Stel, de crisis heeft je getroffen en het huisje moet een stukje kleiner, van 150 m² terug naar 50 m². Wat doe je dan? Twee derde weggooien waarschijnlijk niet, dat is niet slim. Facebook en LinkedIn kiezen hier echter wel voor in hun apps en mobiele sites en Twitter neemt gek genoeg voor elk huis weer andere spullen mee. Dat moet toch slimmer kunnen!?
Dat kan zeker slimmer en het heet responsive design, adaptive layouts, schaalbaar ontwerpen of een andere term die aangeeft dat de code het design aanpast afhankelijk van het schermformaat, maar de inhoud (nagenoeg) gelijk houdt. Over deze ontwikkeling is de laatste twee jaar al veel geschreven, maar hoe zijn de social big three (Facebook, Twitter, LinkedIn) hier in hun apps en sites mee bezig?
Statusupdate
Hoe staan de grote drie er precies voor?
LinkedIn – cijfer: 2
Het grootste zakelijke social network heeft in augustus een volledig nieuwe app en mobiele site gelanceerd voor iPhone en Android, maar heeft nog geen tablet app (-2). De mobile apps zien er zeker goed uit, maar bieden wel een totaal andere interface (-2) dan de volledige site én zijn ook nog inhoudelijk anders ten opzichte van elkaar (-4). Zo is het mij nog niet gelukt om op een bedrijfspagina te komen in zowel de app als mobiele site. Best een belangrijke feature van LinkedIn! De groepen zijn recentelijk wel toegevoegd in de app (en weer niet op mobiele site), maar in onderstaande screenshots van hetzelfde moment is alleen de groepstitel gelijk.
Facebook – cijfer: 7
Is het meest bezochte websysteem ter wereld dan beter bezig? Tot voor kort niet, maar naast de nieuwe universal Facebook iOS-app is ook de mobiele site geüpdatet in dezelfde stijl en beide zijn een grote stap voorwaarts. Helaas was er kennelijk niet genoeg geld om ook direct de Android-app te upgraden (-1). Ook blijven er op de normale site regelmatig nieuwe features bij komen (zoals Timeline) die niet in de mobiele varianten geïntegreerd worden (-1). Daarbij leunt Facebook natuurlijk ook zwaar op Flashgames, wat simpelweg technische problemen geeft in iOS. Ook een nadeel is dat de steeds populairder wordende Facebookadvertenties én de pagina’s met Facebook-apps die men zelf kan toevoegen, dan weer niet terugkomen in de app en mobiele site (-1):
Twitter – cijfer 5
Het simpelste social network van de drie, zou toch het beste moeten scoren! Helaas! Twitter heeft wel een geweldige iPad app-interface, die ook behoorlijk overeenkomt met de app voor iPhones. Maar op het web en Android gaat het dan toch weer mis: voor mobiel is er een aparte iPhone-site, die functioneel redelijk afwijkend is van de app (-1). Daarbij is er een aparte en erg eenvoudige mobiele site voor andere devices (zoals Android) en de desktopvariant is weer heel anders (-1). De twitterstream is overal gelukkig wel redelijk gelijk, maar alle menuutjes met opties zijn behoorlijk verschillend per device (-2), onderstaand de menu’s bij de Frankwatching-page:
#Fail
Al met al wordt er dus behoorlijk gefaald. Dit heeft tot gevolg dat iedereen die een nieuwe smartphone of tablet koopt, steeds opnieuw zijn weg moet vinden. Het lijkt een kleinigheid, maar wel een kleinigheid die miljarden gebruikers extra tijd kost. En zijn het niet ook juist deze kleinigheden in gebruikersvriendelijkheid die Apple zo groot hebben gemaakt?
Nieuw vriendschapsverzoek!
Responsive design wil graag vrienden worden, maar wanneer zijn de social media dan toe aan deze nieuwe connectie? Wanneer accepteren ze het verzoek? Facebook lijkt wel op de goede weg, met een goede visie, maar ik denk dat het nog even kan duren voor de grote drie echt om zijn. De technische onmogelijkheden zijn al het eerste probleem, maar alles schaalbaar bedenken en produceren is een grotere zorg. Zeker omdat er veel partijen bij betrokken zijn:
- Facebook, Twitter en LinkedIn zelf
Worden te groot, verschillende teams werken aan verschillende onderdelen. Eén duidelijk beleid op dit gebied is er dus alleen bij Facebook. - Adverteerders:
Advertenties moeten ook schaalbaar aangeleverd worden. - Third-party bouwers
Farmville, Poker en alle andere plugins moeten responsive gebouwd worden. Ook geen Flash meer dus! - Bedrijven
Steeds meer bedrijven zijn druk bezig om te leren omgaan met social media. Ze zijn nog niet klaar voor responsive denken.
- Iedereen…
Ja, uiteindelijk is alles en iedereen van belang. Want wat hebben we bijvoorbeeld aan een link die wel overal getoond wordt, maar niet werkt op mobiel?
Een laatste punt is dat ook technisch gezien natuurlijk niet alle functionaliteiten op elk apparaat werken, dus dat duidelijk maken aan al deze groepen is ook lastig.
Niet genoeg volgers…
De tijd is helaas dus nog niet rijp voor slimmere en dus meer gebruikersvriendelijke social media. De slechts enkele duizenden volgers van schaalbaar ontwerpen kunnen nog niet opboksen tegen de bedrijven met miljoenen gebruikers. Kortom: jouw support is nodig! Laten we ons verenigen. Connect , Volg en Like Responsive Design!
Pelpina Trip 
Arnout Hasselaar 
Tabletdoekjes 
nikki 
Karel Oude Rengerink 
Allereerst, interessant onderwerp. Maar begrijp me niet verkeerd, persoonlijk vind ik het bijzonder leuk om gebruik te maken van responsive design. Echter halen veel mobiele websites of de responsive design alternatieven het bij lange na niet in vergelijking met een smartphone-app of de volledige website.
Het verschil zit hem namelijk niet alleen in een ander formaat. Uiteindelijk kan het ook leiden tot een langere laadtijd voor de website in kwestie. Er zitten voordelen maar ook zeker nadelen aan responsive design. Mij lijkt het dan ook zeker geen oplossing voor iedereen op het moment, en we moeten vooral niet gaan roepen “waarom doen jullie nog niet aan responsive design”.
Een mobile scherm is nu eenmaal kleiner, de bandbreedte is voorlopig trager, de gebruiker gebruikt dat ook op andere plekken (on the move) en heeft meestal ook nog eens andere doelen.
Daarom dat een goede mobile oplossing er anders moet uitzien dan de website op je supersized scherm thuis. Het gaat niet alleen over het design, het gaat ook over de content en de usability.
Responsive design, alhoewel soms nuttig, is geen blijvertje. Een goede site speelt immers in op de gebruiker, zijn taken en zijn omgeving.
Doe je dat niet, dan is het minder of niet bruikbaar en gaat de gebruiker wel op zoek naar een concurrent die beter op zijn noden inspeelt.
@Roswell: Allereerst gaat het me met name over de gedachte van responsive design. De techniek is stap 2. Theoretisch gezien kunnen ook een hoop responsive design principes wel toegepast worden in verschillende sites en apps, zodat er überhaupt geen issues zijn mbt laadtijd. Echter als het wel in 1 systeem zit, kan deze beoogde langere laadtijd erg geminimaliseerd worden door goed gebruik in zowel serverside (bijv. php) als clienside code (bijv.javascript). Nu wordt dat echter niet altijd voldoende opgelost en wordt voor een mobiele versie bijvoorbeeld nog een afbeelding van 1024px breed ingeladen, maar dat kan dus anders.
@Edwin: ik ben zelf afgestudeerd als Interaction Designer, dus besef me wel degelijk dat gebruikersvriendelijkheid van groot belang is. Echter de reden van de (nog marginale) opkomst van Responsive Design is juist dat gebruikers steeds vaker en in elke setting hun mobiel of tablet gebruiken. Ook thuis op de bank of 3 uur lang in de trein. Het “on the move” is dus een relatief begrip. Daarom ben ik ook van mening dat de content bij 95% van de websites (er zijn maar weinig sites met locatiegerelateerde content) op elk device en elke locatie gelijk moet zijn, echter moet de gelaagdheid en volgorde waarin het aangeboden wordt vaak wel verschillen tbv de usability.
Overigens gaat dit artikel met name over de grote verschillen in content bij de diverse uitingen van social media. Zijn jullie het wel eens dat responsive design hierin wel beter toegepast kan worden?
Lorentz,
Dat zou ik niet durven beweren dat een mobiele gebruiker overal zijn mobiel gebruikt om op het internet te gaan. Dus ook thuis.
Dat doet hij uiteraard soms wel (wanneer hij in zijn zetel ligt bv.), maar naargelang zijn doel zal hij thuis zeer gemakkelijker switchen naar de ‘grote’ computer.
Daar heeft die immers het enorme voordeel van een groot scherm, een beter klavier, een meer precies aanwijs device (een muis), een krachtigere computer, etc…
Dat zien we voorlopig ook nog in de statistieken, slechts 3,88% van de Nederlanders bezocht vorige maand het internet op een mobiele manier.
Bron: GlobalStats
Draai het of keer het zoals je wil: Mobiel internet is geen grote hit in Nederland en België. Op wat niches na, zoals de hippe nerdjes en marketeers, wil de modale man in de straat er niet van weten.
Dat komt door de prijs (aanschaf toestel, apart en relatief duur abonnement), maar ook door een gebrek aan een aangepaste usability. Dat laatste valt best te bewijzen: mobiele websites met een goede en aangepaste usability trekken beduidend meer bezoekers aan.
Of responsive design in de context van social media een goede of slechte zaak is, dat kan ik niet hard maken. Maar jij waarschijnlijk ook niet. :) Daarvoor moet je dat wel écht gaan onderzoeken en een goed analyse rapport opstellen.
Ik maak me al onmiddellijk de bedenking dat bijvoorbeeld Facebook, Twitter en Linkedln niet dezelfde dingen zijn, andere gebruikersprofielen kent en waar de gebruikers andere dingen doen.
Je maakt volgens mij ook een denkfout door te veronderstellen dat een mobiele gebruiker dezelfde dingen wil doen, zoals thuis achter zijn grote computer. Let op, dat kan, maar dat zal zeker niet altijd het geval zijn.`
Wat ik in je verhaal een beetje mis, is juist die focus op de gebruiker: wat hij wil doen en effectief doet.
Je hebt waarschijnlijk geen gebruikers geanalyseerd in het wild. En hierdoor is je stelling samengesteld uit vooral veel fingerspitzengefühl.
Dat moet allemaal kunnen hoor, opinies zijn nodig. Ook verkeerde, het zet mensen immers aan het denken.
Interessante gedachte. Responsive design is zeker iets wat beter toegepast kan worden door (bijvoorbeeld) social media. Social media worden daarentegen veel en regelmatig gebruikt en zijn daarom ook zo geschikt als app voor een specifiek device. Hier bevindt zich het spanningsveld van design obv de interface van het OS en de herkenning van het platform.
Uitgangspunt is wat mij betreft een zo uniform mogelijke beleving van de interface afgestemd op de context van de gebruiker.
@Edwin; het automatisch gebruik van een laptop of desktop wordt steeds minder vanzelfsprekend met de opkomst van de tablet. Deze zorgen daarbij ook voor toename van het gebruik van mobiel internet. Zie ook: http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/vrije-tijd-cultuur/publicaties/artikelen/archief/2011/2011-067-pb.htm
@Lorentz; Het beschikbaar maken van 95% van de content en functionaliteit op alle devices is een mooi streven, helemaal wanneer de structuur en hiërarchie is afgestemd op het device. Ik vaag me af of deze 95% ook op alle devices gebruikt wordt en of het beschikbaar maken opweegt tegen de investering. Ook is responsive design mooi maar ik weet niet of het de optimale manier is om de complete structuur van een website mee om te gooien.
Het gebruik moet dus worden afgewogen per site en toepassing en is zeker geen heilige graal voor mobiele toegankelijke websites.
@Edwin: Wat betreft de statistieken hecht ik meer waarde aan dit onderzoek: http://www.mobilemetrics.nl/2011/06/mobile-internet-use-doubled-in-the-past-six-months-in-the-netherlands/. Dat geeft ook trends weer en verwacht dat er begin 2012 al 10% van het sitebezoek via mobiele apparaten loopt. Maar dan gaat het nog niet eens over apps. Voor social media en in het bijzonder Twitter, ligt het percentage van mobiel bezoek (ook via apps) bijvoorbeeld al veel hoger: http://bit.ly/nc7XxH
Aanvullend uit eigen observatie: De modale jongeman (en -vrouw) in Rotterdam loopt al wel met mobiel internet rond.
Verder is mijn artikel inderdaad niet geschreven vanuit diverse gebruikersscenario’s, maar dit artikel is daar wel uit voort gekomen. In diverse situaties merkte ik bij anderen (in het stadse wild) en bij mijzelf dat er onderdelen van de social media misten in apps of mobiele sites, die je wel op de desktop kan vinden. Daarop besloot ik hier in detail naar te kijken.
Hoe groot de behoeftes aan (nagenoeg) gelijke content precies zijn weet ik uiteraard niet, maar dat die behoeftes er zijn, weet ik wel zeker. Uiteraard deels opinie, maar wel gevoed door trends en statistieken.
Maar bedankt voor de tip, zal soortgelijke links ter statische onderbouwing als in deze reactie volgende keer in het artikel plaatsen :)
@Lorentz en Edwin: Interessante gedachtewisseling! Misschien leuk om even de Frankwatching statistieken te delen, waarbij ik me realiseer dat we (1) relatief veel innovators en early adopters onder onze bezoekers hebben en (2) nog geen apps inzetten ;-)
De actuele cijfers (bron: Google Analytics) zijn:
- 13% bezoekt Frankwatching via een mobiel apparaat
- 37% daarvan komt via iPad (zeer sterk groeiend)
- 33% komt via iPhone
- 26% komt via Android-device
- alle andere operating systems komen niet boven de 1%
- iPad bezoekers bekijken het hoogste aantal pagina’s per bezoek en zijn langst op de site
Lorentz,
Waarom zou je meer waarde aan DIE statistieken hechten? Omdat mobiel gebruik daar 0,42% hoger scoort?
Lees eens wat onderaan het artikel van je eigen bron staat:
“Although the number of benchmark sites is set to increase, the published findings are currently not representative of the Netherlands as a whole“
Terecht ook, want ze gebruiken maar 20 websites. Zeer weinig om te gaan generaliseren.
Bij GlobalStats zal er absoluut ook wel wat bias zijn, maar zij gebruiken wel een pak meer websites. Voor Nederland is dit iets minder dan 50,000 stuks, waardoor ze een stuk representatiever zijn.
Zelfs als we jouw statistieken gebruiken, dan kunnen we nog objectief vaststellen dat 4,3% nu niet echt wow is.
De gedachtegang in dat artikel is ook vreemd. Het marktaandeel was 2,16% in November 2010, het was 4,3% in Mei 2011, dus zal het meer dan 10% bedragen halfweg 2012.
Dat kan allemaal, het kan ook dat er ergens een plafond ligt tussen die 4,3% en 10%. Externe events kunnen dat allemaal gaan beïnvloeden: prijzen van de hardware en abonnementen (KPN heeft nog in september de prijzen voor mobiel internet flink opgetrokken, niet?) bijvoorbeeld.
Maar bon, het is redelijk om aan te nemen dat er nog groei mogelijk is.
Over je eigen anekdotische observatie, je schrijft:
“De modale jongeman (en -vrouw) in Rotterdam loopt al wel met mobiel internet rond.”
Dat weet jij niet zeker. Wat je weet, is dat deze met een smartphone rondloopt. Eentje waar hij ook mee kan SMS’en, offline spelletjes mee kan spelen, filmpjes mee kan maken en zoveel andere dingen mee kan doen.
Wat social media gebruik betreft, ook daar maak je een redelijke grote basis fout, je schrijft:
“In diverse situaties merkte ik bij anderen (in het stadse wild) en bij mijzelf dat er onderdelen van de social media misten in apps of mobiele sites, die je wel op de desktop kan vinden”
Je neemt jezelf en je vrienden als norm: hoogopgeleid, IT’er, leuk salaris, etc…
Ik ben er gerust in, niet alle jonge Nederlanders zitten in jouw situatie.
Of het nu mobiel of desktop internet is: het gaat niet om de pixels, wel om de gebruiker, zijn omgeving, zijn taken en doelen.
Die bepalen op welke manier een product zich moet presenteren, hoe het design eruit ziet, hoe de usability is verwerkt en welke content je er op los laat.
Lost responsive design dit op? Niet echt. En al zeker niet wanneer meer mensen mobiel gaan internetten. De kritische gebruiker wordt dan qua aantallen interessant genoeg om écht maatwerk te gaan leveren.
Frank,
Ik vind die cijfers normaal. Frankwatching is een blog die zich richt op een specifiek publiek. Net die groep kan zich een iPad permitteren en koopt die dan ook vlotjes aan. Ook het medium ‘blog’ leent zich goed voor iPad gebruik.
Voor mijn eigen weblog wijken de mobiele cijfers ook flink af van het gemiddelde.
Edwin,
Het is al een wat lange discussie die volgens mij nu met name gaat over het verschil tussen opinie, persoonlijke waarneming en wat goede statistieken zijn. Daar kunnen we over door blijven gaan, maar volgens mij voegt dat niet veel toe aan het artikel.
Feit is iig dat mobiel gebruik gegroeid is en de verwachting van de meeste analysten dat dit nog wel even blijft groeien. Echter heb je gelijk dat een verwachting natuurlijk geen zekerheid is.
Het voornaamste punt wat ik met mijn artikel wilde maken is echter dat ik het vreemd vind dat er binnen social media zulke verschillende interfaces zijn voor de verschillende devices. Nog niet eens responsive design (als techniek), maar wel het responsive thinking zou dit op kunnen lossen.
Echter mocht iemand mij kunnen tonen dat (met name) LinkedIn en Twitter de inhoud zo afwisselend hebben gemaakt op basis van uitgebreid gebruikersonderzoek, dan heb ik daar vrede mee. Ik vrees echter dat dit zelfs bij hen niet zo gegaan is…
Lorentz,
Zoek eens uit hoe de gemiddelde internettende Nederlander eruit ziet. Nog (veel) beter is om dit specifiek te doen voor een bepaalde website.
Destilleer daar relevante kenmerken uit: leeftijd, geslacht, ervaring met internet in het algemeen, ervaring met de website die je gaat verbouwen, ervaring met soortgelijke websites, scholingsgraad, …
Doe nu hetzelfde voor de mobiele variant.
En dan zal je vaststellen dat het profiel doorgaans anders is.
Vervolgens kijk je waar die website gebruikt wordt: thuis, op kantoor, in de trein, achter een bureau, in de sofa, … ?
Kijk ook eens naar de hardware: klein vs groot scherm, bandbreedte, computer power, vinger vs muis, etc…
Ook daar zal je duidelijke verschillen merken tussen mobile en dekstop gebruikers.
Vervolgens ga je bekijken wat die profielen doen en willen doen in die bepaalde context.
En wederom zul je zien dat het weer kan verschillen.
Door al die dingen, smeekt mobiel om een compleet ander design, usability, content e.a. zaken.
Wees maar gerust dat ze dit bij Twitter wél hebben gedaan. Nu jij nog :)
Edwin,
Bedankt weer voor je uitleg, maar als je de afbeelding in mijn artikel van verschillende Twitter-uitingen hebt gezien, is het mij vrij duidelijk dat ze dit bij Twitter niet of wellicht maar deels gedaan hebben.
Verder zou ik de door jouw beschreven procedure graag voor elke klant én elke blogpost toepassen. Maar helaas speelt budget en tijd vaak ook nog een rol. Dat responsive design ook op dat vlak een gulden middenweg kan zijn (niet zo duur als losse systemen, maar wel redelijk geoptimaliseerd), dat is weer een nieuwe blogpost waard.
Lorentz,
Dat kan bij ‘kleine’ klanten en kleine projecten ook.
Dan zal je wel shortcuts moeten gebruiken en kan je misschien niet altijd zo gedetailleerd gaan werken als misschien wenselijk is.
Info voor je gebruikersprofielen kan je verzamelen bij marketing, sales people, helpdesk, … En als dat echt niet kan, start dan met veronderstellingen, maar vul die later aan met echte data.
Andere informatie heeft een bepaald bedrijf meestal ook wel in huis. Uit een Google Analytics kan je toch wel waardevolle info halen over de hardware, type internet connecties en veel andere zaken.
Zelfs gedrag is gedeeltelijk uit GA te halen: wat bezoekt de gebruiker en leest hij het ook echt, volgt er een actie, etc…?