale web browsing’. De meeste AI-agents kunnen dit al wel, maar zetten het niet altijd in (zoals wanneer ze op zoek zijn naar het antwoord op een gestelde vraag).

De nieuwste modellen van onder andere ChatGPT en Gemini zijn al niet langer beperkt tot tekst, ze kunnen letterlijk ‘zien’. In de nabije toekomst zullen de live web-crawlers van AI-agents steeds geavanceerder worden en steeds vaker een webpagina renderen in een onzichtbare browser (headless browsing) en de pixels analyseren, net als het menselijk oog. De vraag is of en wanneer ze dit in die modus gaan doen, omdat het wel veel extra rekenkracht kost en dus ook snelheid en geld.

Wat betekent dit? De AI-agent zal mogelijk straks wél goed kunnen detecteren dat een irritante pop-up de tekst blokkeert of dat de visuele hiërarchie van je website niet klopt. Hierdoor wordt de ‘menselijke UX-ervaring’ steeds beter ingeschat en zal dit meegewogen kunnen worden in antwoorden. Hoe snel dit gaat, kunnen we natuurlijk niet voorspellen.

Concrete tips: hoe overtuig je nu mens én AI-agent?

Als je wil dat jouw website slaagt, moet je toch echt beide doelgroepen gaan bedienen. Hoe vertaal je krachtig deze inzichten naar de praktijk?

1. Pas het BLUF-principe toe (Bottom Line Up Front)

Mensen hebben een korte aandachtsspanne, maar AI-agents willen ook direct weten waar de pagina over gaat. Start elke contentpagina daarom met een korte, duidelijke samenvatting (zoals bovenaan dit artikel). De mens beslist direct of de pagina de moeite waard is en de AI-agent kan deze alinea letterlijk overnemen als hét perfecte, beknopte antwoord voor zijn gebruiker.

2. Formuleer tussenkopjes (H2/H3) als vragen

Hoe typen mensen een vraag in ChatGPT? Precies, als een vraag (bijvoorbeeld ‘Wat zijn technieken voor gedragsverandering?’). Als jouw H2-kopje exact die vraag weerspiegelt, snapt de AI-agent (en de scannende mens) dat het direct daaropvolgende blokje tekst het antwoord bevat. Achterhaal hiervoor de vragen/prompts die jouw doelgroep gebruiken.

3. Zorg voor ‘informatiewinst’ en data

AI-modellen zijn getraind op het hele internet. Ze zoeken vooral naar kennis die nieuw of uniek is. Onderbouw je beweringen met eigen data. Zeg niet: ‘We hebben de pagina aangepast’, maar gebruik onderbouwd bewijs: ‘Door het toepassen van Cialdini’s schaarsteprincipe zagen we een stijging van 14% in leads’. Dit is waardevolle munitie voor het AI-model.

Actualiteit is daarbij ook belangrijk. En ook voor de mens geldt, hoe concreter hoe beter.

4. Implementeer AI-specifieke technische hulpmiddelen

Vergeet onze AI-vrienden niet te voeden op de manier die zij het prettigst vinden.

1. • Structured data: gebruik dit om de AI-agent houvast en structuur te bieden. Het helpt AI-modellen content correct te interpreteren en te gebruiken. En om de exacte ‘entiteiten’ aan te geven (bijvoorbeeld dat jij de expert bent). Structured data is overigens geen wondermiddel, je moet natuurlijk nog steeds zorgen voor goede vindbaarheid.
   • llms.txt bestand: dit is een nieuw type tekstbestand voor in de root van je website, dat AI-agents razendsnel een samenvatting geeft van jouw site. Je kunt hiermee zelf bepalen welke informatie prioriteit krijgt. Het is echter nog geen brede standaard (lang niet alle AI-agents controleren automatisch op dit bestand, zoals Google laatst nog aangaf voor het AI-search gedeelte) en er is geen garantie dat ze het gebruiken. Maar wie weet binnenkort wel.
   • robots.txt aanpassen: in je robots.txt (die je als het goed is al wel hebt) kun je nu ook aangeven of je de bots van bepaalde AI-modellen wilt blokkeren. Een overweging: wanneer AI-modellen direct antwoord geven op basis van jouw content, is de kans groot dat gebruikers jouw website niet meer bezoeken (zogeheten ‘zero-click searches’). Dit leidt dus tot minder direct verkeer, wat schadelijk kan zijn voor advertentie-inkomsten of conversies. Dit is zeer afhankelijk van je type website.

Google is bezig met het uitrollen van een nieuwe categorie binnen de Lighthouse-tab in de Chrome DevTools (als je op een pagina op rechtermuisknop en dan ‘Inspecteren’ klikt, weet je wel), wat je webpagina beoordeelt op hoe een AI-agent deze ziet. Dit is nu nog experimenteel en niet breed beschikbaar.

Dit is hoe het stuk code eruitziet dat ervoor zorgt dat de AI-agent wél goed geïnformeerd is:

Een toekomstproof website

De beste website van morgen is dus niet óf mensgericht óf AI-leesbaar. Hij is allebei: overtuigend voor de bezoeker, logisch voor de crawler en betrouwbaar genoeg om door AI-modellen als bron te worden gebruikt.

Verlies met alle AI-ontwikkelingen de mens dus ook zeker niet uit het oog, want daar zit de uiteindelijke beslissing en de portemonnee. Authentieke content, sfeer en het wegnemen van menselijke twijfel blijven het belangrijkste voor je conversie.

Maar door een feilloze, semantische achterkant te creëren, de nieuwe ‘AI-regels’ toe te passen en de logica van de machine te respecteren, stuur je ook de AI-agent precies in de richting die jij wilt. Het resultaat? Een soepele rit voor het menselijk brein en een open boek voor de AI-agent. En dat is precies hoe ik denk dat je online wint in het huidige tijdperk.

Tot slot alle acties nog even in een handige checklist om morgen meteen af te kunnen vinken voor je belangrijkste pagina’s.

Checklist voor je website

1. Content & structuur (de inhoud zelf en hoe die is opgebouwd)

• Zijn alle H1’s duidelijk en semantisch correct (en niet stiekem opgemaakte p-tags)?
• Begint elke contentpagina direct met de kernboodschap/samenvatting?
• Zijn logische tussenkopjes (H2/H3) geformuleerd als vragen?
• Gaat de content rondom afbeeldingen ook over wat er op de afbeelding staat?
• Zijn statements voldoende onderbouwd met eigen data? En actueel?

2. Techniek & crawlbaarheid (kunnen AI-agents alles vinden en lezen?)

• Zijn alle afbeeldingen voorzien van beschrijvende alt-teksten? En beschrijft de bestandsnaam hetzelfde?
• Is alle content crawlbare tekst (dus niet verstopt in afbeeldingen of scripts)?
• Staat de JSON-LD (structured data) op z’n plek? Zijn bijvoorbeeld reviews goed getagd?
• Is er een correct llms.txt bestand aanwezig?
• Zijn jullie tevreden over wat er in robots.txt staat?
• Is er een kloppende sitemap?
• Zijn er voldoende interne links naar verdiepende pagina’s?

3. De mens (ten slotte lezen er ook mensen mee)

• Wordt er voldoende rekening gehouden met de mens? Het belangrijkste hierbij zijn: duidelijkheid, gebruiksvriendelijkheid en verleiding (Online Overtuigen Model®).

Welke tips ga jij als eerste toepassen?

Ter afsluiting: natuurlijk heb ik voor dit artikel af en toe even gespard met zowel Gemini als ChatGPT als Claude (ik zou wel gek zijn om dat niet te doen). Het is ten slotte ook hun speelveld waar we het hier over hebben. Extra tip: gebruik niet altijd maar één AI-model, probeer ze allemaal en combineer wat voor jou werkt. Succes met optimaliseren!

De headerafbeelding is gegenereerd door Gemini.