Viral marketing is een populaire trend onder marketeers. Je maakt een leuk filmpje en de mond-tot-mondreclame doet de rest. Vooral dankzij het internet, waardoor zeer snel een groot aantal mensen kan worden bereikt, is viral marketing een goedkope en effectieve vorm van marketing. Ook in de politiek is viral marketing populair en in het kader van de Europese verkiezingen op 4 juni wordt dit middel ook weer volop ingezet, bijvoorbeeld door de SP.
Nederland wil minder Brussel
De SP campagne rond de Europese verkiezingen wordt gevoerd onder het motto: “Nederland wil minder Brussel”. Of dat inderdaad zo is laten we nu maar even in het midden, interessant is vooral het bijbehorende filmpje op de campagnesite, “Moet je horen!” luidt de kop.
Campagnesite SP
Op de pagina vind je twee invoervelden waar je een naam en e-mailadres moet opgeven. Bovenaan deze pagina wordt gevraagd om je geluid aan te zetten en vooral goed te luisteren naar wat ze te zeggen hebben. Zodra het filmpje begint te spelen zie je dat deze heel netjes is gepersonaliseerd. Zo is op het opnamebord je naam te lezen, maar, en dat is nog indrukwekkender, je hoort een aantal Europeanen jou de liefde verklaren, nadat ze eerst je naam hebben gefluisterd.
Gepersonaliseerd opnamebord
Het filmpje sluit af met de boodschap van de SP-campagne: “Niet te klef, he! Nederland wil minder Brussel”. Wat een prachtige campagne! De boodschap wordt duidelijk overgebracht en het filmpje heeft door de bijzondere vorm van personalisatie een hoge “doorstuurwaarde”. Uiteraard wordt deze mogelijkheid direct geboden en kun je een aantal namen opgeven, deze mensen krijgen vervolgens een link naar hun gepersonaliseerde film toegestuurd.
Nogmaals, een prachtig opgezette campagne. Maar ook een campagne met twee pijnlijke fouten.
“Tell-A-Friend”-systemen
Op de campagnesite van de SP kun je zoals gezegd namen opgeven van mensen die een e-mail bericht van de SP zullen ontvangen. Deze functionaliteit wordt een “Tell-A-Friend”-systeem genoemd. “Tell-A-Friend”-systemen zijn de laatste tijd flink bekritiseerd, omdat mensen gegevens van anderen weggeven. Dit druist onder andere in tegen het opt-in principe wat wij in Nederland (en Europa) hanteren. Uiteindelijk is op 3 december 2008 door de OPTA en het CBP in een gezamenlijk rechtsoordeel bekend gemaakt dat “Tell-A-Friend”-systemen toch blijven toegestaan, mits deze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Laat deze SP campagne nou niet aan deze voorwaarden voldoen. De derde voorwaarde die in het rechtoordeel wordt gesteld luidt namelijk als volgt:
“De afzender moet volledige inzage hebben in het bericht dat namens hem wordt verzonden, zodat hij de verantwoordelijkheid kan nemen voor de persoonlijke inhoud van het bericht.”
Op de campagnesite van de SP kan ik namen en e-mailadressen opgeven, maar ik heb geen inzage in de berichten die verstuurd gaan worden. Dit is dus in strijd met het rechtsoordeel van de OPTA en het CBP, de twee handhavers van de Nederlandse wetgeving.
Campagnesite “Tell-A-Friend”-systeem
Als we verder kijken zien we dat deze SP campagne ook nog eens in strijd is met de regelgeving van de Reclame Code Commissie. In de Nederlandse reclamecode staat het volgende op pagina 43, artikel 4.2:
“De bezoeker dient vooraf, door middel van een actieve handeling, te kunnen aangeven of hij reclame via e-mail wenst te ontvangen.”
De bezoeker moet dus door een actieve handeling te verrichten aangeven dat hij e-mailberichten wil ontvangen. Bij de SP campagne staat er echter al een standaard een vinkje aan bij “Stuur mij ook jullie volgende filmpje”. Je moet in dit geval dus juist een actieve handeling verrichten om geen e-mailberichten van de SP meer te ontvangen.
Kan de SP zelf de weg niet meer vinden in het (Europese) regeltjesdoolhof?
webshark 
Jasper van Weerd 
Dries bultynck 
Eduard Blacquière 
Jip 
Mooie case en heel netjes uitgelegd. Ben benieuwd of de SP nu heel snel deze campagne aanpast, zodat hij wel aan de wetgeving voldoet. Hou je ons op de hoogte?
Groet.Dennis
Leerzaam
Qua punt 2 helemaal gelijk, maar een beetje vergezocht qua punt 1. Je kunt er nl. wel vanuit gaan dat de mail/viral die je net hebt bekeken dezelfde is als die je doorstuurt (op de naam na dan). Dus in dat licht ook een beetje een vergezochte en sensatiebeluste kop die in de wakkerste krant van NL niet zou misstaan…
@Wim, wat punt 1 betreft. De viral zal inderdaad hetzelfde zijn, maar als ik via de website en niet via een email kom heb ik geen welk mailtje er gestuurd gaat worden. Dat is nou juist de bedoeling van het CBP en de OPTA, zodat ik als eventuele verzender volledige verantwoording kan nemen wat namens mij zal worden verstuurd. Nu is dat onduidelijk.
Ze hebben het bereikt
Het bericht dat uiteindelijk verzonden wordt heeft in ieder geval als afzender de naam en het e-mailadres van degene die de viral heeft doorgestuurd (terwijl de eerste serie berichten als afzender bijvoorbeeld Jan Marijnissen hadden, of nu Dennis de Jong die lijsttrekker is). En hoewel dat bij degene die het doorstuurt wellicht niet duidelijk is, vind ik dat wél goed. Als die doorstuurder daar een probleem mee heeft, dan had die ook niet de namen van anderen moeten invullen natuurlijk…
(Trouwens geniaal opgelost met moeilijke namen, en met onzin namen!)
Terecht opgemerkt dat deze campagne niet voldoet aan de gestelde voorwaarden, maar ik ben het eens met Ruud. In mijn beleving zijn er overigens nog een groot aantal sites die het nog niet zo ruim neemt met deze bepalingen (je mag uiteraard verwachten dat het even duurt voordat technische aanpassingen doorgevoerd zijn). Volgens mij is de eerste boete ook recentelijk pas opgelegd.
Een andere bepaling is dat de ingevoerde e-mail adressen niet opgeslagen mogen worden (om zodoende niet ingezet te kunnen worden voor andere acties). Zou de SP daar ook maling aan hebben?
Met betrekking tot punt 2 vind ik de reclamecode nogal vaag. Artikel 4.2 luidt namelijk volledig:
En 5.1 luidt simpelweg:
In mijn optiek kan je beargumenteren dat het weghalen van een vinkje een “mogelijkheid van verzet” is, en 4.2 dus niet op gaat.
@ Marc
Allereerst is het dus belangrijk om het verschil in de gaten te houden van hoe je op de viral komt: via het web of via e-mail. In het laatste geval heb je al aangegeven, dat de SP je via mail op de hoog mag houden van ontwikkelingen. Artikel 4.2 is dus niet van toepassing, als je via mail op de viral komt, maar alleen als je via het web op de viral komt.
Artikel 4.2 wordt in de praktijk uitgelegd, dat het vinkje daadwerkelijk aangezet moet worden en dus niet al aan mag staan. Iemand die nu via het web binnenkomt en de viral naar anderen doorstuurt, wordt nu dus geconfronteerd met een zogeheten opt-out inschrijving.
Artikel 5.1 wordt in de praktijk uitgelegd, dat je via de website van de verstuurder eenvoudig uit moet kunnen schrijven en dat er in iedere mail die wordt verstuurd tevens een uitschrijflink zit.
@ Jeroen
Het klopt dat niet geactiveerder e-mail adressen van doorgegeven vrienden niet meer opgeslagen mogen worden. Het opt-in vinkje is uiteraard al jaren verplicht. Het van te voren zien van het te verzenden tell-a-friend bericht is inderdaad pas recent doorgevoerd als verplichting.
Wel weer een mooie creatieve campagne van de SP uiteraard, die tevens wordt ondersteund door een tv commercial en posters in bushokjes.
[...] als verstuurder geen inzicht hebt op het bericht dat namens jou gestuurd wordt. En dat is tegen de regeltjes. Bekijk: 1 x actiesite No TweetBacks yet. (Be the first to Tweet this [...]
[...] SP blundert bij virale campagne Europese verkiezingen [...]
@Martijn Groenedaal,
Ooit gehoord van het gezegde: spijkers op laag water zoeken ??
Dat moet dus martijn groeneweg zijn :)
@Wim: het kan nog televageriger hoor: “SP stelt zichzelf boven de wet”. Hij bestaat echt.
Ook bij de Gemeenteraadsverkiezingen gaat de SP weer de fout in!!