De online basisschool
20 September 2007 - 13:10
Tags: Column, Onderwijs / Educatief
Wat is de online toekomst van de basisschool? Ik vraag het mij regelmatig af. Dat komt omdat ik in mijn netwerk verschillende mensen ken die direct met basisscholen te maken hebben. Helaas, in veel gevallen is het triest gesteld met de online activiteiten van basisscholen. Dat komt deels door de lage budgetten die zij beschikbaar hebben, maar ook in belangrijke mate door de digitale kloof tussen de docenten en de leerlingen. In veel gevallen wordt dan als argument aangevoerd dat op basisscholen de vorm niet belangrijker gevonden mag worden dan de inhoud. Maar wordt daar niet hun eigen onvermogen mee verbloemd?
De digitale kloof tussen leerling en docent komt omdat ICT en internet nog teveel worden gezien als hulpmiddel in plaats van leermiddel (van Dijk: de digitale kloof wordt dieper). De kloof zal pas gedicht gaan worden als kinderen op school internet mogen gebruiken als leermiddel, waardoor zij op school meer over internet zullen leren dan thuis.
Waarom investeren in internet
Investeren in online aanwezigheid van basisscholen zal in te toekomst essentieel worden. Een school managen is namelijk niet meer vrijblijvend. De concurrentie tussen basisscholen neemt steeds meer toe en ouders gaan een school o.a. afrekenen op de website en de manier waarop basisscholen internet als leermiddel inzetten. Dit proces is al gaande op middelbare en hogere onderwijsinstellingen, maar basisscholen zullen in een snel tempo gaan volgen.
Een voorbeeld: Elke leerling levert een basisschool ongeveer +/- € 3600,- per jaar op. Stel een basisschool investeert eenmalig € 7500,- in een professionele en op conversie gerichte website en is daar vervolgens € 350 licentiekosten per jaar voor kwijt zijn. Als deze basisschool vervolgens 10 aanmeldingen per jaar via de website binnenkrijgt en van deze 10 aanmeldingen worden er uiteindelijk 5 leerling dan zijn de kosten ruimschoots terugverdiend. Misschien wel een erg simpel voorbeeld, maar volgens mij liggen er op online gebied legio kansen voor basisscholen.
Basisschool 2.0
Hoe kan een basisschool profiteren van allerlei nieuwe ontwikkelen en hoe kunnen tools ingezet worden als leermiddel? Ik heb daar zo enkele ideeën over. En wie weet kunnen basisscholen daar aan het begin van dit nieuwe schoolseizoen hun voordeel mee opdoen.
1. Weblogs
Het aanbod in weblogs is enorm. En het is ook niet meer zo moeilijk om een weblog te maken. Tools als www.blogger.com bieden tal van mogelijkheden om gratis een eigen weblog op te starten. Waarom maken maar weinig basisscholen hier gebruik van? Kinderen zullen het fantastisch vinden om tijdens een themaproject een weblog bij te kunnen houden. Een weblog is op die manier niet alleen een leermiddel, maar het zal ook de nodige traffic naar de website van de school opleveren. Kinderen zullen het adres namelijk vanzelf wel vertellen aan ouders, broertjes en zusjes, opa en oma en verdere familie en kennissen. Over virale marketing gesproken…
2. Video
Online video wordt de toekomst. Door allerlei technieken op het gebied van streaming en breedband wordt het voor gebruikers steeds beter mogelijk om online video te bekijken, zoals bij YouTube.com. Er zijn zelfs allerlei services waarmee je complete videoprogramma’s kunt maken. Denk aan Operator11.com en Kyte.tv of tal van andere interessante videotools. Basisscholen zouden in projecten kinderen een televisieprogramma kunnen laten maken. Deze tools kunnen daarbij uitstekend gebruikt worden.
3. Slideshare
Powerpoint wordt steeds vaker gebruikt. Ook door kinderen van basisscholen. 
De presentaties kunnen uitstekend in Slideshare.net geplaatst worden en op de website van de basisschool worden gezet of gebruikt in weblogs van kinderen.
4. Wiki
Kinderen moeten steeds vaker leren om met anderen in projecten samen te werken. Groepswerk is een essentieel onderdeel van hun ontwikkeling. Een wiki kan daarbij niet alleen dienen als een handig hulpmiddel, maar kinderen leren daarbij ook wat een wiki is en waarvoor het nog allemaal meer ingezet kan worden.
De bovenstaande voorbeelden zijn slechts enkele suggesties om het gebruik van internet op basisscholen om te vormen van hulpmiddel naar leermiddel. De voorbeelden klinken voor (internet) marketeers ook heel vanzelfsprekend. De waarheid is echter dat veel basisscholen nog erg veel moeite hebben om dergelijke tools daadwerkelijk in te zetten.
Er zijn ook tal van andere tools op internet aan te wijzen die het leren op basisscholen kunnen bevorderen. Denk bijvoorbeeld alleen al aan wat Google allemaal te bieden heeft. Ik ben erg benieuwd naar jullie ideeën over en ervaringen met dit onderwerp.
2494x gelezen 19 reacties
20 September 2007 om 13:12
Bij de school van mijn kinderen zijn ze dit seizoen net gestart met weblogs. Iedere klas een eigen weblog. Ben benieuwd hoe dat zich gaat ontwikkelen.
Nu Ning ook in een NL-vertaling beschikbaar is, lijkt me dat ook zeker een goede tool, zeker voor de oudste groepen van de basisschool.
20 September 2007 om 13:34
Tooling is belangrijk, maar dan moet het digitale niveau van de leerkracht ook omhoog. In 2001 werd dan wel het Digitale Rijbewijs (vreselijke naam, want het was gewoon een computercursus) verplicht gesteld voor elke leerkracht op het basisonderwijs. Mooi initiatief, maar vervolgens werd die kennis niet gebruikt en heeft het geen enkel nut gehad. De jongere leerkracht die nu van de PABO komt, heeft een Hyves en gebruikt MSN en blogt, maar de rest loopt nog enorm achter.
20 September 2007 om 14:08
Tja leuke marketingtechnische reden om op de basisschool weblogs te gaan bijhouden. Maar binnen het (basis)onderwijs gaat het niet om marketing, maar om het onderwijs.
Ik heb liever een school waar kinderen op een verantwoorde manier les krijgen ipv waar men op een verantwoorde manier als marketinginstrument worden ingezet.
Als het gebruik van weblogs, wiki’s en video bij het onderwijsproces worden ingezet waar mogelijk en waar ze ook didactisch iets aan het onderwijsproces toevoegen, dan is dit mooi meegenomen en natuurlijk helemaal fantastisch.
Want je hebt gelijk dat er voor het onderwijs een hoop kansen liggen. Maar die moeten benut worden voor het onderwijsproces, niet de marketingstrategie van de school.
20 September 2007 om 14:35
Basisscholen moeten zich altijd afvragen of al dat nieuwe wel in hun onderwijs past. De een zal dat sneller toepassen dan de ander met wat voor afweging dan ook. Toch zijn er waarschijnlijk genoeg basisscholen en leerkrachten die ICT op een verantwoorde manier gebruiken in hun onderwijs. Kijk eens op http://www.obsdeheidehoek.nl de site van mijn school. En via deze site kun je het weblog van de bovenbouw bekijken. Hier werken de kinderen met hun leerkrachten aan taal maar laten ze ook aan belangstellenden o.a. ouders natuurlijk) zien waar ze zoal mee bezig zijn.
Daarnaast wordt wikispace gebruikt voor het maken van sommige taallessen, verhalen en gedichten.
Hun eigen projecten/werkstukken worden veelal in PP gemaakt en aan de groep gepresenteerd. Binnenkort via een Activboard. Soms staan ze op de website of het weblog.
20 September 2007 om 15:12
Ik weet niet of dit artikel geschreven is vanuit een Belgisch of Nederlands standpunt. Maar hier in België is het basisonderwijs kostenloos. Dat betekent dat de school alles moet aankopen dat de leerling in school nodig heeft, zelfs een potlood en een pen.
Ik ken ook niet de juiste bedragen die er hier per leerling worden toegekend, maar ik kan je wel verzekeren dat de kosten van een school rap op lopen als je al het schoolmateriaal voor de kinderen moet voorzien, de energie facturen moet betalen, de huur of het onderhoud van de gebouwen moet voorzien (zowel verbouwingen als het poetsen van de gebouwen),… .
Ik weet niet of het dan nog zo realistisch klinkt om dan maar eventjes een pc klas in te richten of een website te laten maken die een grote hap uit het budget neemt.
20 September 2007 om 15:48
Was Adam Curry hier niet ook mee bezig? Breedband naar de basis scholen brengen met een speciaal netwerk…. Dacht dat ie zelfs een bieding van de overheid had gewonnen….
20 September 2007 om 17:43
Ik heb een hoogleraar ooit horen zeggen dat, als basisschooljuffen bij iedere vernieuwing die ze hadden doorgevoerd, salarisverhoging hadden gekregen, dat ze dan nu dik boven het zijne zouden zitten.
En die digitale kloof, ach, op de basisschool zijn kinderen nog echt jong. De meeste juffen moeten al hard werken aan de taalkloof, rekenkloof, leeskloof, sociaal-emotionele kloof. Onze core business.
Omdat leren daar ook bij hoort wil ik je aardige 2.0lijst aanvullen met online mindmaps, zoals mindmeister.
20 September 2007 om 18:44
Een voorbeeld: Elke leerling levert een basisschool ongeveer +/- € 3600,- per jaar op. Stel een basisschool investeert eenmalig € 7500,- in een professionele en op conversie gerichte website en is daar vervolgens € 350 licentiekosten per jaar voor kwijt zijn. Als deze basisschool vervolgens 10 aanmeldingen per jaar via de website binnenkrijgt en van deze 10 aanmeldingen worden er uiteindelijk 5 leerling dan zijn de kosten ruimschoots terugverdiend.
Lees dit stukje nog eens goed door en bedenk zelf eens waar de denkfout zit die je maakt.
20 September 2007 om 18:55
@ Frans en Kim: ik snap best dat het rekenvoorbeeld ‘kort door de bocht’ is en er veel meer bij komt kijken dan alleen investeringen in een website. Basisscholen moeten van dit bedrag alles betalen, zoals salarissen, gebouwen, leermiddelen etc. Een goed uitgewerkt rekenvoorbeeld kan ik ook niet geven. Waar het mij om ging is de ‘prikkel’ en het uitlokken van reacties.
@ Allen: Leuk om te lezen wat jullie ervaringen zijn.
Bedankt voor deze nuttige aanvullingen!
20 September 2007 om 19:17
@ Jeroen van B: is het niet zo dat door wat meer concurrentie tussen scholen juist de kwaliteit van het onderwijs gaat verbeteren? Dat is immers waar basisscholen zich mee kunnen profileren. En dat daar vervolgens een stukje marketing bij komt kijken om dat ook te communiceren lijkt me een logisch gevolg.
20 September 2007 om 22:43
Ik denk inderdaad niet dat concurrentie binnen het (basis) onderwijs de kwaliteit van het (basis) onderwijs zal verbeteren.
Ten eerste omdat het lastig is om de kwaliteit van het onderwijs te meten.
In Trouw stond over dit onderwerp laatst ook een interessant artikel wat hier ook gedeeltelijk op in gaat(http://www.trouw.nl/deverdieping/dossiers/article798820.ece/Huygen_Kennis_leerlingen_beter_te_meten_dan_kwaliteit_leraar). Wat is kwaliteit in het (basis) onderwijs en hoe kun je dit meten?
En ten tweede omdat het onderwijs niet op concurrentie is voorbereid.
Als een school na oktober in eens een groot aantal leerlingen extra krijgt, krijgt deze hier niet meteen extra geld voor, dit komt dan pas het volgende jaar, tot die tijd moeten ze dit geld dus voorschieten. Daarnaast zijn veel schoolgebouwen niet uitgerust om een grote toestroom leerlingen te kunnen huisvesten (veel scholen hebben nu al met een ruimtetekort te kampen). En het aanbouwen of de nieuwbouw van schoolgebouwen is vaak een tergend langzaam proces.
Vooral binnen het basisonderwijs moet het om kinderen gaan en om het zorgen dat kinderen het beste onderwijs krijgen waarbij het beste uit de kinderen wordt gehaald dat mogelijk is (waar zeker met het gebruik van web 2.0 en andere ICT toepassingen zeker nog wel winst te halen is). Maar het moet zeker niet gaan om cijfertjes en beter zijn dan de concurrent.
21 September 2007 om 21:14
In een project met tien basisscholen waar ik net bij betrokken ben kijken we naar 1) het gebruik van nieuwe internettools die kinderen van nature al gebruiken 2) in hoeverre ouders daar bij begeleiden 3) leerkrachten zelf op de hoogte zijn van wat er kan en wat kinderne doen, zodat we 1) het onderwijs deels meer in een stijl kunnen geven die past bij een wereld van informatieovervloed 2) scholen kinderen kunnen gidsen bij het verwerven van de informatievaardigheden die daarbij horen. Die basisscholen zijn met het project begonnen omdat ze merken dat hun leerlingen veranderd zijn, zonder dat hun onderwijsmethodieken daarop worden ingesteld.
23 September 2007 om 21:30
Ik kom dagelijks op de basisschool van mijn kinderen en ik ben er twee keer een computer tegen gekomen. De meeste onderwijsdirecteuren en docenten in het basisonderwijs geven computers weinig prioriteit. Mede daardoor is er weinig geld, tijd en kennis beschikbaar. Bovendien zijn docenten van oudsher niet gewend om met elkaar te delen, wat bij applicaties als Slideshare en TeacherTube zo noodzakelijk is.
Dat is best jammer, want ik denk dat veel kansen om beter, leuker en gevarieerder te leren daarmee onbenut blijven. Maar ik denk ook dat het slechts een kwestie van tijd is voordat ICT ‘gewoner’ zal worden. En kinderen op de basisschool hebben nog zoveel tijd.
23 September 2007 om 22:03
Leer kinderen op de basisschool basisvaardigheden (en daar hoort voor mij de pc-bediening niet bij). Dat is al moeilijk genoeg. Op school, maar vooral ook thuis, wordt al voldoende tijd achter de pc doorgebracht. Wiki’s en andere web 2.0 omgevingen zou ik eerder reserveren voor het voortgezet onderwijs. Dan hebben kinderen ook de leeftijd dat je ze op een iets kritischer manier kunt leren omgaan met de pc. Kinderen hebben tegenwoordig volgens mij vooral behoefte aan persoonlijke aandacht en begeleiding. De pc is al te vaak een escape van de leerkracht en leerling om de computerende pupil even geen aandacht te hoeven geven.
24 September 2007 om 12:56
Een beetje late reactie maar kijk eens naar http://www.steigereilandschool.nl waar iedere leerling en leraar zelf video’s foto’s en tekst kan toevoegen, waar nieuwe aanmeldingen digitaal gaan, waar nieuwsbrieven dat uiteraard ook zijn etcetera. Een dergelijke website geeft ook een veel beter idee van de school en is dus interessant voor potentiele nieuwe leerlingen/ouders.
Door de toepassingen kunnen ouders nu ook eens kijken naar de voorstellingen die tijdens de open podia alleen voor leerlingen te zien zijn i.v.m. ruimtegebrek in de gumzaal of de aula.
25 September 2007 om 22:53
@ Jeroen Grunwald: bedankt voor de link. Erg leuke site waarin video wordt toegepast. Dat geeft een professionele indruk.
@ Ton Zijlstra: ik ben erg benieuwd naar de resultaten van dat project.
@ Jeroen van B: ik begrijp dat het in de eerste plaats om de kinderen moet gaan, maar ik begrijp niet waarom daarin weinig tot geen plaats is voor web 2.0 toepassingen. Het lijkt me juist een uitdaging voor basisscholen! Dat scholen daar weerstand tegen bieden, is volgens mij (vaak) een teken van onvermogen.
25 September 2007 om 23:04
De grootste uitdaging van het basisonderwijs is het bijbrengen van basisvaardigheden aan leerlingen. Scholen slagen daar maar ten dele in en het voortgezet onderwijs moet vaak de opgelopen achterstanden wegwerken.
@ Pascal Selles: Dat is het werkelijke onvermogen van het basisonderwijs. De grootste uitdaging ligt in het effectief toepassen van computertoepassingen in het onderwijs, zodat de basisvaardigheden op peil komen. Pc’s staan nu al enkele jaren in vrijwel ieder schoolgebouw of klaslokaal, maar het gegeven dat PABO-studenten (maar ook WO-studenten) taal- en rekenvaardigheden onvoldoende beheersen zegt genoeg.
Het probleem is complex: het onderwijsveld is gebaat bij stabiel beleid, didactici kunnen alleen dan lesprogramma’s ontwerpen (waarbinnen ook ruimte kan zijn voor e-learning) en leerkrachten moeten de juiste mix zien te vinden tussen individuele begeleiding (’contact-uren’, die tevens een pedagogische waarde hebben) en de slimme inzet van technologie.
Daarnaast is (de meerwaarde van) web 2.0 vanzelfsprekend voor het publiek alhier, maar de vraag is of dat representatief is voor het complete onderwijsveld.
Kijk eens kritisch naar toepassingen voor social networking (LinkedIn o.i.d.) en zie hoeveel maatschappelijke disciplines/groepen daar geen gebruik van maken of er niet vertegenwoordigd zijn.
26 September 2007 om 10:03
http://www.slideshare.net ipv .com
26 September 2007 om 10:08
Bedankt yeti, ik heb het aangepast!