In de afgelopen jaren heb ik waarschijnlijk meer dan 1.000 artikelen over social media gelezen. De meeste daarvan gingen over de vraag hoe je deze media als bedrijf kunt inzetten. Of over de groei van netwerk x of platform y. Minder aandacht is er voor de vraag waarom mensen social media gebruiken. In het 3e deel van de serie social media 101 een poging tot een antwoord.
In de voorgaande artikelen in deze reeks zijn we ingegaan op de vraag wat de kenmerken van social media zijn en hoe je sociale media kunt classificeren. Ook gebruikers kun je classificeren, maar dat is het onderwerp van het volgende artikel. Vandaag buigen we ons over de vraag waarom mensen social media überhaupt gebruiken. Een vraag waar we niet dagelijks bij stilstaan. Immers: social media zijn zo’n groot en vanzelfsprekend onderdeel van ons bestaan, dat de gedachte om ze niet te gebruiken amper bij ons opkomt. Toch zou het een vergissing zijn om aan deze vraag voorbij te gaan. Als je zakelijk aan de slag wilt met social media kan je maar beter de motivaties van gebruikers begrijpen.
Om niet blind te varen op mijn eigen ideeën en vooroordelen hieromtrent, stelde ik de vraag aan 14 collega’s. Geen dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking, maar het geeft een aardig idee. Dit zijn de redenen die door hen werden genoemd. Het zijn er minder dan 14, vanwege overlap tussen de antwoorden. In de reacties kan je het artikel aanvullen met wat voor jou de belangrijkste redenen zijn om social media te gebruiken.
Op de hoogte blijven van nieuws van vrienden en familie

Twitter stelde een tijd de vraag: ‘What’s going on?’ Voor veel mensen lijkt dit de essentie te zijn van hun social media gebruik. Op de hoogte blijven en delen wat er gaande is. Via social media is het eenvoudig om op de hoogte te blijven van nieuwtjes van vrienden, familie en kennissen. Zonder dat je elkaar elke avond hoeft te bellen om te vragen hoe het gaat. Zie je elkaar weer face-to-face dan weet je waar je vrienden en familie zich de afgelopen tijd mee bezig hebben gehouden. Daarnaast hou je contact met de mensen die je niet in levende lijve tegenkomt.
Ontwikkelingen in je vakgebied volgen
Voor professionals zijn social media nuttige instrumenten om up-to-date te blijven binnen hun vakgebied. Via communities, weblogs e.d. vernemen zij direct welke nieuwe ontwikkelingen er zijn. Je vakkennis onderhouden is wat dat betreft nog nooit zo eenvoudig geweest.
Verloren contacten terugvinden/gevonden worden
Ben je ook wel eens benaderd door een oud-collega of oud-klasgenoot via LinkedIn, Hyves of Facebook? Social media en sociale netwerken in het bijzonder stellen ons in staat om verloren contacten weer terug te vinden en om gevonden te worden.
Netwerken (nieuwe baan)
Vroeger was netwerken iets voor verkopers en senior managers. Nu doet bijna iedereen eraan mee. Wie je bent wordt afgelezen aan wie je kent. LinkedIn heeft het netwerken een enorme boost gegeven. Steeds meer mensen gebruiken hun netwerk bij de zoektocht naar informatie, advies en zelfs een nieuwe baan. Traditionele verspreiders van informatie worden minder belangrijk. Je persoonlijke netwerk dient als vraagbaak en job board.
Podium
Laten zien wie je bent en wat je kunt. Dankzij social media hebben we allemaal platformen tot onze beschikking om onszelf te etaleren. Bijvoorbeeld door een blog te schrijven of onze profielen op Facebook en LinkedIn te zetten. Narcistisch? Dat valt niet te ontkennen. Maar dat geldt ook voor de voordelen. Die zijn evident. Dankzij social media kan iedereen een publiek profiel creëren, zoals hij of zij dat wenst.
Informatie zoeken en vinden
Google lanceert niet voor niets haar eigen sociale netwerk. Naast het zoeken en vinden van informatie via de ‘traditionele’ zoekmachines, wenden we steeds vaker social media (o.a. ons netwerk) aan om informatie te vinden. Op zoek naar een goed hotel in Barcelona? Durf het te vragen op Twitter en je krijgt waarschijnlijk antwoord. Hoe is de cultuur bij werkgever X? Pols je netwerk op LinkedIn. Geleidelijk verschuift het proces van informatievergaring deels naar social media. Gaan deze alle informatie-uitwisseling overnemen? Ik betwijfel het. Maar het is wel een aanvulling op ons pallet aan informatiebronnen.
Kuddegedrag
Als je op straat 10 mensen omhoog ziet kijken naar een gebouw kijk je ook. Mensen zijn sociale dieren en een van de manieren waarop dat zich uit is in kudde gedrag. Do as the other’s do. In de tijd dat zo’n beetje iedereen een account aanmaakte op Hyves moest je sterk in je schoenen staan om geen account aan te maken. Deelnemen aan social media is uitgegroeid tot de sociale norm in onze maatschappij. De meeste mensen vinden het niet prettig om buiten de boot te vallen. We horen het misschien niet graag, maar groepsconformisme is een enorm sterk mechanisme. Niet voor niets duidt
Robert Cialdini ‘social proof’ aan als een van de sterkste beïnvloedingsprincipes. Mensen doen datgene dat zij andere mensen zien doen.
Fun
Niet te vergeten, gebruik van social media kan ontzettend leuk zijn. Chatten met vrienden. Video’s kijken op YouTube. Een spelletje spelen op Facebook. Allemaal nieuwe vormen van entertainment. De Romeinen wisten het al: geef het volk brood en spelen. Met social media hebben we er legio mogelijkheden bij gekregen om onszelf (en anderen ) te vermaken.
Wat zijn jouw redenen om social media te gebruiken?
Hoe zit het met jou? Wat zijn de belangrijkste redenen dat je social media gebruikt? Met een reactie bouw je mee aan deze serie
social media 101.
Sociale media is ook voor mij nog steeds contact, fun en informatie, maar het is wel jammer dat alles door elkaar loopt. Hoewel we in werkelijkheid deel uit maken van verschillende netwerken, kent Facebook alleen vrienden en Twitter alleen volgers. Bij Google Plus kun je mensen in Kringen verdelen en per update bepalen met welke kring je iets deelt (gaat bij Facebook straks ook een stuk gemakkelijker), maar dat geeft nog niet het gewenste resultaat – namelijk een statuspagina waar precies in staat wat ik van de mensen die ik volg wil weten.
Ik heb de indruk dat mensen ruis in sociale media een steeds groter probleem gaan vinden, maar misschien verbeeld ik me dat alleen maar. In ieder geval ben ik sinds de komst van G+ beter aan het nadenken over hoe ik kan voorkomen dat ik ruis op iemand anders’ statuspagina veroorzaak.
Beste Marco,
Leuk artikel! Je vraagt je af wat mijn (onze) reden is om sociale media te gebruiken?
Wel voor mij is dat een proces geweest. Oorspronkelijk gebruikte ik enkel LinkedIN voor zakelijke contacten, niet actief, maar wel handig. Ook studiegenoten kwam je zo weer op het spoor.
Vervolgens ontstaat dan de nieuwsgierigheid naar “al dat getwitter en zo”. Je probeert eens wat, je wilt wel kunnen meepraten. Op dit moment onderhoud ik steeds meer contacten via LinkedIN en deel ik kennis via Twitter. Ik zie het als een goed zakelijk communicatiemiddel, met een persoonlijk tintje.
Inmiddels ben ik er, mede door boeken als “Connect!” en “Iedereen CEO” van overtuigd dat de impact van sociale media op ons dagelijks leven veel groter zal zijn dan we ons nu kunnen voorstellen. Zeker als 40-er en daarmee “Digital Immigrant” is het lastig voor te stellen hoe de “digital natives” het gebruik van deze gereedschappen inzetten en hoe ze daarmee binnen 10 jaar misschien wel hele nieuwe organisatievormen gaan afdwingen.
Ik kom zelf uit de ERP hoek. Ik ben van mening dat de impact van sociale media op ERP (nog) niet te overzien is. Op dit moment reageren de software reuzen toch enigszins defensief (we moeten het vooral bij ons zelf houden en oh oh oh die bescherming van kennis) en voegen de evidente zaken toe. Maar het zou best kunnen zijn dat de nieuwe generatie werknemers helemaal niet meer binnen de muren van 1 organisatie wil werken, en daarmee ook niet meer gevangen kunnen worden in 1 ERP systeem.
Ik heb daar toevallig vorige week een kort stukje over geschreven op mijn blog: http://jellekoning.com/blog/?e=14 Niets wetenschappelijks, gewoon om te prikkelen.
Tot zover mijn betoog :-)
Ik gebruik social media op verschillende manieren. Zo gebruik ik Facebook inderdaad voor het vinden van collega’s, oud collega’s, vrienden, oud klasgenoten enz. enz. Facebook is wat dat betreft het beste medium voor dat naar mijn idee. Verder gebruik ik het niet zoveel, een incidentele Like of een reactie op iemand. Interactie is voor mij daar minimaal. LinkedIn gebruik ik op eenzelfde manier als Facebook maar doe er verder niet veel mee.
Daarnaast gebruik ik Twitter vooral als een veredelde nieuws machine. Ik volg mensen met eenzelfde interesse (design, fotografie, social media enz. enz.). Hierdoor voorziet Twitter mij veelal van inspiratie en nieuwtjes die ik dan weer kan gebruiken voor mijn werk en hobby.
Het nieuwe Google+ heb ik op eenzelfde manier als Twitter ingesteld. Een aantal vrienden en klasgenoten zijn uiteraard van de partij, maar de grootste groep mensen die ik volg zijn werkzaam in eenzelfde branche of interessegebied (zie stukje Twitter). De meeste mensen ken ik daar alleen in hun online aanwezigheid, heb ze in real life nooit ontmoet of gekend. En toch krijg ik de meeste interactie en informatie uit dat netwerk. Er wordt veel gecommuniceerd en gediscussieerd tussen elkaar en hierdoor is het niet alleen zo dat ik voorzien wordt van de laatste nieuwtjes en inspiratie, maar ook met feedback.
Zoals Dhr. Scoble al meldde in één van zijn laatste posts. Ik gebruik een deel van de social media meer in de richting van de social graph (Facebook, LinkedIn) en een deel voor de interest graph (Google+ en Twitter).
Hallo MArco, mooi overzicht! — Sociale media is voor mij contact, plezier en interactie. Het zou wel mooi zijn als ik uit alle updates in mijn nieuwsoverzicht automatisch mijn interesses zou kunnen filteren in folders — gelukkig is er op facebook al een scheiding tussen vrienden en zakelijke paginas.
Hallo Marco, waardevol overzicht! — zoiets heb ik nog niet eerder gezien. Top! — Sociale media is voor mij contact, plezier en interactie. Veel informatie loopt door lekaar heen en zorgt voor ruis — gelukkig heeft facebook al een scheiding tussen vrienden en zakelijke paginas net als in real life.
Dank Marco, mooi en volgens mij vrij compleet overzicht. Herkenbaar. Ik gebruik social media, met name Twitter, ook om snel een indruk te krijgen van de meningen van het publiek over een bepaald onderwerp. Hoewel ik weet dat het niet representatief is en de Twittergemeenschap niet overeenkomt met de Nederlandse bevolking, werkt het zoeken op onderwerp of hashtag aardig als eerste thermometer.
Oh ja, en vorige nacht ontpopte Twitter zich onverwacht als middel voor lotgenotencontact: wie ligt er nog meer wakker van het onweer :-)
Fijn artikel!
Wat al tussen de regels door staat, is de reden die ik het grappigste verschijnsel van de mens vind: Ik bedoel dezelfde reden waarom er bij een ongeluk op de weg zo vaak ook een file aan de andere kant ontstaat: onze ontzettende nieuwsgierigheid naar onze eigen soort, naar nieuws, maar vooral naar het zelf zien. Sociale media neemt volgens mij daarom zo’n vogelvlucht: het is ons (en marketeers nog wel het meeste) zo op ons lijf geschreven.