‘Bloggende’ bewindslieden: waar is de dialoog?
13 September 2007 - 07:07
Tags: Blogging, Politiek / Overheid

Het kabinet Balkenende IV telt 27 ministers en staatssecretarissen. Vijf daarvan hebben een weblog. De start van het parlementaire jaar is een mooi moment om de balans op te maken. Hoe staat het met de weblogs van de ministers Rouvoet en Verburg en de staatssecretarissen Bussemaker, Timmermans en Van der Knaap? Drie van hen weten het redelijk goed bij te houden. Bij slechts één van de weblogs is het mogelijk te reageren. Dat is opvallend, gezien het belang dat dit kabinet hecht aan de blijvende dialoog met de samenleving.
Lewis Global Public Relations heeft in maart 2007 het rapport ‘the business value of blogging’ uitgebracht. Daarin worden onderstaande karakteristieken van een weblog genoemd. In de tabel is te zien hoe de weblogs van de bewindslieden daarop scoren:

Kenmerken CEO-blog
In het bovengenoemde rapport wordt een aantal typen corporate blog onderscheiden. De blogs van de bewindslieden kunnen worden gezien als CEO-blogs. Kenmerkend voor dat type weblog is dat deze wordt geschreven door één persoon, de leider van de organisatie. Deze schrijft in zijn weblog over visie en strategie, maar er is ook ruimte voor belevenissen uit het persoonlijke leven. In de onderstaande tabel zijn de kenmerken van een corporate blog opgesomd, wederom met de scores van de bewindslieden:
Wat valt op?
Ten eerste dat het slechts bij één van de weblogs mogelijk is te reageren. Een weblog onderscheidt zich juist door het interactieve aspect, het is opvallend dat dit bij de meeste ontbreekt. Zeker voor een kabinet dat een blijvende dialoog met de samenleving wil. Wat verder opvalt is dat twee van de bewindslieden er niet in slagen regelmatig te publiceren. Rouvoet benoemt het zelfs letterlijk in zijn laatste posting van 18 juli (!): “Tijd voor het schrijven van dit weblog ontbrak dan ook.” Overigens ontbrak die tijd niet bij hem, maar bij zijn woordvoerders of politiek assistent, aangezien deze zijn weblog voor hem schrijven (zie de discussie op de website van de Stijlgids). Opvallend is ook dat deze postings letterlijk worden doorgeplaatst op zijn website bij de ChristenUnie. Spreekt hier nu de minister van VWS of de politiek leider van de CU?
Frans Timmermans scoort het beste
Frans Timmermans, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, presteert het beste met zijn weblog. Er kan worden gereageerd op zijn postings en hij heeft ook tijdens het zomerreces gepost. Jammer dat zijn weblog geen newsfeed heeft. Daarnaast houden Gerda Verburg (minister van LNV) en Jet Bussemaker (staatssecretaris van VWS) het goed vol met hun weblogs. Zij schrijven hun bijdragen zelf en doen dat met een zekere regelmaat (behalve tijdens het zomerreces). Het weblog van Cees van der Knaap (staatssecretaris van Defensie) is het onduidelijkst, zelfs een datum ontbreekt in de postings.
Alternatieven voor het weblog
Als er geen reactiemogelijkheid is, kan je je afvragen of er sprake is van een echte weblog. Wat dat betreft vind ik wel wat te zeggen voor de alternatieven van twee andere bewindspersonen. Minister van der Hoeven (EZ) publiceert ‘de week van M’. Minister Hirsch Balin publiceert maandelijks een column. Een persoonlijke bijdrage, zonder de pretentie van een weblog. Daarmee wek je in ieder geval geen verwachtingen die je niet waar kan maken.
Wat is het doel?
Een interessante vraag is wat de bewindslieden willen bereiken met de weblogs. En of ze erin slagen dat doel te vervullen. Uit het onderzoek van Lewis Global Public Relations blijkt dat een CEO-blog vooral toegevoegde waarde heeft op het gebied van netwerken, reputatie en zoekmachine-optimalisatie. Geldt dat ook voor de weblogs van de bewindslieden? Of dienen die een heel ander doel? Laat weten wat jullie er van vinden!
Renata Verloop werkt als zelfstandig webadviseur. Dit artikel is eerder verschenen op haar weblog Webadvies.
2780x gelezen 23 reacties





13 September 2007 om 09:27
Wat goed is aan Timmermans’ weblog: hij reageert (herkenbaar aan zijn foto) af en toe op een reageerder . Dat versterkt de indruk dat hij alle reacties leest en dat je als burger dus daadwerkelijk gehoord kunt worden door deze politicus.
Zijn grootste doel lijkt me om draagvlak te creëren voor de EU, door positieve voorbeelden te laten zien en fabeltjes te ontkrachten. Ik vind het toe te juichen, zo’n politicus die het gesprek aangaat. Ik kende Frans Timmermans trouwens niet, totdat ik zijn blog een keer las. Dus het zet een politicus ook beter op de kaart, denk ik.
Overigens staat helemaal onderaan zijn blog wel een RSS-knopje hoor!
13 September 2007 om 09:44
Ik zie dat de RSS op Timmermans’ blog alleen onderaan blogposts staat, niet op de home. Vandaar misschien.
13 September 2007 om 09:47
Een gemiste kans van de politiek om via blogs in contact te treden met de bevolking. Wel 100 dagen het land om met de bevolking te praten, maar een weblog is te veel moeite, of komt te dicht bij. Maar wellicht ook onwetendheid van het medium en de toegevoegde waarde voor de ‘e-democracy’. Er zijn ook tientallen burgemeesters en wethouders die aan het bloggen zijn, voor hun is de afstand tot de (lokale)bevolking natuurlijk kleiner. Leuk onderzoek om te kijken wat daar de resultaten van zijn?
13 September 2007 om 11:47
Zonder reactiemogelijkheid is het een dagboek - dat kan ook al verhelderend zijn. Klaas de Vries heeft als Tweede Kamerlid zijn dagboek jaren bijgehouden en dat heeft zeer mooie inkijkjes in het politieke bedrijf opgeleverd.
Zelf was ik in die goede oude tijd (2002) de eerste politicus met een weblog, en er zijn inmiddels behoorlijk wat onderzoekjes en scripties aan gewijd. De hype is weer een beetje over en er zijn niet echt veel leuke nieuwe blogs bijgekomen in 2006 is mijn indruk (of ze zijn onvindbaar).
Uiteindelijk heb ik uit die onderzoekjes de conclusie getrokken: doe het als je het wilt, als het je ligt en als je je stevig genoeg in je schoenen voelt om bij tijd en wijlen bakken gezeur over je heen gestort te krijgen — en haal de lol uit de kleine discussiepareltjes die er ook zijn. Maar doe het alleen als je het écht wilt. Het kost kneiterveel tijd en levert maar zo nu en dan iets voor jezelf als politicus op en dus is het moeilijk vol te houden — dat het de kiezer iets oplevert (kennis van zaken, inzicht en als je het goed doet, invloed op de gedachtenvorming van politici) laat ik dan even buiten beschouwing. Dat is de reden dat ik stug doorzet…
13 September 2007 om 13:50
De voorzitter van de cooperatie Bloemenveiling Aalsmeer (Bernard Oosteorm) is in de aanloop naar een fusie met Bloemenveiling FLoraHolland een webcolumn begonnen. Het begon met het idee voor een weblog. We hebben echter bewus gekozen voor een column waarbij overigens wel de gelegenheid is om te reageren met een e-mail naar de schrijver. Reacties worden enkele dagen later met een antwoord van Oosteorm gepubliceerd.
Overweging om het zo te doen was dat er zo iets minder tijd mee gemoeid is voor de “blogger”. Het verwachtingspatroon van degene die reageert over de snelheid waarmee hij een tegenreacite kan verwachten. Wordt op die manier gemanaged. Ik ben benieuwd wat het Frankwatching publiek van deze opzet vindt.
Je vindt de column op http://aalsmeer/Over%20ons/Webcolumn%20Bernard%20Oosterom.aspx
13 September 2007 om 14:03
Best aardig, maar wel een aftreksel. Ik vind het zelf altijd vervelend als ik niet meteen kan reageren.
Bovendien kunnen reageurs op deze manier niet met elkáár in discussie, en dat is soms ook wel eens leuk (zoals je hier merkt ;)). Maar er is niet één goede manier volgens mij.
13 September 2007 om 14:13
@ Klaas Jan: bedankt voor je aanvulling!
@ Peter: wat ik goed vind aan deze aanpak is dat je geen valse verwachtingen wekt…
13 September 2007 om 14:14
@marije
Helemaal met je eens dat snel reageren en reacties op reacties ijzersterk is. Daar moet het wat mij betreft ook snel heen. Maar… “Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.”
13 September 2007 om 23:53
Adviseren om een weblog te beginnen zonder erbij te benadrukken hoeveel tijd dat gaat kosten of dat het een noodzaak is om snel en met aandacht te reageren, is een slecht advies, dat op het niveau van de regering niet zou mogen plaatsvinden.
Het getuigt m.i. ook van een onderschatting van de verschuiving die duurzaam plaatsvindt: communicatie zal meer en meer (opnieuw) een conversatie worden. Wie oprecht luistert en reageert, kan de gunst van de aandacht winnen.
14 September 2007 om 00:31
Renata: Heldere analyse, mooi zo’n benchmark tussen deze bewindslieden. Ik vind het van lef en doorzettingsvermogen getuigen als je als politicus dit start en ook volhoudt. Maar ik weet ook dat je er een heleboel voor terug kunt krijgen, ik ben ervan overtuigd dat zeker startende politici zich op deze manier erg kunnen onderscheiden van hun collega’s. In de aanloop naar de verkiezingen hadden ook Jan Peter Balkenende en Maxime Verhagen een weblog. Beide blogs werden na de campagneperiode (verkiezingsdag) stopgezet, erg jammer. Overigens zou je ook de BosBode van Wouter Bos (op de site ook Bosblog genoemd) een ’sort of’ weblog kunnen noemen (al kun je er niet reageren etc).
@ Marije: Erg leuk om je als blogpionier hier in de reacties te hebben. Ik ben het met je eens dat er (vrijwel) geen nieuwe blogs van politici bijkomen. Ik heb wel het idee dat sommige startende politici zich via hun blog, bijvoorbeeld op lokaal of provinciaal niveau, aan het warmlopen zijn voor het grotere werk. Een blog kan in het kader van ‘personal branding’ een goede bijdrage leveren of net dat verschil maken, daar zijn al enkele voorbeelden van, bijvoorbeeld bij SP en Groen Links). Of zoals Theo dat misschien nog wel mooier verwoord: ‘het gaat om de gunst van de aandacht’.
@ Renata: Voordat ik het vergeet: welkom op Frankwatching, bijzonder leuk dat je meedoet! En ik zie ook wel wat mogelijkheden voor een vervolgartikel ;-)
14 September 2007 om 09:57
Als de schrijver van dit artikel de moeite genomen zou hebben om helemaal onderaan de pagina’s van t weblog van Timmermans te kijken zou hij daar ook n RSS-feed aangetroffen hebben. Jammer, beetje slordig
14 September 2007 om 11:24
@ ‘iemand’: terechte constatering. Je kan je wel vragen of het qua usability handig is dat de rss-feed helemaal onder aan de posting staat en scrollen dus noodzakelijk is om de feed op te merken …
14 September 2007 om 15:28
Misschien moeten we wachten op de volgende generatie politici, de internetgeneratie? http://www.dag.nl/Nieuws/Artikelpagina-Nieuws.htm?contentid=9094
17 September 2007 om 10:15
Vlak na de verkiezingen heb ik hier al eens naar gekeken (http://www.basvandenbeld.nl/?p=76) en toen bleek het al slecht gesteld met de online activiteiten van onze bewindslieden. Helaas is er dus niet veel verbetering te zien.
Als je het vergelijkt met de situatie in bijvoorbeeld de VS geeft het maar weer eens aan hoe ‘klein’ we hier denken. “Een politicus moet zich bezig houden met zijn werk en niet met bloggen” is een vaak gehoorde uitspraak in deze. Ik ben het daar niet mee eens. De online presence, waar bloggen een onderdeel van kan zijn, moet een wezenlijk onderdeel uitmaken van de werkzaamheden van de politici.
17 September 2007 om 12:31
@ Bas: leuk om je artikel te lezen en zeker de daaropvolgende discussie met Peter Olsthoorn.
In mijn artikel heb ik nadrukkelijk gekeken naar weblogs binnen de website van een ministerie (en dat is dus een andere invalshoek dan binnen de website van een partij). Om de discussie over tijdsbesteding te prikkelen is het misschien aardig de vergelijking te trekken naar ‘management by speech’. Elk departement heeft enkele speechschrijvers in dienst. De bewindspersoon denkt mee, leest mee en heeft het laatste woord. Dat kost dus ook tijd. Welk departement durft het aan de kosten en baten van speeches en weblogs eens naast elkaar te zetten? En welk departement gebruikt het weblog actief als instrument voor persvoorlichting?
Overigens vind ik niet dat alle bewindspersonen per sé een weblog moet hebben. Als het instrument ze niet ligt of ze geen tijd hebben, moeten ze het vooral niet doen. Maar als ze het wel doen, moeten ze het goed doen!
17 September 2007 om 12:44
@Renata, ik zie het verschil in insteek inderdaad. Voor mij was de achterliggende reden eigenlijk met name dat er uberhaupt te weinig aandacht voor de online mogelijkheden was, waar bloggen een duidelijk exponent van is. Ze MOETEN van mij ook niet een blog hebben, maar het ontbreken van de blogs geeft wel aan hoe ’slecht’ het met de interesse voor dit soort zaken is.
Het inzetten van de ’speechschrijvers’ op de manier zoals je voorstelt ben ik groot voorstander van. Vraag me alleen af hoe deze mensen daar zelf tegenover staan.
Ben erg geinteresseerd naar jouw vervolg hierop en werk waar nodig graag met je mee.
10 October 2007 om 11:45
@Renata en anderen, wat vinden jullie van de laatste nieuwsontwikkelingen (http://www.basvandenbeld.nl/?p=146) dat de bewindslieden alleen nog maar mogen bloggen in de lijn van het kabinet?
10 October 2007 om 12:01
@ Bas:
Het is inderdaad een opzienbarend bericht. Op zich logisch dat er onderscheid wordt gemaakt tussen de bewindspersoon als leider van een ministerie of als leider van een politieke partij. Dat het weblog van Rouvoet wordt doorgeplaatst op de website van de ChristenUnie is een ongewenste situatie, omdat dan onduidelijk is met welke pet hij op spreekt.
Mijn grootste vraag is of de restrictie die nu wordt opgelegd ook geld voor andere (traditionele) media. En ik zou graag bij de discussie vrijdag in de Ministerraad willen zijn…
11 October 2007 om 09:13
Er blijkt een dag later dus toch een nuance in te zitten. Het gaat niet om het aan banden leggen van de bewindslieden, maar om het ‘afstoffen’ van oude regels. En dan alleen om weblogs op de sites van ministeries.
Belangrijke nuance volgens mij, daar kan ik me wel in vinden.
26 October 2007 om 14:01
Op 1 oktober is de staatssecretaris van OCW, Marja van Bijsterveldt, gestart met haar weblog. En ook dit ‘weekboek’ kent weer geen reactiemogelijkheid…
http://www.minocw.nl/staatssecretarisvanbijsterveldt/weekboekoverzicht/index.html
Opmerkelijk citaat uit haar derde posting:
“RTL Nieuws bracht woensdag groots ‘weblogs van kabinetsleden aan banden’. ‘Geen partijpolitiek of imagobuilding meer’, zo sprak de nieuwslezer dreigend. Ach, ik voel me niet zo snel in mijn vrijheid beknot. Wel jammer van die duizenden ‘Marja-mokken’ en ‘Van Bijsterveldt-buttons’ die ik net had besteld als presentje voor u - de lezers van dit weekboek. Die moet u missen, dat zal wel onder ‘imago-building’ vallen….”
Stoer dat de staatssecretaris zich niet zo snel in haar vrijheid beknot voelt, maar het zou nog stoerder zijn als ze online de dialoog met haar lezers zou durven aangaan!
27 October 2007 om 12:07
@ Renata: eens met je ik snap niet dat staatssecretaris Marja van Bijsterveldt nog denkt dat (unilateraal) mededelen wat haar zoal bezighoudt, veel minder zoden aan de dijk zet dan luisteren naar de mening van betrokkenen. Behalve dat het veel stoerder is om een dialoog aan te gaan, heeft het ook veel meer zin.
Volgens mij is een dialoog beginnen een goeie stap, maar aanhaken bij conversaties die al gaande zijn een nog mooiere vervolgstap.