De onzekere toekomst van de boekenwereld

Er is wat aan de hand in de boekenwereld. Nu 2010 vlak achter ons ligt wordt traditioneel de balans opgemaakt. De boekenwereld verandert in een sneltreinvaart. De nieuwsfeiten vlogen de afgelopen dagen om de oren van menig ‘boekenvakker’. De wereld verandert, maar de boekenwereld kan de snelheid niet bijbenen, dit heeft te maken met de structuur van de boekenwereld. Maar wát is er aan de hand? 

De volgende nieuwsfeiten verschenen de afgelopen weken:

  • Totale omzet boekenmarkt daalt met minimaal 3,5%.
  • De internetboekverkoop realiseerde een groei van 164% totaal, in december explodeerde de groei met 238%.
  • De verkoop van e-books noteerde maar liefst een groei van 863% ten opzichte van de maand december in 2009.
  • Een Nederlands e-bookplatform is in de maak.
  • Google en Apple benaderen Nederlandse uitgevers.
  • Er werden vorig jaar 17.500 nieuwe titels op de markt gebracht.
  • Er wordt geëxperimenteerd met het beperken van het recht op retour van boeken.
  • In heel 2010 leverde het Centraal Boekhuis 351.877 e-books, een stijging van 320% ten opzicht van 2009.
  • Er zijn één miljoen exemplaren verkocht van Haar naam was Sarah.

Wat hebben deze nieuwsfeiten met elkaar te maken?

Daling omzet totale boekenmarkt

Na jaren van kleine groei is er voor het eerst duidelijk geworden dat dit tijdperk voorbij is. Volgens voorlopige cijfers van branche-onderzoeker Gfk is berekend dat de totale omzet met 3,5% is gedaald. Boekblad (branchemagazine) gaf de volgende verklaring af:

“Eigenlijk heeft het boekenvak pas dit jaar voor het eerst echt last gekregen van de crisis. Wel is de groei van de boekenverkoop al wel enige jaren aan het afnemen, maar in vergelijking met andere media- en cultuursectoren is deze daling veel later ingezet en is deze is veel minder steil. Een voorlopige conclusie zou kunnen zijn: 2010 was geen goed jaar, maar er is geen reden tot groot pessimisme.

De afbraak van de omzet was al enige jaren bekend, maar er werd voornamelijk gekeken naar andere sectoren. In vergelijking met die sectoren (welke blijft onbekend) bepaalde de boekenwereld dat het nog helemaal niet zo slecht ging. Nu met de bekendwording van de eerste echte serieuze daling, slaat de schrik toe bij uitgevers en boekhandelaren. De sussende woorden dat er geen reden zou zijn tot groot pessimisme stellen deze personen niet echt gerust. De maanden november en december waren historisch slecht voor uitgevers en boekhandelaren. Als verklaring voor dit dieptepunt wordt het weer (sneeuw) en de crisis aangedragen. Door de sneeuw zouden veel consumenten de boekhandels links laten liggen en door de crisis hebben consumenten minder te besteden.

Het eerste argument (de sneeuw) zou een plausibel argument kunnen zijn. Libris- en Blz.-ondernemers noteerden een stijging in de onlineverkoop van 164% totaal en in december zelfs een groei van 238%. Daarmee is het argument dat consumenten minder kopen door de crisis ook van tafel geveegd. Consumenten kopen nog steeds boeken, alleen steeds minder in de traditionele boekhandel en steeds meer online. De cijfers van Bol.com, Selexyz, Bruna en AKO volgen later, maar zullen een zelfde stijging van onlineverkoop tonen.

Stortvloed aan nieuwe titels

De boekenwereld is hard op weg naar een verzadigingspunt. Jaar na jaar werden er iedere maand nieuwe titels op de markt gebracht, echter lijkt hierin een omslagpunt bereikt te zijn. In 2010 werden er 17.500 (!) nieuwe titels op de markt gebracht. Een simpele rekensom leert dat dit er per week bijna 337 zijn en dus per dag komen er 48 nieuwe titels op de markt bij. De praktijk leert dat er niet iedere dag nieuwe titels bijkomen, dit gebeurt per periode. Een vloedgolf aan nieuwe titels overspoelt per periode de boekenmarkt. In november (najaarsaanbieding) kwamen er ongeveer 1.500 nieuwe titels op de markt!

Het is dus een grote uitdaging voor uitgevers om duidelijk te maken aan consumenten én boekhandels om vooral hun boeken te kopen. Hoe kan de uitgever zich dusdanig onderscheiden dat de consument bij hen uitkomt? Dit is nagenoeg onmogelijk. De moeilijkheid voor zowel consumenten als de boekhandelaar is om te kiezen voor nieuwe titels. Voor wat betreft deze laatste partij: alle nieuwe titels een plek in de boekhandel te geven is onmogelijk. Er moeten dus harde keuzes gemaakt worden, welke titels worden er wel ingekocht (en hoeveel) en welke niet? Met de boekhandel gaat het al een tijd niet goed, een gevolg hiervan is dat boekhandelaren steeds veiligere keuzes gaan maken.

Titels die goed verkopen, worden wederom ingekocht in plaats van nieuwe titels of risicovollere titels. Er is immers maar beperkte ruimte in het schap en in het budget. Ook de consumenten kunnen door de bomen het bos niet meer zien, wat zijn goede titels en welke niet? In boekhandels liggen de bekende, goed verkopende titels prominent in beeld, dus de consument is sneller geneigd om voor deze titels te kiezen. Zodoende staat het boek Haar naam was Sarah al 100 weken in de Bestseller top 60 en is toe aan de 47ste druk. Kom daar als uitgever nog maar eens tussen met een nieuwe titel. Kortom, keuze in overvloed voor consumenten en boekhandels, maar hoe meer keuze, hoe moeilijker te kiezen!

De machtspositie van boekhandels

Recht van retour

Boekhandelaren kopen een x aantal boeken in van uitgevers, wanneer blijkt dat er voorraad over blijft, kan de boekhandelaar aanspraak maken op het recht van retour. Dit houdt in dat de boekhandelaar de boeken retour zendt naar de uitgever, dit kan zelfs na een aantal maanden nog. De boekhandelaar krijgt zijn geld terug en de uitgever zit met boeken die niet meer actueel zijn en weinig tot niets meer opbrengen. Deze boeken eindigen vaak als goedkope aanbieding of worden zelfs vernietigd. Dit recht van retour van boeken kost uitgevers 3,5 miljoen euro per jaar. Er wordt momenteel geëxperimenteerd om dit recht op retour te beperken. Het is een veilig systeem voor boekhandelaren omdat zij nooit met overbodige voorraden blijven zitten, voor uitgevers is dit een verliesgevend systeem.

Wet op de vaste boekenprijs

Sinds 2005 bestaat de Wet op de vaste boekenprijs. De uitgever bepaalt een prijs voor een boek en moet dit melden aan het Commissariaat voor de Media (CvdM). Het Commissariaat draagt zorg voor de landelijke bekendmaking van de vaste prijs. De uitgever mag de vaste prijs pas na een halfjaar aanpassen en na één jaar opheffen, iedere tussentijdse wijziging van prijs moet gemeld worden aan het CvdM. Deze wet dient concurrentie voor boekhandels te voorkomen, in iedere boekhandel ligt dus het boek voor dezelfde prijs. Dit lijkt op het oog een vriendelijk concept voor boekhandels, maar de wet gaat er vanuit dat concurrentie een slecht iets is.

Mocht de Wet op de vaste boekenprijs gaan verdwijnen, dan heeft dit ook waarschijnlijk tot gevolg dat de kleinere boekhandels niet kunnen concurreren met de grotere ketens. Grote ketens kunnen veel scherper inkopen door het volume dan een kleine zelfstandige. Deze kleine zelfstandige boekhandels zullen dan hetzelfde lot ondergaan als de kruidenier op de hoek. Het ziet er dus naar uit dat deze wet voorlopig niet gaan verdwijnen, er wordt nu ook gepleit voor een vaste e-bookprijs.

Luis in de pels: het e-book

Al jaren de luis in de pels van uitgevers en boekhandels, het e-book. Wat gaat dat e-book doen, breekt het echt een keer door, of verdwijnt het uiteindelijk weer? De sceptici kwamen naar mate 2010 vorderde steeds minder aan het woord. Het lijkt erop dat het e-book rustig zijn weg richting de consument aan het vinden is. Met minstens 350.000 verkochte e-books in 2010 stegen de e-bookverkopen in Nederland zo’n 320 procent. In de 350.000 uitgeleverde e-books van Centraal Boekhuis zijn de verkopen van andere distributeurs en buitenlandse partijen nog niet eens meegerekend. Uit onderstaand staatje van Amerikaanse e-bookcijfers blijkt dat de Nederlandse e-bookmarkt gelijk loopt aan de Amerikaanse markt van 3 jaar geleden.

De Nederlandse e-bookmarkt vertoont wel een snellere groei dan de Amerikaanse markt in 2007. Het is dus een kwestie van tijd totdat dezelfde grote verkoopsprongen vertoond gaan worden. Dit jaar worden Apple en Google op de Nederlandse markt verwacht. Deze twee grootheden betreden hierdoor de kleine, tot nu toe nog fragiele e-bookmarkt. Het is koffiedik kijken, maar de verwachting is dat deze twee partijen de e-bookmarkt een behoorlijke impuls zullen geven. Een impuls in verkoop waar uitgevers blij mee zullen zijn. Boekhandelaren zijn echter minder te spreken over de Amerikaanse invloed op de markt. Wanneer consumenten bij Apple of Google hun e-book kopen, staat de boekhandel buiten spel. Dit is natuurlijk al het geval bij de verkoop van fysieke boeken via Bol.com of ECI.

Om toch de boekhandel te betrekken in de groeiende e-bookmarkt, is men bezig met een eigen e-bookplatform. De Koninklijke Boekbond heeft in samenwerking met de Groep Algemene Uitgevers hun plannen ontvouwen om tot een landelijk e-bookplatform te komen, waar iedere uitgever zich bij kan aansluiten. Dit ook om Bol.com (grote speler boeken/e-books) van de machts/monopoliepositie te stoten. Met bedrijven als Google en Apple kun je niet gemakkelijk concurreren, zeker niet gezien de ingewikkelde constructie van het Nederlands e-bookplatform. De consument zal het weinig uitmaken of zij nu een e-book koopt bij Google, Apple of bij het Nederlandse e-bookplatform. Op service, kwaliteit, prijs en gebruiksvriendelijkheid zal de consument haar keuze bepalen.

Enige tijd geleden dwarsboomden de boekhandelaren nog een voorstel van het Centraal Boekhuis (CB) om als tussenpartij te fungeren tussen uitgever en Apple. CB bood uitgevers aan om via hen de e-books bij Apple iBooks aan te bieden. In dit voorstel stonden boekhandelaren buitenspel en omdat CB mede voor en door boekhandelaren is opgericht, vonden de boekhandelaren dit onacceptabel. Het voorstel leidde dan ook tot een golf van verontwaardiging vanuit de boekhandel, het CB heeft naar aanleiding van deze reacties besloten om dit project voorlopig stil te leggen.

Verschuiving naar online

Er is een duidelijke verschuiving zichtbaar in de wereld van boeken. De verschuiving naar online is zeer merkbaar voor zowel uitgever als boekhandel. Nu zit de boekhandelaar is een moeilijkere positie dan de uitgever. De boekhandelaar ziet haar klantenbestand afnemen en richting het internet verplaatsen, aan het e-book kan geld verdiend gaan worden, maar ook hier zal menig boekhandelaar niet van profiteren. Boekhandelaren zullen een andere manier moeten bedenken om hun klanten te blijven aantrekken.

Dit zou kunnen door meer gewaagde keuzes te maken qua inkoop van titels in combinatie met de bestsellers. De boekhandel moet zich kunnen onderscheiden, alleen komt het op ondernemerschap aan. Welke boekhandelaar lukt het om op een creatieve manier weer de klant binnen te trekken? Wie bedient de klant die geïnteresseerd is in e-books, maar de techniek nog niet onder de knie heeft?

Wat onderscheid een boekhandel van een onlineshop? Dat zijn de mensen die er werken, met hun expertise en klantgerichtheid kunnen zij zich onderscheiden van een webshop. Er zijn nog genoeg consumenten die graag in een boekhandel komen, maar wel goed en adequaat geholpen willen worden en verrast willen worden door het aanbod in de winkel. Er zijn mogelijkheden, maar het wordt bikkelen voor de boekhandelaren. Lukt dit niet, dan zullen veel boekhandels verdwijnen zoals ook de kleine kruidenier op de hoek van de straat is verdwenen.

In de clinch

De boekenwereld ligt met zichzelf in de clinch. Een clinch waar zowel boekhandelaar als uitgever niet uit lijken te komen. Doordat de boekhandel haar klantenbestand en omzet ziet teruglopen, blijven zij hoge inkoopkortingen eisen van uitgevers. De boekhandel blijft qua volume nog steeds het grootste distributiekanaal voor uitgevers, dus deze hoge inkoopkortingen weigeren, kan resulteren in een breuk tussen grote boekhandels en uitgevers. Dit betekent dat uitgevers hun grootste afzetkanaal kwijt zijn en daardoor zal de omzet van de uitgeverij nog verder teruglopen. Er wordt dus tandenknarsend toegegeven aan de kortingseis van boekhandelaren, omdat er simpelweg nog geen andere mogelijkheid is om hier onderuit te komen.

De boekenwereld voelt de verandering meer en meer. Dat er iets moet gebeuren staat voor iedereen als een paal boven water. De boekenwereld is echter zo gegroeid dat er nagenoeg weinig veranderingen mogelijk zijn. Iedere verandering wordt eerst door verschillende organisaties besproken en beoordeeld (Koninklijke Boekbond, Groep Algemene Uitgevers etc.), dit heeft tot gevolg dat veel veranderingen verzanden in de overlegcultuur. Daarnaast zijn veel verworven rechten (recht op retour, wet vaste boekenprijs) nauwelijks te veranderen of op te heffen. Dit maakt het niet makkelijker om te ondernemen in de boekenwereld. Er is namelijk nauwelijks ruimte om te ondernemen, innoveren of te concurreren, dit moet allemaal binnen de marge.

Met de steeds groter wordende invloed van partijen van buitenaf en de groeiende online-invloed gaat de boekenwereld een onrustige toekomst tegemoet. De veranderingen zullen elkaar steeds sneller opvolgen en de vraag is dan ook hoe de boekenwereld hierop gaat reageren. Veranderingen tegenhouden -wat nu wordt getracht- is onmogelijk. De boekenwereld zal zichzelf onder de loep moeten nemen en bekijken wat anno 2011 nog wel én niet van toepassing is. Wordt niets ondernomen dan zal de ooit zo stabiele boekenwereld uiteenvallen in stukken en zullen nieuwe partijen hun aandeel opeisen.

Interessant?

Lees dan ook onze andere artikelen over , , , , , , , , , , , .

Reacties

  1. Heldere uiteenzetting voor de niet-ingewijden Bas!

  2. @Timo,

    Dank, dat was de bedoeling om niet al te vakinhoudelijk de situatie te beschrijven…

  3. @Bas dat is inderdaad gelukt. Voor de mensen die wel ingewijd zijn, staat er niet veel nieuws. Al blijft het verfrissend om van tijd tot tijd dit soort ontwikkelingen in een chronologie te zien.

  4. Beste Bas, i.d.d. heldere beschrijving. Wat ik mis, is een ander mogelijk effect van de toenemende populariteit van e-books voor uitgevers, namelijk de mogelijkheid dat auteurs zelf rechtstreeks aanbieden aan de eindafnemer, de consument. Hiermee wordt dan dus niet alleen de boekhandel als distributiekanaal overgeslagen, maar dus ook de uitgeverij.

  5. @Mark

    Dank voor jouw reactie. Het effect wat e-books op de ketens hebben is moeilijk in te schatten. Gezien de nog kleine Nederlandse e-bookmarkt is hier helemaal nog geen zinnig woord over te zeggen. Vandaar dat ik dat onderwerp summier beschrijf.

  6. Wat ik zelf mis is wellicht een optie voor de boekenwinkels: ik vind het heerlijk om door zo’n winkel heen te lopen en zo titels te vinden die ik normaal gesproken niet via internet zou zien.. echter is lees voornamelijk e-books.

    Waarom kan ik geen e-book versie direct op mijn ipad laten zetten en afrekenen bij een boekenwinkel? En dan liefst voor een prijs die goedkoper is dan het fysieke boek (terugverdienen investering is voor mij als consument niet logisch)!

  7. @Bas, gezien de verwachte groeicijfers van e-books en het het feit dat partijen als Apple en Google zich op deze markt gaan storten, denk ik dat dit thema vrij snel actueel zal worden. Dat vraagt niet alleen van de boekhandel een antwoord op de vraag naar de toegevoegde waarde in de keten, maar evenzeer van de uitgeverijen. Ben erg benieuwd of die antwoorden er (tijdig) gaan komen.

  8. @Mark

    Het kan dit jaar zomaar ineens heel snel gaan allemaal. En dan is de vraag hoe gaat de boekenwereld daar mee om? Vandaar dit betoog :)

  9. Ad van der Zee |

    Inderdaad, een heldere uiteenzetting en samenvatting van de stand van zaken. Als wat kleinere uitgeverij (Walburg Pers) van gespecialiseerde boeken merken wij ook dat de boekhandel redenen zoekt om een bepaald boek vooral NIET in te kopen. Vandaar onze keuze voor directe verkoop buiten de traditionele boekhandel om. We zullen zien hoe het gaat in 2011.

  10. @Ad

    Aan welke kanalen moet ik dan denken? Krijg je wel eens een reden van boekhandelaren om niet jullie boeken in te kopen?

  11. De huidige situatie in de boekenbranche doet me denken aan een vergelijkbare situatie eind jaren negentig binnen de toeristische sector. In 15 jaar tijd is de gehele toeristische sector gedigitaliseerd en tegenwoordig boekt het gros van de consumenten zijn reizen alleen nog maar online, rechtstreeks bij de toeroperator of online reiswinkel. De reisbureaus die nu nog bestaansrecht hebben, zijn fysieke shops van de toeroperators (Arke, Thomas Cook) of ze zijn gespecialiseerd in exclusieve reizen en bieden echt toegevoegde waarde aan een klant op het gebied van persoonlijke service, kennis en aandacht.

    Leg de ontwikkelingen die de toeristische branche heeft doorgemaakt eens op een mogelijk toekomstscenario voor de boekenbranche en je weet wat je als boekverkoper te doen staat volgens mij. Slimme uitgevers gaan, net als de toeroperators hun producten ook rechtstreeks aanbieden aan consumenten. Zo bouwen ze klantkennis op en kunnen ze de marge behouden die anders aan de boekhandel afgedragen moet worden.
    Slimme boekhandels stappen af van het generieke aanbod en gaan zich specialiseren of diversificeren, richten zich vooral op hun lokale markt of zoeken samenwerking met een grote uitgever. Kortom, ik zou adviseren om ook eens naar andere sectoren te kijken en zo een strategische koers te bepalen voor de toekomst. Volgens mij is de toekomst dan een stuk minder onzeker dan dat men elkaar nu voorhoudt.

  12. Ad van der Zee |

    @Bas
    Wij proberen onze boeken direct te verkopen door geïnteresseerden te benaderen via directmail. Dat vereist veel inspanningen, maar in veel gevallen lukt dat. Redenen voor de handel om onze boeken niet in te kopen liggen op het gebied van ons kortingenbeleid, maar ook is het aanbod, zoals je constateert, overweldigend. Niet elk boek is even onderscheidend, in de ogen van boekhandelaren.

  13. @Ad

    “Niet elk boek is even onderscheidend, in de ogen van boekhandelaren.”

    Dan vraag ik me toch af, welke titels dat wel zijn en wat de criteria hiervoor zijn…

  14. @Ad en @Bas het is een bekend fenomeen. Zoals je al schetst in je betoog wordt er steeds meer op safe gespeeld. Dus in tijden waarin het moeilijker wordt, probeert men zich niet juist te onderscheiden, maar wordt het meer en meer een eenheidsworst. Dat de consument daar vervolgens ook voor kiest is een logisch gevolg. Leg een top-10 neer en ze lopen, leg een stapel neer en het verkoopt. Maar als iedereen hetzelfde gaat aanbieden…

    @Anouk Grappig dat ik voor een week of twee geleden hoorde dat dit verhaal (deels) op zijn retour is. Mensen die wat moeilijkere reizen willen boeken lezen zich in op internet, vergelijken prijzen, etc. en gaan daarna naar het reisbureau om een deskundige advies te laten geven en het complexe reisplan te laten boeken. Ook hier: toegevoegde waarde is de sleutel. Zo ook voor de boekhandelaar en de uitgever.

  15. @Anouk

    Dat is een hele mooie vergelijking die je maakt tussen reisbranche en boekenbranche. Hier zou serieus naar gekeken moeten worden…

  16. Op zich duidelijk verhaal, met enkele kleine kanttekeningen:
    - Educatieve en wetenschappelijke uitgeverijen halen hun omzet niet alleen via verkopen aan boekhandel via CB, maar ook via institutionele omzet, eigen distributie, inkoopgroepen: dat kan rustig naar zo’n 50% oplopen in aantallen. Dat maakt het e-% iets geflattereerd, hoewel de trend voor zich spreekt.
    - De positie van het printboek zou in de toekomst in stand kunnen blijven omdat het een psychologische meerwaarde heeft, bijvoorbeeld voor de auteur: Leg anders maar aan je oma uit dat je een boek geschreven hebt en dat oma dan vraagt om het bewijs. Print is eigenlijk altijd een added value boven digitaal.

  17. @Paul

    Ik denk dat van de positie van het printboek als psychologisch voorwerp uitgevers niet lang kunnen leven…

  18. @Bas, misschien een idee voor een nieuw artikel? Ik zal eens kijken hoe ver ik kom ;-)

    @Timo. Je hebt gelijk dat men zich grotendeels orienteert op internet, een site als Zoover heeft daar zijn businessmodel op gebaseerd. Voor de complexe reizen boekt men uiteindelijk toch vaak (uiteraard lang niet altijd) bij het reisbureau, omdat het idd waarde kan toevoegen, onderscheidend kan zijn en soms zelfs een exclusief productaanbod kan aanbieden.

  19. @Paul, ik denk dat de fysieke verschijning van een print-boek misschien voor de huidige werknemers binnen de boekenbranche wellicht op zichzelf nog een asset is. Dat zal m.i. niet/veel minder het geval zijn voor toekomstige generaties consumenten, die niet anders dan digitaal gewend zijn.
    @Anouk, i.d.d. mooie vergelijking. Met die kanttekening dat in het boekenverhaal, de auteurs ook de mogelijkheid hebben om de uitgeverij over te slaan en de eindafnemer direct te bereiken. Trouwens ook in de reisbranche zie je dat toeroperators gepasseerd worden door aanbieders van accommodaties en reizen, die rechtstreeks via internet aan de eindafnemer leveren.

  20. Ad van der Zee |

    @Bas
    Ja, dat kan van alles zijn: “We hebben al een boek over Vincent van Gogh”, of “We hadden ooit al een boek over de Middeleeuwen en dat verkocht niet”. Dan kun je wel uitleggen dat dit boek toch heel anders is, maar een inkoper moet zich ook willen laten overtuigen.

  21. @Ad leve bol.com en managementboek.nl (in mijn geval) dus! Menig titel die de boekhandel niet zag zitten hebben het daardoor bij mij gered, goede verkoopcijfers gehaald én uiteindelijk alsnog in de boekhandel terechtgekomen. Je zou bijna kunnen stellen dat je de boekhandel niet nodig hebt bij het gros van de titels, bestsellers uitgezonderd (want dan bereik je snel een groot publiek). Maar dan trap je al snel op de tenen natuurlijk.

  22. Ad van der Zee |

    @Timo
    Ja en vandaar onze keuze om het dan maar zelf te doen. Boekhandel (bol.com inbegrepen!) is nog altijd een belangrijk kanaal, maar gewoon niet het enige. Niet alle eieren in één mandje, zoals mijn ouwe opoe altijd zei…

  23. @Timo en Ad,

    Dus de boekhandel is te passeren? Waarschijnlijk gaan we veel meer nieuwe constructies zien in de toekomst…

  24. @Bas natuurlijk, en dat gebeurt al. Bol.com en Managementboek.nl zijn geen traditionele boekhandels. Eigen webshops van uitgeverijen die direct uitleveren vanuit het CB. Apple en Google als die in NL komen.

  25. Wat een goed artikel! Ik verwacht dat de boeken nooit helemaal verdwijnen. Op een gegeven moment stopt de daling van het aantal “papieren” boeken. De verkopen van e-books zullen zeker de komende jaren gaan stijgen.

  26. @Bart

    Ik geloof ook niet dat het papieren boek ooit gaat verdwijnen. Ik geloof echt dat het prima naast elkaar kan fungeren. Voor ieder wat wils, bedien de klant die én digitaal én een fysiek boek wil lezen…

  27. Heldere beschrijving, Bas, zoals hier al enige keren vastgesteld.

    Misschien kan er inderdaad wel al gesteld worden dat er geen bestaansrecht overblijft voor een gedeelte van de branche.
    Er is sprake van concurrerende nieuwe produkten/een concurrerende nieuwe markt in plaats van de traditionele produkten en markt. De meeste spelers op de oude markt zetten zichzelf buitenspel, door niet-aanpassend gedrag.

    Evolutie van de boekenbranche; misschien moet men er inmiddels inderdaad vanuit gaan dat er een sanering gaat plaats vinden.
    In de nieuwe markt is er waarschijnlijk voor een aantal spelers uit de oude markt geen plaats. Misschien maar eens aan gaan wennen. De nieuwe markt kent andere wetten, vereist andere kennis en kunde en misschien zelfs wel minder aanbieders.
    Daar wil natuurlijk niemand aan, maar misschien moeten ze wel binnen afzienbare tijd.

  28. Mijn nieuwe boek (maart2011) Society30 geef ik zelf uit. De uitgevers voegen niets toe, hebben te weinig verstand van de sociale media. Het drukken laat ik doen op Malta. Distributie via de eigen webshop, alhoewel we nog wel met een paar grote boekhandels in gesprek zijn over rechtstreekse leveringen. Zo heb ik een boek, met steunkleur van 500 pagina’s voor een verkoopprijs van onder de 10 euro. Scholen wil ik het boek zelfs wel geven, maar dat mag niet van de boekenregenten! Over een gemonopoliseerde markt gesproken, tijd dat die gaat verdwijnen!

  29. @Ronald, dat bedoelde ik precies: niet alleen de boekhandel, maar ook de uitgevers zullen in toenemende mate hun toegevoegde waarde in de keten moeten gaan bewijzen. Uitgeven in eigen beheer, zeker als je dat alleen als e-boek doet, is tegenwoordig goed mogelijk. En dat zal alleen maar eenvoudiger worden. Ben erg benieuwd hoe de uitgevers, zeker in de Nederlandse situatie, zich hieruit gaan redden.

  30. Heldere uiteenzetting van enkele zichtbare trends.
    Toch twee opmerkingen.
    1. Het aantal van 17.500 nieuwe titels per jaar omvat, naar ik meen, alle boeksoorten: algemene boeken, educatieve boeken, wetenschappelijke boeken, vakboeken. Niet al deze boeksoorten beconcurreren elkaar op de particuliere consumentenmarkt. De stortvloed richting boekhandel blijft desondanks groot, al moet je ook bedenken dat niet alle algemene boeken met elkaar om de gunst en de portemonnee van de consument hoeven te strijden. Een roman, een kookboek en een reisgids dienen elk immers een ander doel. Ze moeten wel uit dezelfde portemonnee betaald worden, dat wel.
    2. Het e-bookplatform van de Koninklijke Boekverkopersbond en de Groep Algemene Uitgevers is/wordt niet een collectief platform waar de consument boeken kan kopen, maar een ondersteunend platform voor alle boekhandels en uitgevers die online boeken (willen) aanbieden. In die zin is het geen concurrent voor Bol.com. Sterker nog, voor zover ik heb begrepen is Bol.com als lid van de KBb ook een van de deelnemende partijen aan het e-bookplatform.

  31. @Fred Spek 2.
    Natuurlijk zal de branche zich in alle bochten wringen om alle bestaande schakels in het verkoop systeem vande eboeken te persen.
    Men heeft zich opgehangen aan bol.com, met de gedachte die de risico’s te laten lopen en de bestaande netwerken lekker door te laten gaan. Zo houdt men elkaar aan het werk en de prijs wordt door de consument betaald.

    Het wordt echt tijd voor amazon en collega’s om de marktverhoudingen hier in nederland te normaliseren. Mind you Amazon is ook niet altijd heilig, maar meer klantgericht dan de nederlandse boekenbranche.

  32. @Ronald Weggeven mag hoor. Je mag boeken alleen niet voor een andere prijs verkopen dan de vastgestelde prijs. Maar weggeven is geen enkel probleem. Over het social media-stuk bij uitgevers durf ik persoonlijk nog wel te twisten ;-), maar misschien heb je de verkeerde uitgevers gesproken.

  33. Men kan beter kijken hoe de muziek zich heeft ontwikkeld. Eerst kwam I-tunes, maar nu blijkt Spotify het winnende business-model te hebben gevonden. Dit model is prima te copy/pasten voor Ebooks. Een Spaanse partij schijnt daar al druk bezig mee te zijn. (24 symbols)

    Gevolg is dat het geld dus wordt verdiend op de copyrights. Deze zullen meer en meer bij de auteur blijven mits hij de rol van de uitgever kan overnemen. Hij moet zijn eigen weg vinden om het boek te promoten.

    Het worden dus niet alleen zware tijden voor de boekenwinkels (ik denk dat volgend jaar 80% failliet is) maar ook voor uitgevers. Zij moeten als een haas alle contracten nog eens nalezen, anders verdwijnen zijn even hard als de boekenwinkels.

  34. @Willem

    Ik weet niet of het zo snel gaat (volgende jaar 80%), maar er zullen behoorlijke verschuivingen zichtbaar worden. Inderdaad zaak voor uitgevers om contracten maar ook de interne huishouding goed op orde te brengen.

  35. @Willem Ook in Nederland is er de mogelijkheid om boeken op een Spotify-achtige manier (in de cloud, gestreamd) te lezen; ok korte termijn zelfs op abonnementenbasis (dus helemaal a la Spotify). Dit platform heet http://www.yindo.nl en is een cross-over tussen een e-boekwinkel en een traditionele webshop, met Spotify-trekjes. En het staat open voor alle uitgevers en selfpublishers.

  36. Ik zie veel discussie terugkomen over hoe kanalen inzetten, hoe de buit te herverdelen is etc. Wat ik een beetje mis zijn inspirerende ideeen. Ik lees graag boeken in de taal waarin het geschreven is als het kan. Maar niet alle woorden ken ik en nu zit ik nog met mijn woordenboek op schoot. Waarom geen woordenboek service aanbieden tegen meerprijs. Waarom ook niet de mogelijkheid om op de naam van een personage te kunnen klikken en een korte omschrijving te krijgen en referenties naar waar dit karakter meer voorkomt in het boek of in de literatuur in zijn algemeenheid. Volgens mij kun je met dit soort extra’s ook verdienmodellen bedenken.
    Daarnaast denk ik dat een uitgeverij meer toe moet naar wat makelaars ook al een beetje leren: gedifferentieerde dienstverlening. Redigeren van een boek kan tegen een bepaalde prijs, promotie, bemiddelen als je boek gedrukt en fysiek gedistribueerd wordt.

  37. @George
    Hoe kun je nu in algemene termen spreken over de klantgerichtheid van de Nederlandse boekenbranche? Er zijn honderden uitgeverijen en nog veel meer boekhandels. Die doen niet allemaal precies hetzelfde. Sommige zijn heel erg klantgericht, andere minder.
    En wat bedoel je precies met klantgerichtheid? Ik vind dat zo’n platgeslagen begrip. Er verschijnen in Nederland ontzettend veel boeken, er zijn nog altijd heel veel boekhandels en er zijn veel bibliotheken. Overal kun je boeken kopen en lenen, in fysieke boekhandels of online. Dus klanten hebben niet veel te klagen.
    En meer: in een wereld zonder uitgeverijen kan ook Amazon niet veel uitrichten. Of denk je dat Amazon gratis boeken zal gaan redigeren en auteurs begeleiden? Uitgeverijen doen meer dan boekies op de markt brengen. Dat is een veel te gemakkelijke voorstelling van zaken. Ik beweer niet dat uitgeverijen onveranderd zullen blijven bestaan, maar de gedachte dat uitgeverijen wel zullen verdwijnen omdat auteurs zelf hun teksten kunnen publiceren is veel te simpel. Uitgeverijen (en alle functies daarbinnen) zullen evolueren en zich aanpassen aan de nieuwe mogelijkheden, zoals ze al enkele eeuwen hebben gedaan.

  38. Het papieren boek zal niet verdwijnen, waarom ook. Het is gewoon een goed product dat in veel omstandigheden waardevol is. Wat we wel moeten gaan onderscheiden in de discussie is dat de toekomst van de boekhandel niet gelijk staat aan de toekomst van het papieren boek.

    Hier op Digital Book World is het al in een aantal panels gezegd: het is de combinatie van een groeiend aandeel van e-boeken en andere digitale producten (en die laatste toevoeging is heel belangrijk), gecombineerd met een stormachtige groei van online verkoop die de toekomst van de boekhandel zo onzeker maakt.

    De conclusie hier in New York is dat de grotere algemene boekhandel hard teruguit zal lopen – hun business model is vooral gericht op aanbod en service en dat kunnen online winkels gewoon beter (meer & sneller). Het zijn vooral de wat zij de “indie bookstores” noemen, de kleine gespecialiseerde boekhandels die een duidelijke functie in de buurt hebben die het meest kansrijk zijn.

    Na de lancering van Google Editions hebben meer dan 100 van die indies zich verenigt en als een geheel zich bij Google aangesloten voor de verkoop van e-boeken. En nu kunnen deze indies de e-boeken sneller aanbieden via Google dan als ze die via de uitgeverij zouden betrekken, omdat de logistiek van Google vele malen beter is. Deze indies hebben hun omzet drastisch verbeterd op deze manier.

    Nederlandse ketens zijn geneigd om partijen als Google als de vijand te zien, maar dat is in dit geval niet juist. De digitale wereld biedt veel meer mogelijkheden om de omzet te verhogen, het vereist wel dat je op een andere manier naar de bestaande verhoudingen kijkt.

  39. @timo Ik denk dat we de boekhandel wel nodig blijven hebben – we moeten natuurlijk gewoon onze papieren boeken blijven verkopen. Ik denk dat de nuancering moet zijn dat we ze niet meer bij alles nodig hebben. Digitale kanalen geven de uitgeverij de mogelijkheid om een zeker aantal titels ook buiten de boekhandel op de markt te brengen.

    Maar dat aantal kan nooit heel groot zijn. Logischerwijs zal namelijk naarmate het aantal titels in het exclusief digitale kanaal toeneemt, de gemiddelde afzet van die titels weer zakken. Dan krijg je het probleem dat we nu met de papieren boeken hebben: te veel titels, te weinig aandacht per titel, zakkende oplages. Er moet altijd een goede balans zijn tussen papier en digitaal, zeker bij de titels die timo als voorbeeld gebruikt.

    Daarbij hebben we het nog niet gehad over de categorie “nieuwe en onconventionele digitale producten”. Dit zijn de producten waarbij het traditionele concept “boek” losgelaten is. Dit is een variabele die nog niet in de huidige vergelijkingen is verwerkt, die vrijwel zeker geheel buiten de boekhandel omgaat en die in potentie voor veel extra omzet aan uitgeefkant kan zorgen.

    Ik blogde laatst over de Publishing Innovation Awards en wil iedereen eens uitnodigen te kijken naar een dienst als A Story Before Bed. Een mooie innovatieve dienst, m.i., waarbij je bestaande boeken kan gebruiken, maar waarbij het logisch is als je tekst speciaal voor het web gaat schrijven.

  40. @Jurgen

    Helaas zien veel Nederlandse uitgevers de Amerikaanse partijen als een bedreiging. Veel uitgevers willen grip en controle op hun content behouden, ze hebben het idee (althans dit zeggen ze tegen mij) dat wanneer Amerikaanse partijen hun content gaan verspreiden, zij de controle en het overzicht kwijt zijn. En maar moeten vertrouwen dat dit goed gaat…

  41. Bas, wat een goed en prettig geschreven artikel. En blijkbaar iets wat leeft gezien de vele reacties en levendige discussie. Interessant wellicht voor degenen die dit nog niet volgen is het initiatief van niemand minder dan Seth Godin ism Amazon.com: het Domino Project (http://www.thedominoproject.com). Zij zijn op dit moment mensen over de hele wereld aan het recruiteren voor een soort van Word-of-Mouth street team, zoals zij het noemen. Ik kreeg gisteren het volgende mailtje: ….. the Domino Project is creating a worldwide street team. We’re on a mission to create a domino effect around the world, spreading ideas to people who care. We’re reinventing publishing, and that means we need a bunch of smart, vocal, passionate and connected people to help us do so…..
    ….In exchange for spreading the word, you’ll get a first look at new books, a platform for hosting fun events and other exclusive offers.
    We’ll pick 50 or so people and the mission will last around six months, with the potential to go longer. We’ve never done this before, and though we certainly might fail, we’ll definitely create impact.

    Als je 1 van de 50 wilt zijn, kun je nog tot vrijdag solliciteren. Succes. Wordt vast vervolgd….;-)

  42. @Tjerk,

    Interessant en mooi initiatief!

  43. @Fred Spek
    Tja, als je zo tegen klant gerichtheid aankijkt, snap ik wel waarom je vindt dat klanten niks te klagen hebben.
    Echter, volgens mij zijn kopers van eboeken ook klanten en die hebben echt geen reden om zo blij te zijn met de uitgevers en boekhandels, hoor!

    Dat de boekenbranche een diverse samenstelling heeft, wil niet zeggen dat ze geen overeenkomstige opstelling ten opzichte van de klanten hebben. Helemaal eens dat er veel boeken verschijnen, prima, doen ze absoluut goed. Maar de ontwikkelingen op digitaal gebied vereiset blijkbaar een andere houding, die niet echt strookt met de traditionele manier van handelen.
    Gezien de inhoud van het artikel gaat het hier volgens mij over de onzekerheid ten gevolge van onder andere die digitale ontwikkelingen. En laat nou juist die ontwikkeling een totaal ander gedrag ten opzichte van de klanten vereisen. -Klantgerichtheid-, weten wat je klanten willen, wanneer en hoe en daar met kennis en kunde op in spelen zodat je er aan verdient.
    Te simpel is, denken dat de traditionele branche dit wel kan. Inmiddels is wel duidelijk dat ze dat niet kunnen.
    Ik denk overigens niet dat we helemaal zonder uitgevers gaan kunnen of dat de pboeken helemaal verdwijnen. Er gaat wel een ander type uitgever komen, 1 die beter in de digitale wereld past.

  44. @George
    Natuurlijk is er meer te zeggen over klantgerichtheid, maar ik protesteer tegen globale opmerkingen over de niet-klantgerichtheid van de boekenbranche. De boekenbranche is heel divers. Ik werk zelf o.a. voor vakuitgeverijen die niet alleen print uitgeven maar zich ook ontwikkelen op het gebied van digitaal aanbod en daarmee een flinke omzet realiseren. Jij stelt zonder blikken of blozen: ‘Inmiddels is wel duidelijk dat ze [de traditionele branche] dat niet kunnen.’ Vanwaar die stelligheid? De uitgeverijen waar ik voor werk zijn ook afkomstig uit diezelfde traditie en weten zich toch om te vormen. Ik zie niet in waarom niet veel meer uitgeverijen dat zouden kunnen. Er zijn al veel uitgevers met een digitale strategie en een digitale tak. Kijk eens naar hoe Sanoma zich digitaal ontwikkelt, toch van origine een uitgever van papieren tijdschriften. Uitgeverijen zullen in toenemende mate bevolkt worden door medewerkers die heel anders aankijken tegen nieuwe ontwikkelingen. Dus de uitgevers die beter passen in de digitale wereld komen er vanzelf, of denk je soms dat de uitgeverij een reservaat is?

  45. Waar het volgens mij op meer komt is dat de verschillende spelers binnen de Nederlandse boekenbranche elkaar in een soort houdgreep hebben, die ervoor zorgt dat innovaties – zoals e-books – niet, veel langzamer of in een andere vorm dan gewenst op de markt komen. Zodra iemand zijn nek uitsteekt, treedt een corrigerend mechanisme in werking gericht op het herstellen/bestendigen van de bestaande situatie. Het wachten is op de partij die zich daaraan weet te onttrekken en bereid is deze markt open te breken.

  46. @Mark van IJzendoorn
    Heb je ook bewijzen voor dat corrigerend optreden binnen de Nederlandse boekenbranche? Kun je voorbeelden geven?
    Het staat toch elke uitgever vrij om zich met hart en ziel op de e-bookmarkt te storten? Niemand zal hem of haar tegenhouden of in de wielen rijden.
    Waarom boekenuitgeverijen dat nog niet doen (maar de een meer dan de ander), komt niet in de laatste plaats doordat ze een balans moeten zien te vinden tussen geld verdienen met de huidige activiteiten en investeren in nieuwe activiteiten. De salarissen en de overhead moeten immers wel betaald worden, en voor investeringen heb je financiële ruimte nodig die je realiseert met omzet.

  47. @Fred Spek
    Boekenbranche/Sanoma, mmmmhhh… verwarrend.
    Dat er een klein aantal uitgeverijen zijn, die wel schakelen, ja hoor zeker weten, anders waren er geen eboeken, apps enz.
    Maar als je wil blijven ontkennen dat het grootste gedeelte van de uitgevers gewoonweg niet (goed) op de veranderingen inspelen, tja, dan wordt het moeilijk.
    Dat jij en je klanten wel hun stinkende best doen, wil niet zeggen dat dus de branche goed bezig is. Als de branche zo goed bezig was, liepen er niet zoveel discussies. Heoveel procent van de branche is dan bezig zoals jij en je klanten.(en Timo en Jurgen en nog een paar)
    Dus het niet zo persoonlijk opvatten, het overgrote deel blijft echt behoorlijk hopeloos achter.

  48. @George
    Zoals je misschien weet heette Sanoma voorheen VNU en VNU had onder andere een van de grootste boekenuitgeverijen van Nederland: Het Spectrum. Overigens ook een educatieve uitgeverij: Malmberg. Ik wil maar zeggen: de scheidslijnen tussen de sectoren zijn niet zo strak. Ja, dat is misschien een beetje verwarrend.
    Het gaat er niet om dat ik het persoonlijk opvat. Ik vind dat er in deze hele discussie met veel te grote woorden en te stellige beweringen gesmeten wordt. Wie heeft daar wat aan? Wat voegt het toe? Wat verandert dat aan de ‘achterstand’ van de Nederlandse boekenbranche?
    Verder vind ik het het vreemd dat je uit de veelheid van discussies afleidt dat een vak niet goed bezig is. Ik zou juist zeggen: het vak toont interesse, men denkt na etc.

  49. Een interessante discussie! Een aantal dingen vallen mij op. Op dit moment wordt er teveel gekeken naar het fysieke produkt. Kom je een boeken winkel binnen dan wordt de keuze van de winkel opgedrongen aan de consument. De boeken die er liggen of als top tien worden gepresenteerd zullen wel goed zijn. Zodra je mensen naderhand gaat vragen wat men uiteindelijk van een boek vond zijn ze heel vaak een stuk minder positief. Communiceer je met de klant dan ontstaat er een idee van de interesses van deze klanten. Vaak kom je dan al met suggesties. Meestal meerdere. Waar voorheen makkelijk meerdere titels werden meegenomen, maakt men nu keuzes. Vooral bij verzamelwaardige (antiquarische) boeken zijn de bestedingen afgelopen jaar veel verder gevallen dan die 3.5 % bij nieuwe boeken.

    E-boeken zouden hier een oplossing kunnen zijn. Vooral bij nieuwere schrijvers of zeer specifieke interesse gebieden kan een e-boek een startpunt zijn. Mocht de schrijfstijl aanslaan of het gebied van interesse zijn, dan kan men daarop uw inkoop aanpassen.
    Wat betreft de invloed van e-books op de boekhandel een voorbeeld:
    In de stripboekenwereld was het genre Manga eind jaren 90 een hype. Deze is totaal opedroogt. Niet doordat er geen interesse meer is. Maar alle verhalen worden direct online gepubliceerd waar je zelf kan instellen in welke taal je de verhalen wil lezen.

    In dit segment zit dan ook geen handel meer. Waar dan wel weer interesse in is zijn afgeleide produkten: luxe uitgaves, gebonden versies dat soort zaken.

    Kennis van de consument wordt belangrijker. Daarmee wordt dus ook van de verkoper meer gevraagd. Deze moet zich veel breder orienteren in het nieuwe aanbod. Een overkoepelende site voor de boekenwereld waarin de nieuwe uitgaven worden bijgehouden en thematisch(liefst met stuk tekst ter beoordeling van de schrijfstijl) zijn te zoeken zou wat dat betreft natuurlijk ideaal zijn voor de handel.

  50. Op Twitter ontspon zich zojuist ook een uitgebreide gedachtenwisseling over dit en vergelijkbare onderwerpen rond uitgeven, uitgeverijen, digitalisering, zwemmen of voeten droog houden (bewust niet ‘verzuipen’!). Vond het de moeite van het samenvatten waard op Keepstream.

  51. @Fred Spek

    Het is bij wel meer mensen uit de boekenbranche een opvallende reaktie dat men de wijze waarop meningen ventileert, laat prevaleren boven de inhoud.
    De discussie over het niet inspelen van de branche op veranderende situaties wordt al zeker 1,5 jaar, getracht op gang te krijgen, zowel van mensen binnen als buiten de branche.
    Denk dat er geen groot verschil meer is tussen interesse tonen, nadenken etc., zoals jij dat beschrijft, en passief, de kat uit de boom kijken. Wel veel praten maar weinig doen.
    Jij bent blijkbaar erg tevreden over bijvoorbeeld het feit dat er zo’n 6.000 eboektitels verschenen zijn tegen, voor de klanten onevenredig hoge prijzen. De klanten/eboekkopers denken daar veelal anders over. Trouwens ook steeds meer mensen uit de branche.
    Dat is niet zo omdat ik dat zeg, maar omdat dat inmiddels op de diverse fora en in de diverse media naar voren komt.
    Of wil je verwijzingen daarnaar?
    Er is al 2 jaar een grote verandering in de boekenbranche aan de gang en het antwoord van de branche vind jij blijkbaar best wel goed.
    Jij vindt duidelijk dat het wel meevalt met die naar jou mening vermeende achterstand. Dat mag, absoluut. Maar anderen denken daar anders over.

  52. @Fred Spek,
    je zegt: ” Dus de uitgevers die beter passen in de digitale wereld komen er vanzelf, of denk je soms dat de uitgeverij een reservaat is?”
    Als ik kijk naar de toonzetting van de uitlatingen van meneer Nijsen, van uitgeverij Podium op het zogenaamde afbraakfestival eergisteren, dan doet mij dat sterk denken aan een reservaat.
    In dat reservaat allemaal keurige mannen, in het ene hand een glas Courvoisier en in de andere een ongematteerde sigaar. En gelijk dat ze met zijn allen hebben.

  53. @timEboektoe
    In de zin ervoor heb ik het over een nieuwe generatie die in de uitgeverij aantreedt en die zal vanzelf beter in de digitale wereld passen.
    En wat Joost Nijsen betreft: Joost is een van de succesvolste zelfstandige uitgevers van Nederland. Hij begon als eenmansuitgeverij die moeilijk verkoopbare literatuur op de markt bracht en heeft zich in twee decennia ontwikkeld tot een uitgeverij met een zeer gevarieerd fonds met een geheel eigen gezicht. Kluun, Giphart, Joris Luyendijk… Bestsellers.
    Verder is van Joost bekend dat hij graag dwarsligt, eigenzinnige meningen verkondigt en niet van humor gespeend is. Ik was er dinsdag niet bij, maar ik weet zeker dat hij geen cognac in zijn hand had en evenmin een sigaar. Overigens was hij een van de eerste uitgevers die een app liet maken.

  54. @George
    Ik ben optimistisch. Uitgevers zijn net zulke goede (of slechte) ondernemers als andere ondernemers. Er is geen reden om er aan te twijfelen dat ze niet de kansen zullen grijpen als ze er zijn. Ze hebben de pocket uitgevonden, de paperback, de midprice-editie, de losbladige, de serie (om op in te schrijven). etc. Dan zullen ze heus niet het e-book laten schieten
    Er kijk ook eens naar de uitgeverijen die al wel veel initiatief tonen ipv alleen maar te mopperen over het achterblijven van het peloton.
    Over de prijs van e-books: ik heb nog geen overtuigend argument gehoord waarom e-books veel goedkoper dan gedrukte boeken zouden moeten zijn. Papier en drukken zijn niet de grootste kostenfactoren in de boekprijs, maar redactie, marketing en overhead, en die zullen ook doorberekend moeten worden in de e-bookprijs. Uitgevers moeten het e-book als een zelfstandig product calculeren en niet als een goedkoop afgeleide van het gedrukte boek, waar dan de investeringen op drukken. Stel dat een uitgever geen gedrukt boek uitbrengt, dan zullen investeringen moeten worden terugverdiend met het e-book. Ik garandeer je dat dat niet tot heel lage prijzen zal leiden. Natuurlijk willen e-bookkopers lagere prijzen, maar dat willen p-boekkopers ook.
    Over het aantal e-booktitels: is 6000 titels zo slecht in een beginnende markt, terwijl er nog nauwelijks verdiend wordt met de verkoop van e-books. Er zijn vorig jaar 400.000 e-books verkocht. Dat levert dan een gemiddeld resultaat van 66 exemplaren per titel op. Als je zo naar de cijfers kijkt, kun je concluderen dat er heel weinig e-booktitels renderen. Klinkt dus leuk: 400.000 verkochte titels, maar het zegt weinig over het rendement.
    Als boekuitgevers willen investeren in digitale ontwikkelingen, dan zullen ze dat moeten financieren uit de financiële ruimte die gerealiseerd wordt met de verkoop van gedrukte boeken, hun huidige voornaamste business. Investeren in activiteiten die nog niet voldoende rendement opleveren, moet gebalanceerd gebeuren. Ik vind het daarom geen wonder dat veel boekuitgevers de kat uit de boom kijken of mondjesmaat investeren in digitale activiteiten, al heb ik grote bewondering voor de uitgeverijen die er wel vol ingaan.

  55. @Fred Spek
    Maar voor de rest denk je wel dat meneer Nijsen succesvol is/wordt in op het digitale vlak? Omdat hij als eerste een app liet maken?
    Wat apart zeg.
    Hetgeen hij verkondigt over digitale produkten kan je inderdaad wel eigenzinnig noemen.
    Op pboeken gebied zal hij best zijn sporen verdiend hebben, maar vwb het digitale tijdperk blijft hij in de reservaat ‘mode’.
    Maar hij mag best dwars liggen hoor, waarschijnlijk is hij daar voor ingehuurd.

  56. @George
    Vanwaar toch je cynisme? Ik beluister alleen maar dat geen enkele uitgever iets goeds kan doen. Moet Nijsen soms al zijn werkzaamheden op gedrukt gebied neerleggen om zich hals-over-kop een positie te verwerven op de nog altijd marginale e-book markt? Dan is het snel: eind bedrijf.

  57. @Fred Spek
    Cynisme? Misschien beluister je het wel fout. Overweeg die mogelijk heid maar eens.
    Ik vind helemaal niet dat Nijsen of gelijkgestemden iets moeten neerleggen. Ik denk juist dat ze iets extra moeten brengen. En om weer eens op het sprookje van marginaal in te gaan, want je loopt blijkbaar toch wat achter op dit gebied, als je cocnclusie uit cijfers wil trekken, moet je dat wel zuiver doen.
    Absoluut zijn de aantallen eboeken lager dan de verkochte pboeken.
    Die eboek verkopen worden beperkt door het niet uitbrengen van de meeste pboektitels en wat ze uitbrengen is ook nog veel te hoog geprijsd.
    (dat zeggen ook mensen uit de branche inmiddels hoor!)
    Als je echt wil beoordelen of eboek verkopen succesvol zijn, haal dan deze twee belemmeringen weg en zet dan de verkopen maar eens naast elkaar per titel.
    Kom dan maar eens terug op je oordeel over marginaal.
    Zoals ik al eerder zei, niet je alleen op vorm richten, maar ook eens op de inhoud van wat je stelt.

  58. @George
    Ik heb even twee calculaties gemaakt, voor boek en e-book. Bij gelijkblijvend aantal verkocht (2500 ex), gelijkblijvende opbrengst voor de uitgever en een gelijkblijvend honorarium voor de auteur kan een e-book ongeveer 30% goedkoper zijn dan een gedrukt boek.
    Het aantal verkochte e-books wordt ook beperkt doordat (nog) niet alle potentiële lezers over een e-reader beschikken. De markt is dus ook gewoon kleiner.
    Inhoud genoeg zo?

  59. Nee

    De afgelopen 12 maanden is er vanuit de branche steeds meer info over de diverse kostprijscomponenten duidelijk geworden. Men is het er steeds meer over eens geworden dat de prijzen naar beneden moeten en kunnen.

    De 70% van de pboekprijs, die jij hier stelt kan ik dus niet serieus nemen.

    ‘De markt is gewoon kleiner’ In absolute zin klopt dit.

    Maar niet rekening houden met en je bewust zijn van de ontwikkelingen in de digitale markt, duidt op een bijna wereldvreemde houding. Misschien is het op nieuw lezen van het bovenstaande artikel een aanrader om de huidige situatie beter in te schatten

  60. @George
    Het wordt tijd dat jij eens concreet wordt ipv algemeenheden te blijven verkondigen. Zeg jij eens hoeveel een e-book dan mag kosten in relatie tot een gedrukt boek, rekening houdend met kostencomponenten als ontwikkeling, redactie, productie, vormgeving, marketing, overhead, auteurshonorarium, winstbijdrage (bedrijven moeten winst maken om te kunnen blijven bestaan en te investeren), handelsmarge (denk je dat Amazon, Bol.com en andere verkopers/tussenpersonen geen handelsmarge bedingen?).
    En wat is er mis met de vaststelling dat de markt voor e-books op dit moment kleiner is dan die voor gedrukte boeken? Niet iedereen kan toch al digitaal lezen? Dat kan best veranderen, maar dan zullen er eerst heel veel meer leesapparaten moeten worden verkocht. Ik praat niet over een kleine voorhoede, maar over een brede verspreiding van e-readers en tablets.

  61. @Fred Spek

    Er is niet 1 prijs voor eboeken. De uitgevers hebben de 80% regel bedacht hoor! Eboeken is een ander produkt dan pboeken, in een andere markt met andere wetten. Prijselasticiteit bijvoorbeeld.
    Juist dat onbegrip voor de situatie, het gebrek aan ervaring met andere economische wetten en levert een groot deel aan de onzekerheid, zoals beschreven.

    Er is miks mis met de beschrijving als kleine markt, maar met de conclusies die men daaraan verbindt; -de oorzaken en redenen om er wat (niet)aan/mee te doen-.

    Een produkt/produktie gerichte industrie of een markt gerichte industrie hebben beide zeer verschillende bedrijfsculturen.
    De eboekmarkt is ontstaan in een marktgerichte omgeving. Weliswaar met gebruikmaking van een bronbestand uit een produktgerichte economie, maar dan houdt de overeenkomst op.
    De boekenbranche probeert nu uit alle macht de structuren en verhoudingen pboekmarkt toe te passen op de eboekmarkt.
    Dat gaat dus niet werken.

  62. @George
    Jammer dat je geen prijsrange wilt noemen. Noch wilt aangeven hoe een e-book moet worden gecalculeerd en welke kostencomponenten dan niet meer tellen.
    Los van welke drager ook, er zijn componenten die niet verdwijnen; ik heb ze aangegeven in mijn vorige reactie.
    Je kunt natuurlijk overal op besparen (dat kan bij gedrukte boeken ook), maar ik ga ervan uit dat een boek in elektronische vorm ook een volwaardig en kwalitatief goed produkt moet zijn.

  63. @ Fred Spek,
    Als je nu bijvoorbeeld die column leest van Joost Nijsen ‘ ie-boek’, dan weet je dat meneer Nijsen er een is die het niet zo op heeft met die enge digitale wereld.
    Hij mag dan ooit Boekbladredacteur zijn geweest en vervolgens een eigen uitgeverij hebben gesticht, en als een der eersten een ‘app’ hebben gemaakt, en verder succesvol zijn als pboekuitgever.
    Alle lof daarvoor. En dat succes is hem van harte gegunt.
    Maar het dedain en de arrogantie van hem als hij het over iets anders heeft waar hij nu eens geen zeggenschap over heeft, stelt mij zeer teleur.
    Met de komst van digitale boeken kan ook de auteur zelf iets doen, waarvoor de uitgever niet langer nodig is. Dat is een serieuze bedreiging van zijn autoriteit en machtspositie.
    Maar het is wel de auteur die de overweging maakt en beslist hoe hij/zij het geschreven woord verspreidt. Dan mag meneer Nijsen hoog of laag springen: de auteur beslist.

    Dan nog het fabeltje van de ereaders: we hebben allerlei broodjes Aap de reveu zien passeren waarom een uitgever geen eboeken kan of wil uitgeven: er zijn niet genoeg ereaders!

  64. @Fred Spek

    Of je speelt de querulant, of je snapt het echt niet.

    In het laatste geval, raad ik je met klem aan eens een boek te lezen.

    De ‘kern van de economie’ van Arnold Heertje. Dan ga je wellicht de basis principes begrijpen.

    Ik denk niet dat het in eboek verschenen is.

  65. @George
    Je gaat iedere concrete vraag uit de weg en zoekt een uitweg in een nieuw verwijt. Waarom kun je of wil je niet aangeven hoeveel in jouw ogen een e-book zou mogen kosten, terwijl je wel vindt dat ze onevenredig duur zijn? Dan moet je toch een prijsperceptie hebben.
    Het boek van Heertje ken ik. Goed economieboek, het heeft me geholpen aan hoge cijfers voor het vak economie.

  66. @timEboektoe
    Ik heb de column gelezen. Nijsen geeft op een prikkelende manier zijn mening. Mag dat niet? Bovendien roept hij niet zomaar wat, hij voert ook argumenten aan. Daar hoef je het niet mee eens te zijn. Maar het lijkt me zijn goed recht om als uitgever/ondernemer de kansen en risico’s in te schatten en daar voor zijn bedrijf (voorlopige) conclusies uit te trekken.
    Overigens is geen enkele auteur verplicht om zich aan een uitgever te ‘onderwerpen’. Als de digitale verspreidingsmogelijkheden zo geweldig zijn, zoals je kennelijk van mening bent, dan kunnen auteurs ook nu al besluiten om zelf hun boeken digitaal uit te geven en alle inkomsten voor zichzelf te houden.

  67. @Fred Spek
    Nee, Fred Not playing that game!

    Als je echt goeie cijfers had voor economie, dan wist je wel hoe het zit. Of je hebt vreselijk veel geluk gehad met je cijfers vergaren.

    Heb trouwens elders al jouw vragen beantwoord hoor! Mosterd…Maaltijd

    Mmmmmhhhh…. Querulant, kent u deze uitdrukking.

  68. @Fred Spek,

    Als ik aan het lezen ben vergeet ik van welk medium ik lees.
    Ik snap dat de ‘eeuwen oude branche’ moeite heeft met ‘snel wakker’ worden.
    Na jaren de digitale ontwikkelingen te hebben genegeerd, verketterd en met verzonnen argumenten verdedigd om vooral niets digitaal te hoeven uit geven, lijkt het mij handig dat uitgevers die niets met digitaal hebben zich daar ook niet mee bemoeien.
    Het staat auteurs vrij om een andere uitgever te zoeken als hun ‘eigen’ uitgever niets voelt voor een eboek.
    De digitale verspreidingsmogelijkheden zijn vrijwel onbegrensd, de exploitatie van het digitale, is natuurlijk een andere zaak.
    Een paternalistische houding kan in een humoristisch televisieprogramma grappig uitpakken, maar een uitgever die met diezelfde houding zijn klanten tegemoet treedt, slaat de plank mis en moet via zijn teletijdmasjien maar eens naar 2011.

  69. @Fred Spek

    Trek het je maar niet aan hoor.
    Er is een selekt groepje, van binnen en buiten de branche, wat al zeker 1,5 jaar de ontwikkelingen in de digitale boekenwereld volgt.
    Van buiten de branche bezien waren de tekortkomingen al direkt duidelijk, want die -eboekkopers- werden direkt met het resultaat geconfronteerd. Van binnen de branche zijn er een paar goedwillende partijen die de tekortkomingen wel zagen, er ook iets aan probeerden te doen, maar vooral probeerden(en nog) te vergoeilijken
    waarom deze ‘eeuwenoude’ branche gewoon niet bij machte is om zich aan te passen aan veranderende marktomstandigheden.
    Nou, daar hebben consumenten over het algemeen gewoon geen boodschap aan.
    De boekenbranche mensen zijn over het algemeen zo vervuld van zichzelf en het vak, daartoe mede in staat gesteld door een bescherming tegen prijsconcurrentie, dat zij zich al jaren niets gelegen laten liggen aan de boekenkopers.
    Enkelen binnen de branche zijn wel gaan schakelen met hun organistie en hebben zich een beetje gericht op de cultuur van buien de boekenbranche, de digitale markt zeg maar, alleen de overgrote meerderheid heeft dat niet gedaan. De enkelen hebben begrip voor waarom de overgrote meerderheid niet schakelt omdat zij zich realiseren Waar dat onvermogen vandaan komt en waar het op gestoeld is.
    Die enkelen proberen telkens weer hetzelfde, -de meerderheid ervan te overtuigen dat er geschakeld moet worden-. Uit liefde voor het vak of wat dan ook.
    Prima, gewoon blijven doen, met stukjes zoals hier dan weer boven verschenen is.Het is steeds hetzelfde verhaal in een andere verpakking en het resultaat is ook hetzelfde
    Namelijk niks, -voor de consument/de klant-, er verandert gewoon niets wezenlijks.
    En toch verschijnen er steeds weer verhaaltjes, zoals hierboven, met dezelfde boodschap, en er verandert niets, want het blijkt voor de overgrote meerderheid gewoon paerlen voor de swijnen. Die wil gewoon niet en denkt te weten dat ze niet hoeven. Zich totaal niet bewust van dat er een nieuw tijdperk is aangebroken.
    Hetzelfde type verhaal zal nog wel een paar keer verschijnen zo hier of daar, met ongeveer dezelfde argumenten, of er zal wel weer voor de nodige centen een lollige bijeenkomst verzorgd worden met steeds dezelfde voor en tegenstanders en –niet onbelangrijk- hetzelfde resultaat – voor de consumenten. De overgrote meerderheid zal nog wel een paar keer de schouders ophalen, de twitters zullen wel weer door de lucht en kabels vliegen

    Zij hieven het glas, deden een plas en alles bleef als het was.

    Shame on you all!

  70. Nog even terug naar het artikel, je zou het bijna vergeten.

    Heb ook hier niet echt iets nieuws kunnen ontdekken wat al niet langs andere weg bekend was, noch een heldere inval over hoe de benodigde verbetering wel te bereiken.
    Ook hier, alhoewel met de beste bedoelingen, armoe troef.

    Tot aan de laatste alinea zie je tekst die al 1,5 geleden gebruikt werd en sindsdien ook niks uithaalde, dus waarom nu wel?

    Leuk artikel, absoluut; toegevoegde waarde? Nahhhh…….

  71. @George

    Wanneer komt jouw artikel nou eindelijk eens? Met de oplossingen voor de boekenwereld, concreet uitgewerkt met passende verdienmodellen? Ik kijk er naar uit!

  72. Hallo Bas, bedankt voor dit duidelijke artikel. Voor mij op een andere manier weer herkenbaar. Mijn manuscript werd door 26 uitgevers enthousiast ontvangen ‘Leest lekker weg, rake stukken, humor’…maar even zo hard afgewezen:’Je bent geen Bekende Nederlander en dus commercieel niet aantrekkelijk.’ Inmiddels heb ik ‘MOE is MOE maar voldaan’ zelf uitgegeven. Niet via printing on demand maar via een eigen opgerichte uitgeverij, professioneel laten drukken. Het boek loopt goed en de verwachting is dat dit nog beter gaat worden, gezien de publiciteit die in het in mei gaat krijgen (rond moederdag) in diverse ouderschapsbladen en op internet. Ik moet wel zeggen dat ik de afgelopen tijd niets anders gedaan heb dan pr, pr en pr. Maar…het werkt. Ook al ligt mijn boek niet in de boekwinkels (hoewel er steeds meer boekwinkels bestellen en ook in de winkel willen hebben) en de mensen het via mijn website moeten bestellen. Zelfs de ebook versie verkocht al. Wat ik hiermee zeggen wil is dat je, wil je als schrijver toch aan de bak komen, zelf heel veel moet investeren (letterlijk en figuurlijk) maar dat het wel mogelijk is.
    Zelf lees ik graag maar erger ik me steeds meer aan het feit dat,wanneer ik een boekwinkel in loop, er meestal dezelfde boeken liggen. Weer dezelfde auteurs. Ik vraag me dan af of er niets nieuws onder de zon is. Door jouw artikel weet ik nu dat dit wel het geval is en ook waarom ik die boeken niet in de boekwinkel vindt. Nogmaals dank.
    Irene Wing Easton (www.wingeaston.nl)

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

Verschijnt je reactie niet, dan is deze mogelijk in de spam terechtgekomen. Mail ons dan even!