Het einde van het Web 2.0 tijdperk lijkt nabij. Echter niet het langverwachte Web 3.0 kondigt zich aan, maar een periode van bezinning. In de komende jaren wordt uitgemaakt of het gedachtegoed van Web 2.0 de economische neergang overleeft of als een van de vele hypes in het internetarchief verdwijnt. Als de voortekenen juist zijn, doorstaat de essentie van Web 2.0 deze beproeving met gemak. Alleen de kenmerkende vormgeving, symbolen en het jargon verdwijnen weer even snel als zij opkwamen. Een korte vooruitblik…
Meetbaar resultaat
De kredietcrisis en de opkomende recessie hebben een einde gemaakt aan de vette jaren van het Web 2.0 tijdperk. Het ongelimiteerde vertrouwen in zaken als crowdsoursing, user generated content en collectieve intelligentie is daarmee definitief voorbij. Door de bankencrisis is er een algeheel gebrek aan investeringskapitaal ontstaan en meer dan ooit eisen aandeelhouders zichtbaar resultaat. Voor grote risico’s, lange terugverdienperiodes en onrendabele frivoliteit is geen ruimte meer. Dit houdt in dat elk voorstel dubbel en dwars moet worden onderbouwd met een stevige business case. Dat is best een gezond uitgangspunt. Op ongebruikte sociale netwerken of verlaten bankfilialen op Second Life zit niemand te wachten. Maar wat betekent deze zakelijke instelling voor het gedachtegoed van Web 2.0? Zal die de tand des tijd doorstaan?
De essentie van Web 2.0
De essentie van Web 2.0 is het faciliteren van online samenwerking (collaboration) tussen verschillende gebruikers en het creëren, bewerken en delen van content. YouTube, Flickr, Facebook en Wikipedia zijn hiervan de bekendste voorbeelden. Maar Web 2.0 is breder dan alleen deze sociale platforms. Shopping 2.0, Intranet 2.0, Banking 2.0, Health 2.0, … In allerlei vormen via een breed scala aan kanalen wordt het delen van content ondersteund door online technologie. Dat hiermee in een basale behoefte wordt voorzien, blijkt wel uit het massale gebruik ervan (zie figuur). Die behoefte wordt niet minder als het economisch slechter gaat. Sterker zelfs, de behoefte om als consument onder elkaar content en ervaringen uit te wisselen is in moeilijke tijden alleen maar groter. Daar staat echter wel tegenover dat bijvoorbeeld alleen al het aanbod van sociale netwerken tegenwoordig vele malen groter is dan wat de consument dagelijks aan kan. Dus dat kan zo niet lang doorgaan. Alleen de grootste netwerken met de meeste toegevoegde waarde overleven deze moordende concurrentieslag om de aandacht van de consument.
Web 2.0
Technologie
De web 2.0 hausse heeft ook een groot aantal technologische verbeteringen gebracht: RSS, Wiki’s, open API’s, P2P-netwerken, web widgets en bijvoorbeeld rich internet applicaties. In onze gebruikersonderzoeken bewijzen deze nieuwe technieken hun toegevoegde waarde dagelijks in de vorm van hogere conversies, verbeterde gebruiksvriendelijkheid of lagere kosten. Doelstellingen die voor elke onderneming van belang zijn en blijven.
Bullshitr
The Web 2.0 Bullshit Generator™
De buitenkant
Maar blijft dan alles bij het oude? Zeker niet. In Silicon Valley vallen al harde klappen onder Web 2.0 start-ups. Het is een kwestie van tijd dat dat ook hier gebeurt. En dat gaat gepaard met onzekerheid. Het eerste wat men in een dergelijke situatie doet, is afstand nemen van de voorgaande periode. De kenmerkende vormgeving, de symbolen en het Web 2.0 jargon worden net zo gemakkelijk vervangen als waarmee het geheel werd opgeleukt. Geen fantasierijke namen meer als iStalkr, Correlate.us, Spokeo, Second Brain of Chirp, maar traditionele namen uit de offline wereld. Geen kinderlijke felle kleuren, natte vloer effectjes, gradients en flikkerende Beta bordjes. Webdesign wordt weer chic, met donkere achtergrondkleuren, volle vlakken en nieuwe overlooptechnieken. De eenvoud en duidelijkheid van Web 2.0 blijft. De website van Barack Obama is hiervan een goed voorbeeld.
Conclusie
De aanstaande recessie luidt een nieuwe periode in. Er treedt een gezonde verzakelijking op, waarmee het kaf van het koren wordt gescheiden. Alles wijst er op dat de essentie van Web 2.0 dit overleeft, maar dat de buitenkant, de opsmuk en de symbolen worden ingeruild voor traditionelere varianten. Met andere woorden: goede wijn in oude zakken!
En Web 3.0? Mijn inziens is daar de tijd nog even niet rijp voor.
Maikel Lieste 
Archos 
Remy Steijger 
Gert-Jan 
William 
Waarop is deze bewering gebaseerd?
De verdere evolutie van Web2.0 (en Web3.0) heeft wat mij betreft niets te maken met de kredietcrisis; het groepsgevoel dat Web2.0 geeft, zal juist tijdens een kredietcrisis sterker groeien en de aandacht voor Web2.0 zal blijven groeien.
Wel ben ik het met je eens dat investeringen in nieuwe technologien achter blijven, maar dit is inherent aan een kredietcrisis en speelt zich af in (bijna) alle marktsegmenten.
Om het einde aan te kondigen van iets dat nog moet opgroeien vind ik wat voorbarig. Ik denk wel dat de kredietcrisis het volwassen wordings proces in een versnelling gaat brengen. De kenmerken die hier opgesomd worden zijn dan ook die van een industrie in groei. Kleine of zwakke spelers die afvallen en een kleinere groep die consolideert. Een makkelijke (maar voorzichtige) vergelijking kan gemaakt worden met de dotcom bubble. Toen is ook een pak ‘clutter’ overboord gegooid en heeft gezorgd voor een positieve evolutie richting web 2.0.
Wat het investeringsverhaal betreft. Die gaan inderdaad achteruit gaan, maar zal er ook voor zorgen dat meer inspanningen worden geleverd om het bestaand en ontwikkeld product te verstevigen, terwijl ‘vroeger’ makkelijker van de hak op de tak werd gesprongen gaat nu meer gekeken worden hoe je je product maximaliseert. Ik denk dat we in die optiek interessante innovaties gaan zien.
@Erwin: ik verwacht ik dat veel web2.0 initatieven door de kredietcrisis niet meer de tijd wordt gegund om volledig tot ontwikkeling te komen. Met een golf van faillisementen en dito stemming tot gevolg. In zo’n periode grijpt men terug naar oude waarden en ontdoet men zich van alle symbolen en jargon die met hype te maken hebben.
Dat de essentie van Web2.0 overeind blijft staan, daarvan ben ik net als jij overtuigd. Ook het ‘semantische’ web zal er wel komen, maar niet morgen en waarschijnlijk niet onder de benaming van Web3.0.
Ben het -niet helemaal- met de toon van het artikel eens. Ik heb niet het idee dat er opeens geen vertrouwen meer is in 2.0 toepassingen en initiatieven bij klanten en investeerders, ik merk nu juist een verschuiving van mediabudgetten van offline naar online waardoor er meer geld geïnvesteerd kan worden in online en 2.0.
Wel ben ik het met je eens dat accountability voor adverteerders en investeerders steeds belangrijker wordt. Prima toch! Het is vervolgens de taak aan online bureaus om daar scherper op te sturen in de conceptontwikkeling. En dat is goed! Zo wordt het vak volwassener en worden bureaus scherper gehouden.
Je schetst verder een ‘slachting’ onder de veelheid van 2.0 platforms en concepten en sociale netwerken. Want ja, er is teveel en natuurlijke selectie en survival of the fittest zijn processen die ook op ons vak betrekking zullen hebben. Prima toch!
Wat web 3.0 betreft is het vooral een zaak van een wat langere adem hebben. Het vak is de markt in het verleden al eerder voor geweest en de recessie -voor zover die er echt aan komt- zal er voor zorgen dat opdrachtgevers kunnen consolideren. Ze kunnen budgetten van offline naar online herschikken, hun organisatie beter op orde krijgen en ook dat is een goede zaak.
Mijn conclusie; er komen nog steeds mooie tijden aan en er is vooralsnog geen reden om het kopje te laten hangen. Goede online toepassingen zullen (verkocht) blijven zolang deze concepten goed bedacht worden. en dat is in het voordeel van klant, investeerder en bedenkers van interactieve (2.0) concepten. Het online vak zal er volwassener van worden en dat wordt tijd…
Jori.
De kop laten hangen is het laatste wat we moeten doen. In een periode van recessie geldt juist “de ene zijn dood, de ander zijn brood”. Er komt meer focus in de online dienstverlening en productaanbod wat ten goede zal komen aan de online kwaliteit en het vertrouwen van de consument. De uitdaging voor de marketeers wordt alleen maar groter.
Ik ben het er wel degelijk mee eens dat het kaf van het koren gescheiden gaat worden. Niet alleen in het aanbod, maar ook in de vraag. Dat hebben we een aantal jaren geleden op de arbeidsmarkt ook gezien (de sollicitatiegesprekken in de autosalon zijn voorbij). Er is geen tijd meer voor gefrubel en leuke dingen, maar er moeten koppen met spijkers geslagen worden. Ik denk dat er nu alleen maar een versnelling naar Web 3.0 gerealiseerd kan worden, omdat de toegevoegde waarde daarvan nu nog beter inzichtelijk gemaakt kan worden.
Kortom, deze crisis biedt kansen!
@Jori. en Marcel. Voor mij staat het vast dat de recessie invloed heeft op de hausse die web2.0 genoemd wordt. Daarop zal iedereen zich vanuit zijn eigen positie op aan moeten passen.
Het is dan interessant om te kijken wat er van het gedachtegoed overblijft en wat niet. Maar ook wat er voor in de plaats komt. Het klink mischien logisch dat er na web1.0 en 2.0 een web 3.0 zal komen, maar is dat ook zo? Kom er na 1 en 2 altijd een 3. Kan het niet C zijn?
Zullen we eens beginnen met web2.1? Ik heb de idee dat nu juist de periode is aangebroken waarin marketeers beseffen dat ze niet langer om web2.0 (of hoe je het ook noemen wilt…) heen kunnen. Dat er daarnaast eindelijk casestudies en bewezen successen zijn, waardoor makkelijker beslissingen worden genomen budgetten te verschuiven naar online marketing.
Ja, als je over de early adoptors praat (da’s pas uit de oude doos…!) dan is web2.0 misschien alweer achterhaald. Kredietpaniek of niet. Maar de great majority eheft het nog amper onder controle, laat staan dat ze weten wat ze er allemaal mee kunnen en moeten doen.
Ik denk niet dat ze uit gewoonte en vanwege budgetten gaan terugvallen op oude gewoonten en marketingtools, maar juist met die lagere budgetten hoe ze hun targets sneller, beter, makkelijker kunnen bereiken. En dat web 2.0, 2.1 etc. daaraan bijdraagt, dat mag hopelijk toch wel voor iedereen vaststaan.
Ben het met Gitta eens. Een crisis betekent over het algemeen dat de besten (ideeen, mensen en werk) boven komen drijven. We worden uitgedaagd om nog beter na te denken over de inzet van techniek en proces om tijdens deze paniek onze klanten niet op achterstand te laten geraken.
Ik ben meer van het proces, maar ik denk dat in het kader van integratie beter nagedacht moet worden over een goede integratie van het proces en de techniek, en dat weet ik zeker dat 2.0 niet dood is maar zal uitgroeien tot een wijd geaccepteerd geheel.
Ik heb het absoluut niet op “Web 2.0″ en alle social-media-hype, maar als het aan EU-commissaris Viviane Redding ligt, koerst Europa voortvarend af op Web 3.0.
[...] De nalatenschap van Web2.0 in een periode van recessie [...]
Saul Hansell: Web 2.0 Gets Big & Corporate:
“As the economy totters, it’s easy to make fun of the concept of “Web 2.0” — the rallying cry of a generation of chipper start-ups spawned over the last few years with an unusual aversion to vowels.
One of the most significant trends is how the big companies that make very complicated systems are reworking them using the principles of Web 2.0 companies, particularly the notion of programs that talk to other programs. They are breaking up their technologies into discrete modules that can work alongside data and applications from others.”
[...] De nalatenschap van Web2.0 in een periode van recessie [...]
[...] ook: De nalatenschap van Web2.0 in een periode van recessie op [...]