Garantieprijzen

‘Als ze het niet komen brengen dan gaan we het maar halen’, dacht de Somalische piraat toen hij de grote tanker gevuld met grondstoffen uit zijn eigen land zag langsvaren, terwijl in de binnenlanden de olie via vette pijpen de grens over druppelde met achterlating van een incidentele dollar en een massale grondvervuiling.

‘Te boot, te boot, we gaan er op af’, en massaal werden er pramen, sloepen, veerponten en vissersschepen gerecruteerd langs de 3000 kilometer lange kust van Somalië. Het verloop is bekend: nu zijn alleen bewaakte transporten via vaste routes nog betaalbaar en verzekerbaar. De prijzen van dergelijke transporten zijn gestegen en de consument betaalt hier uiteindelijk voor.

‘Als ze het niet komen brengen dan gaan we het maar halen‘ moet zo ongeveer ook wel de redenering zijn in de muziekwereld. Als programmeur van een groot openluchttheater in Brabant (De Kersouwe, vrijwilligers, stichting, nering = tering) krijg ik elk jaar weer te maken met de zogenaamde garantieprijzen die optredende groepen vragen.

Het is het bedrag dat zij gegarandeerd ontvangen. Met groepen die er al jaren optreden (De Dijk, Kane) is het in alle rede kersen eten en kom je tot betaalbare toegangsprijzen, maar met nieuwe groepen wordt het steeds moeilijker om het rond te krijgen. De enige manier om de begroting sluitend te maken is door hoge toegangsprijzen te vragen, en dan maar hopen dat dat geen belemmering is om naar het theater te komen. De garantieprijzen rijzen de pan uit, daar komt het op neer, met als gevolg dat de prijs voor een kaartje meerijst. Ook de pan uit.

Uiteindelijk betaalt de fan de prijs van het proletarisch downloaden van al zijn mede luisteraars. Jarenlang zijn de te dure grondstoffen (nummers, rechten) geroofd, en nu slaan de kapers terug door de meest trouwe bezoekers te beroven.
Ooit en ergens zal ook het proletarisch krantenlezen betaald worden door de krantenlezer zelf. Maar volgens Pieter Broertjes is het piratengedrag al de norm van de jongeren geworden.

‘Jongere mensen gaan er om heen‘, zei hij dinsdag in De Wereld Draait Door toen werd gevraagd naar de haalbaarheid van een betaalde internetkrant.
Dezelfde jongeren geven met groot gemak tientallen euro’s per maand uit aan bellen en sms-en. Een broodje Bapao kost een paar euro. Daar zou je een maand een krant van moeten kunnen lezen.

Het probleem zit bij de ‘oude’ prijzen. Twintig euro voor een cd. Vijfentwintig voor een boek, en twintig voor de digitale versie. Honderden voor een krant-abonnement. Domme prijzenmakers. De mens wil echt wel betalen voor muziek of programmaatjes. Kijk maar naar de omzet voor ringtones of iPhone apps. Kleine bedragen, grote aantallen, redelijke omzetten. Dat is het eiereten. De piraten hebben gelijk, nu moeten ze de lasten nog eerlijk leren verdelen over de gebruikers. De uitgevers lukte het nog niet.

Deze column werd eveneens gepubliceerd in Het Financieele Dagblad.