De slag om de arbeidsmarkt in 228 pagina’s

Hoe geloofwaardig is een lovende recensie? Kun je vertrouwen op een bewierookte jubelzang? Exact deze vragen zijn mijn dilemma na het lezen van Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers. Ik las de 228 pagina’s in één weekeinde uit en tijdens het lezen maakte mijn hart een hele reeks van sprongetjes. Maar hoe geloofwaardig is het als ik één grote lofzang houd? Social proof oké, maar waar werkt het op een zeker moment averechts? Laat ik je meenemen naar mijn eigen achtergrond en een aantal anekdotes, en vorm dan je eigen mening. Maar allereerst: waar hebben we het eigenlijk over?

Waar gaat het boek over?

Ik bespreek hier het boek Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers (affiliate) van de hand van auteurs Arjan Elbers (Keynote-spreker met ruim 25 jaar ervaring in arbeidsmarkt en recruitment) en Nicol Tadema (Keynote-spreker en auteur, gespecialiseerd in beïnvloedingspsychologie in communicatie). Hun gezamenlijke kennis brachten ze samen in een boek waarin de volgende vraag wordt gesteld. Waarom winnen sommige werkgevers de strijd op de arbeidsmarkt en vissen andere voortdurend achter het net? Een belangrijk onderwerp, want de arbeidsmarkt is een battlefield en blijft dat ook nog wel even, is de uitleg in hoofdstuk 1.

Waarom vind ik dit een belangrijk onderwerp?

Waarom dit onderwerp mij zo aan het hart gaat? Ik houd mijzelf bezig met werkbeleving. En dat doe ik als er nog niets aan de hand lijkt te zijn én als het te laat is. Laat me dat toelichten. Ik help werkgevers een werkbeleving te creëren die er voor zorgt dat mensen met meer energie aan het einde van de werkdag naar huis gaan dan dat ze gekomen zijn. Daarmee zorg ik dat mensen niet vertrekken naar groener gras elders, of blijven en met een burn-out omvallen.

Daarnaast begeleid ik mensen die al uitgevallen zijn en terug moeten keren in het werkproces. En dat zijn schrikbarend veel mensen in de categorie ‘mentaal verzuim’. Niet altijd veroorzaakt door een werkgever, maar zeker ook niet voorkomen. Op z’n minst gefaciliteerd.

Als er dus een boek verschijnt dat één groot pleidooi is om als werkgever op een andere manier met mensen om te gaan dan hoe dat nu op de meeste plekken gebeurt, dan heb je mijn professionele aandacht.

Waar gaat het mis?

Dagelijks hoor ik de verhalen over hoe het mis is gelopen. Voordat ik deze rol koos, liep ik jaren mee in het bedrijfsleven en stond ik als leidinggevende met mijn voeten in de klei. Zag daar wat de ene én wat de andere aanpak met mensen doet. Werd gemanaged en was zelf een manager die met de beste intenties dingen heel goed en ook wel eens heel verkeerd deed.

Ik zag hoe werkgevers zich uit de naad liepen om met de meest creatieve campagnes en zo groot mogelijke moeite nieuwe collega’s binnen te halen. Om ze vervolgens net zo hard teleur te stellen door niet eens een werkplek of laptop klaar te hebben op de eerste werkdag. En soms nog niet eens na een week.

Bij kandidaten die ik begeleid terug naar werk zie ik dat ze blij mogen zijn als ze überhaupt een reactie op een sollicitatie krijgen, ook al is het in de vorm van een standaard onpersoonlijke mail. Zoveel werkgevers nemen geen enkele moeite en geven totaal geen reactie.

Ik zie werkgevers die denken dat onboarding gaat over het aanmaken van een account in AFAS en het uploaden van de vereiste diploma’s in een portaal waar je niet inkomt zonder IT-studie. Om daarna hun (duur) gerekruteerde nieuwe werknemer in het diepe te gooien. Met een Dopper met bedrijfslogo, maar zonder zwemband of hulplijn.

Hoe kan het anders?

En dat kan dus écht anders. In Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers (affiliate) passeert een aantal werkgevers de revue die het anders doen. Korte interviews met de beslissers bij uiteenlopende bedrijven die mensen weten te binden. Die een magneet zijn voor nieuwe medewerkers en soms zelfs een wachtlijst hebben met kandidaten voor toekomstige vacatures.

Wat ze precies anders doen, verschilt nog wel eens. Er is geen standaard aanpak, alleen een rode draad. Geen marketingcampagnes die in de praktijk een lege huls blijken te zijn. Het is eerder andersom: in de praktijk doen ze een paar dingen goed richting hun werknemers. Soms zelfs zonder campagne. En vaak doen ze niet eens per se alles goed. Dat hoeft ook niet, want het is de laatste beleving die blijft hangen. En in de kern komt dat bij werkbeleving neer op één ding: menselijke aandacht. Of zoals Nicol Tadema het aan het einde samenvat: they make people feel f*cking awesome.

En dat is vandaag de dag bijzonder. Ik zie dagelijks het tegenovergestelde gebeuren en wat dat met mensen doet. Daarom ben ik lyrisch over een boek dat met echte voorbeelden en een goede uitleg pleit voor menselijke aandacht door werkgevers. Niet alleen met een pleidooi, maar zelfs ook nog met de onderliggende theorie uit de beïnvloedingspsycholgie. Bovendien bevat het boek een bonushoofdstuk met inspiratie van bedrijven die dit buiten de gebaande paden in de praktijk brengen. Het kan niet op.

Het zoveelste boek over arbeidsmarktmarketing?

Natuurlijk valt er wat te zeggen voor de vraag of nòg een boek over arbeidsmarktmarketing nog iets toevoegt. Een terechte vraag, maar dat is dus niet waar dit boek over gaat. Waar het in de meeste boeken gaat om profileren en het verleiden van kandidaten met een gelikte campagne, gaat dit boek over wie je als werkgever écht bent. Een goede presentatie van je werkgeversmerk in de buitenwereld is mooi, maar als je kandidaat er achter de voordeur achter komt dat de realiteit anders is, dan ben je hem net zo snel weer kwijt. Dit boek gaat over het ‘zijn’ van een aantrekkelijke werkgever. Wat overigens verder gaat dan ‘kraaltjes en spiegeltjes’, zoals een pingpongtafel.

Als ik dan één kritische kanttekening mag maken over dit boek, dan gaat het over de verdieping: wat je bijvoorbeeld in plaats van de pingpongtafel moet doen. De auteurs delen weliswaar ‘het geheim’ dat gaat over de eigenschappen vertrouwen, empathie en executiepower, maar de praktische vertaling daarvan is niet in de drie hiervoor gebruikte pagina’s samen te vatten. Gelukkig maar, want anders zou ik morgen niets meer te doen hebben. 😉

Dus, als je ergens leiding geeft aan mensen, of je nu eindverantwoordelijk bent of dat je je ‘slechts’ informeel ontfermt over collega’s: lees dit boek. En geef het daarna door aan die manager of HR-chef die dit pleidooi absoluut moet horen. Doe het voor jezelf, voor je collega’s of om jouw organisatie de slag op de arbeidsmarkt te laten winnen.

Ben ik te enthousiast? Op het ongeloofwaardige af? Het zij dan maar zo. Liever dat dan opgeven en mij neerleggen bij de gedachte: ‘Ja, zo gaat dat nu eenmaal….’