Bakker, uw Slager

Er staat een rij voor de winkel. Slager ‘Bakker’ (hij bestaat echt, in Leeuwarden, hij adverteert met ‘Bakker, uw slager’) verkoopt reuzeworsten. Hij heeft een beperkt aantal. Als de worsten zijn uitverkocht gaat hij de beroemde hespenworsten van zijn grote concurrent, boucherie Vankampen aanbieden.

Vankampen noemt zichzelf liever niet slager, maar beenhouwerij. Hoe dan ook, slager Bakker verkoopt in die middag aan de mensen in de rij alleen nog maar worsten van Vankampen. Beter een kleine marge dan geen marge, zo zal hij gedacht hebben.

Het is overvol op de parkeerplaats van de Efteling. Duizenden mensen dreigen teleurgesteld om te keren. Er komt een colonne bussen het terrein opgereden, met in het bestemmingspaneel de aankondiging dat er een lift wordt aangeboden naar het nabijgelegen ‘Land van Ooit’ , toen het land van Ooit nog bestond. De dienst wordt aangeboden door het zo aardige management van de Efteling.

Het speciale boek waar de man naar op zoek is is uitverkocht, in de Amsterdamse boekwinkel Athenaeum. De verkoper biedt aan om het boek even op te halen bij Selexyz Scheltema, waar er nog een aantal exemplaren op voorraad ligt, het is honderd meter verderop. Terwijl de man van het aangeboden kopje koffie geniet (in de ‘koffie-corner’) wordt het boek opgehaald. De boekwinkels hebben onderling een regeling getroffen, maar het zal de koper een zorg zijn.

Het principe van deze voorbeelden is duidelijk: de klant is degene die beslist waar en waaraan hij zijn geld aan besteed, dus als je de klant bij je hebt kun je er maar beter voor zorgen dat hij zolang mogelijk bij jou in beeld blijft, dan kun je in ieder geval zien wat hij koopt.

Webwinkel Bol.com haalde begin deze maand de publiciteit met de aankondiging dat de concurrentie van harte welkom is op de eigen site. De dienst heet Bol.com Plaza (drie woorden, drie talen: modern), en het uitgangspunt is even simpel als logisch: er komen elke dag heel veel mensen in de winkel en dus kun je maar beter zo veel mogelijk aan deze mensen verkopen, desnoods als je het bij de concurrent moet ophalen. De klant betaalt bij Bol.com en krijgt geleverd door de concurrent. Bol.com draagt af aan de concurrent, en we zullen voorlopig wel niet weten hoeveel.

Het is niet nieuw, wat Bol.com doet. Amazon doet het al jaren. Ook daar konden andere winkels schapruimte huren in de internetwinkel. Amazon is een shopping-mall waar honderden bedrijven een ruimte huren. Maar onlangs besloten Macy’s, Buy.com en Gap om zich terug te trekken uit de winkel. Zo kan het ook gaan bij slager Bakker. Op een gegeven moment zegt boucherie Vankampen: nu weet ik genoeg, ik doe het zelf.

Waarom Macy’s, Buy en Gap zich terugtrokken van Amazon blijft onduidelijk. Houden ze er te weinig aan over? Kannibaliseren ze op hun eigen omzet? Hebben ze het kunstje geleerd bij Amazon? Feit is wel dat zowel Bol.com als Amazon beschikken over de kostbaarste schat van de komende jaren: het directe contact met de klant. Niets is zo vluchtig geworden als een klant, en in laboratoria wordt hard gewerkt aan een nieuwe uitvinding, het is de klantenkleefstrip. Een omgeving die zo aantrekkelijk is dat niemand er meer weg wil gaan.

Deze column is eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.