Sinds de opkomst en doorontwikkeling van Internet is communicatie grenzeloos. Communicatie 2.0 is communicatie met effect. Er zijn mogelijkheden te ontdekken en kansen te benutten. Wat betekent dat voor de toekomst van het vak? Verdwijnt het? Of gaan de communicatieprofessionals een andere rol spelen? Ontwikkelen ze mee met de ontwikkeling die technologie en samenleving doormaken?
Ooit was communicatie aan allerlei grenzen gebonden. De directie verzorgde de communicatie naar de pers en de medewerk(st)er stond de klant te woord. De manager Externe Communicatie ging over het externe stuk, de manager Interne Communicatie nam het interne deel voor zijn rekening. In de loop der jaren ontstonden er allerlei specialisaties en werden er nog meer taakverdelingen gemaakt. Daaruit volgden afdelingen en functies als Pers- & Mediavoorlichting, Marketingcommunicatie, Invester Relations, Customer Relations en Arbeidsmarktcommunicatie. De gemiddelde medewerker van een bedrijf kwam in dat spel niet voor, tenzij hij of zij bij Klantenservice of Sales werkte.
Communicatie 1.0
Maar tegenwoordig hebben we internet. En – what’s new – ook daar werd alles in eerste instantie sterk gereguleerd. E-mail voor een beperkte groep medewerkers, toegang voor internet slechts voor specifieke afdelingen en whitelists om medewerkers toegang te geven tot (alleen) bepaalde internetsites. En de corporate website, die was natuurlijk ook voor de corporate afdelingen… Voor sommige organisatie lijkt dit al weer lang geleden, voor veel anderen is het nog de praktijk van alledag.
Dat is echter wel een praktijk van elkaar niet vertrouwen of – in het gunstigste geval – een gemiste kans om medewerkers, klanten en andere stakeholders met talent, meningen en ideeën te betrekken. Sterker nog, het niet erkennen van het feit dat internet anderen bij de communicatie betrekt, is een praktijk van je kop in het zand steken en de werkelijkheid niet herkennen of onder ogen durven te zien. Internet is een gegeven en is voor ons allemaal het vrijwel altijd en overal aanwezige communicatienetwerk. Meer nog dan dat; internet is tegelijk ook een omgeving om te socializen en te entertainen. En ook een wervingskanaal en een middel voor leadgeneratie. De sterke opkomst van het mobiele internet voegt daar nog aan toe dat voor steeds meer mensen geldt dat ze altijd en overal verbonden (kunnen) zijn.
Kortom, communicatie 2.0 is communicatie met effect. Dat betekent dat er mogelijkheden zijn te ontdekken en kansen zijn te benutten!
Communicatie & de mediamix 2.0
Communiceren binnen en over bedrijven gebeurt via steeds meer verschillende kanalen. De mediamix is de laatste jaren gigantisch uitgebreid. Hieronder op een rij welke vormen van communicatie inmiddels (al dan niet met beleid uitgezocht) deel uitmaken van de mediamix:
- Sociale netwerken als Hyves, Netlog, Facebook en Linkedin
- Media sharing sites als YouTube, Flickr, MijnAlbum.nl en SlideShare
- Sociale nieuwssites als NUjij.nl, WUZ.nl en MSN Reporter
- Forums als Tweakers, Fok!, Kassa en Radar
- Consumer review sites als Kieskeurig.nl, Vergelijk.nl en Independer.nl
- Chat services als MSN, GoogleTalk en eBuddy
- Blogs als GeenStijl, Bright, Autoblog en Frankwatching
- Sociale bookmarksites als Del.icio.us, StumbleUpon, Digg en Furl
- Microblogs als Twitter en Jaiku
- Wiki’s als Wikipedia en Wiktionary
- Virtuele werelden als Habbo Hotel, GTA en Second Life
Al deze vormen van communicatie kunnen worden ingezet om met doelgroepen in gesprek te komen en hen echt te leren kennen. Dat kan efficiënter en effectiever dan vroeger. De (vrijwel grenzeloze) dialoog tussen (medewerkers van het) bedrijf en klanten – en niet te vergeten: tussen consumenten onderling! – beïnvloedt de reputatie van het bedrijf of het merk. Wanneer je daar als bedrijf een actieve rol in aanneemt, kan dat de voordelen opleveren.
Communicatie & de medewerker 2.0
De medewerkers – dat zijn de ogen, oren en mond van de organisatie. Dat was ‘buiten’ op straat al zo, maar dat is nu ook binnen op kantoor en als ze thuis zijn meer dan ooit het geval. Ze zijn altijd aanspreekbaar, ergens, via een virtuele omgeving. Op Hyves, op fora, op blogs en in Twitter zien ze van alles voorbij komen. Daar kunnen ze lezen, volgen, antwoorden en beïnvloeden. Ze delen overal en altijd en vrijwel alles.
We kennen ze allemaal. Collega’s die soms, alsof het niets is, gevoelige informatie op Hyves zetten. Of bedrijven die daar geen beleid voor hebben of denken er te zijn met een set richtlijnen voor internetgebruik. Sommige bedrijven proberen online activiteiten van eigen medewerkers in de gaten houden en het is al verschillende keren voorgekomen dat niet te tolereren uitingen over het bedrijf of collega’s hebben geleid tot het ontslag van een medewerker.
Maar naast deze donkere kant, hebben de nieuwe communicatievormen ook potentieel. Je kunt het als bedreigend blijven zien, maar wij zien het vooral als een kans. Mits doordacht ingezet, uiteraard. Honderden, duizenden, soms tienduizenden mensen die je organisatie een gezicht kunnen geven. Die een soms grote, anonieme organisatie weer kunnen laten aanvoelen als dichtbij en toegankelijk.
Ooit – midden jaren 80 – mocht een van ons een beiden (wie zou dat zijn geweest….) een cursus ‘zakelijk schrijven’ volgen, dat was samen met alle collega’s, van de typekamer tot en met de directie. Dat onderstreepte het belang dat destijds aan goed communiceren werd gehecht. Maar het gaf bovendien een gevoel van gelijkwaardigheid, er samen voor gáán. Communicatie was toen nog uitgestelde communicatie.Communicatie anno nu is steeds meer real time en interactief. Misschien is het geen gek idee om medewerkers in deze tijd te coachen bij en te trainen in het ‘zakelijk communiceren’.
De informationele context is eveneens sterk veranderd. Waar je vroeger zeker wist dat je iets als eerste binnen de organisatie bekend ging maken, hebben de collega’s nu via internet, Twitter of Hyves meestal al iets of zelfs alles gehoord. Omdat het nieuws al een tijdje rondzingt binnen de organisatie zijn er vaak al discussies geweest onder collega’s over het onderwerp en hebben mensen al stelling genomen. Lastig voor een manager om dan nog in gesprek te komen met zijn medewerkers.
Bedrijven moeten zich daarvan bewust zijn; ze kunnen het zich niet langer permitteren om lang te wachten met het communiceren naar en vooral met de medewerkers. Zeker niet als het gaat om bijvoorbeeld overnames en ontslagrondes. Een mooi voorbeeld is de overname van Tiscali door KPN. Terwijl de managers vergaderden over hoe ze het de medewerkers gingen vertellen, was het persbericht bij de medewerkers allang bekend.
Vragen waar medewerkers van een bedrijf vandaag de dag tegenaan lopen zijn: wat moet je met een reactie op je Hyvespagina over het bedrijf waar je werkt, hoe ga je om met een klacht op de Radar-site, wat doe je met de microfoon van een camjo (camerajournalist) onder je neus? Met enkele spelregels en tips kunnen medewerkers geholpen worden.
Soms wordt er voor gekozen om bovendien een speciale groep medewerkers in te zetten (webcare team, webrelations). Er worden scenario’s doorgesproken hoe te acteren. “Bepaal op welke manier je waarop reageert”, “geef zo veel mogelijk een inhoudelijke reactie online”, “reageer nooit anoniem, maar maak jezelf bekend en herkenbaar” en “wees goed op de hoogte: reageer niet alleen op de grote, bekende sites, fora en blogs, maar ook op kleinere websites”. Het is heel zinnig om dit soort dingen door te spreken. Hoe pak je het aan, wat zijn de ervaringen en vooral wat leren we van elkaar?
Communicatie & de klant 2.0
De tijd dat communicatie met klanten vooral zenden was, ligt achter ons. Het uitsturen van een persbericht, het interview in de krant, het artikel in het vaktijdschrift en het blad voor relaties – natuurlijk, ze bestaan allemaal nog. Maar ze zijn minder van invloed dan voorheen. Onder invloed van Google en door de sterke toename van het aantal en de autoriteit van de sociale media, is communicatie met en tussen klanten beter mogelijk dan ooit. Maar tegelijk hebben steeds meer communicatieprofessionals het gevoel de regie kwijt te zijn. Hoe meer je probeert te controleren, hoe minder je nog in control bent, zo lijkt het wel.
Daar komt bij dat de klant steeds mondiger wordt. Hij wil graag reacties geven en dat doet hij allang niet meer per brief of telefoon – en zelfs niet meer alleen per mail. Het één-op-één contact in de beslotenheid van een brief of (telefoon-)gesprek tussen klant en organisatie wordt steeds minder de standaard. De klant wil de dialoog op andere plekken aangaan, zijn verhaal kwijt kunnen en ook meningen van anderen lezen en horen. Hij wil stemmen, vergelijken en er erover praten. En dat doet de klant meestal niet op de website van een bedrijf. Veel vaker zoekt hij een onafhankelijk platform om te lezen wat anderen vinden van een product of een dienst. En wanneer diezelfde consument er ook ervaring mee heeft opgedaan, zal hij zijn mening willen delen met anderen.
Doordat communicatie met klanten steeds meer op andere dan de eigen platforms gaat plaatsvinden, moeten bedrijven actief op zoek naar de hot spots buiten de organisatie. Communities als social networks, videosites, forums, blogs en Twitter zijn ‘the places to be’. Soms volgend, soms pro-actief, stimulerend, faciliterend, initiërend. Dicht op je doelgroep. Eigenlijk moet je terug naar het persoonlijke contact van de winkelvloer.
Bedrijven zouden klanten moeten helpen bij het vertellen over hun ervaringen. Niet bang zijn dus voor feedback en commentaar, maar er dankbaar gebruik van maken! Faciliteer bijvoorbeeld direct contact met de afdeling productontwikkeling en betrek de klant er zo ook bij. De co-creatie die dan ontstaat, zorgt ervoor dat het product veel meer kans van slagen heeft, en beter aanslaat bij de doelgroep dan een vanuit een ‘ivoren toren’ bedacht(e) product of dienst.
Beïnvloeden online makkelijker
Mensen praten over bedrijven en beïnvloeden elkaar daarmee. Dit was natuurlijk altijd al zo. Neem de feestjes, waarbij tante X trots vertelt dat ze een bepaalde telefoon op het oog heeft, waarna tante Y en vooruit, ook nog oom Z uitgebreid ratelen over hun slechte ervaringen met de telefoon, het merk en de klantenservice. Maar andersom werkt het ook. Bij de aankoop van een nieuwe auto win je graag advies in bij de experts in je kennissenkring. Op internet heeft deze ‘word of mouth’ vleugels gekregen. Het is een van de sterkste manieren om een merk te maken of te breken.
Internet maakt communicatie over een bedrijf, merk of product eenvoudiger en ervaringen en attitudes verspreiden zich sneller dan ooit. Veel bedrijven lijken deze communicatievorm te vrezen; het ligt – zo denken ze – buiten hun span of control. Maar niets is minder waar! Waar je als bedrijf niet op alle feestjes aanwezig kunt zijn, kun je online wel op veel plekken te gast zijn. Je kunt er gebruik maken van de verhalen die je hoort of leest, extra informatie geven en je mening laten horen in de discussie. Als je je voordoet als een ander, of onjuistheden verspreidt, dan zul je harder dan ooit afgestraft worden. Maar als je op een open en transparante manier actief bent, dan zal dat gewaardeerd worden en bouw je sociaal krediet op. In feite niks nieuws onder de zon: eerlijk duurt het langst. Online geldt dat misschien meer dan ooit.
Organisaties hebben wel een goed instrumentarium nodig om aangesloten te blijven. Het volstaat niet meer om maandelijks een overzicht te krijgen van alle berichten die op radio & tv en in de pers over je bedrijf verschenen zijn. Online moet je 24/7 aangesloten zijn, via alerts monitoren en pro-actief acteren. Er zijn dus andere tools nodig om het geheel overzichtelijk, effectief en vooral up-to-date te houden. Communicatieprofessionals zouden, zo vinden wij, medewerkers en klanten (!) daarbij veel beter kunnen (en moeten) ondersteunen.
De toekomst van communicatie
Kortom: communicatie wordt grenzeloos. Grenzeloos in tijd, plaats en vorm, grenzeloos in mogelijkheden. Wat betekent dat voor de toekomst? Verdwijnt het vak of gaan de communicatieprofessionals een heel andere rol spelen? Ontwikkelen ze mee met de ontwikkeling die technologie en samenleving doormaken?
Als je de Wikipedia-pagina over Communicatie bekijkt, zie je dat de beschrijving van het onderwerp ergens bij de uitvinding van de boekdrukkunst is blijven hangen. Dit lijkt bijna een ontkenning van de invloed die de ‘nieuwe’ media hebben op het communicatieproces. Is dit (tragische) symboliek of niet?
Een belangrijk verschil met voorheen, is dat communicatie nu echt een interactief proces is en bovendien continu aanwezig is. Dat betekent dat medewerkers, klanten en andere doelgroepen elkaar virtueel op vele plekken, maar vooral buiten het intranet en buiten de eigen internetsite, tegenkomen, met elkaar communiceren en samenwerken. Communicatie 2.0 is communicatie die van ons allemaal is, communicatie waar rang en stand anders voelt, waar andere factoren een rol spelen als het gaat om contacten en vrienden maken, of als het gaat om autoriteit en invloed hebben. Het gaat meer om effect dan om bereik, klein maar fijn, kwaliteit boven kwantiteit.
Communicatieprofessionals moeten veel beter op de hoogte zijn van de ontwikkelingen rond de sociale media. De toekomstige rol zal er eerder een zijn van ‘conversation facilitator’ dan van ‘communicatie manager’. Communicatieprofessionals moeten de vaardigheden en het lef hebben om ontwikkelingen snel en adequaat te vertalen naar toepassingen binnen of voor hun bedrijf. Willen ze hun naam waar blijven maken, dan moeten ze transformeren: van volgend naar leidend.
Werk aan de winkel in een wereld zonder grenzen. Communicatie is eindelijk tweerichtingsverkeer.
Karianne Vermaas doet met WAU?! (wat staat voor What About Users?!) onderzoek naar ICT vanuit het gebruikersperspectief.
Tweet
David van der Harg 
Restaurants Almere 
herja 
Jaap 
Een heel goed stuk! Uiteindelijk aardig wat open deuren voor als je er midden in zit. Al moet ik zeggen dat in de basis van de opleiding geen woord gerept is over (echt) nieuwe media en een dergelijke rol als “conversation facilitator” zoals jullie dat zo mooi omschrijven.
Met een specialisatie als “Creative Business Innovations” doken we iets meer in de technologie en functie van internet (als nieuwe media…) maar dan nog wordt de functie onderschat voor de corporate communicatie (gewoon niet behandeld).
De communicatiepro’s die al jaren in het vak zitten zullen zich eigenhandig (of helemaal niet) aanpassen naar de behoefte en noodzaak op de markt. Daarbij mag de studie zeker niet achter blijven anders weet nieuwe aanwas zich helemáál niet meer te manifesteren is het vak dat dan nog steeds communicatie heet.
Als de concurrentie grenzeloos is, waarom staat hij dan onder versiebeheer?
Dat moet dus zijn “communicatie”. Freudiaanse vertyping?
@ Walter: Ik denk dat je een goed punt te pakken hebt: ook in een aantal opleidingen wordt dit onderwerp onderbelicht. Over welke opleiding heb jij het trouwens?
Ik ben daarnaast eigenlijk best benieuwd wat anderen (studenten Communicatie, maar misschien ook wel Journalistiek e.d.) voor ervaringen hebben. Wie wil dat delen, hoe is het nieuwe communicatie op dit moment wel of niet ingebed, opgenomen in het studieprogramma?
@ Sabine: Wat bedoel je met dat communicatie onder versiebeheer staat? Kun je dat misschien nog even toelichten?
Hallo Frank en Karianne,Ik ben heel blij met jullie artikel, want ik zie en hoor in de communicatiebranche veel te weinig discussie over en reflectie op de enorme impact van web op de ontwikkeling van het vak.Volgens mij zijn er wel dieperliggende oorzaken te benoemen voor het feit dat web 1.0 en web 2.0 zorgen voor een identiteitscrisis van het communicatievak:
Klassieke communicatiemodel
De meeste communicatieprofessionals zijn opgeleid en opgevoed met het klassieke model zender > boodschap > ontvanger. Dit wordt in de praktijk nog volop toegepast, zie bijvoorbeeld de recente case van de vaccinatiecampagne tegen baarmoederhalskanker van het RIVM.
Overschrijden van grenzen
Als je bezig bent met web, moet je bereid zijn de grenzen van je vak te overschrijden. Te vaak hoor ik ‘maar dat is niet onze taak’ of ‘wij hebben het al zo druk’. Als elk vakgebied zo blijft redeneren, veranderen er nooit dingen. Een voorbeeld? Online reputatiemanagement is een mooie. Als het besef doordringt dat de organisatie op zijn minst het gesprek op internet moet gaan monitoren is de volgende vraag wie dat moet gaan doen. De communicatieprofessional voelt zich zelden geroepen…
Organisatie 0.2
Bezig zijn met web 2.0 in een organisatie 0.2 valt niet mee. Een voorbeeld? We zien allemaal de verschuiving van ‘tekst en plaatje’ naar ‘beeld en geluid’. Maar wie moet dat gaan doen? Is de redacteur van het personeelsblad degene die de bedrijfs-camjo kan (en wil) worden?
Onbeperkte toegang van medewerkers tot online middelen
Communicatie was altijd de muur die tussen de binnen- en buitenwereld stond. Dat kon ook, omdat de middelen beperkt waren en de afdeling communicatie deze beheerde. Nu kan echter iedere medewerker over allerlei online (gratis!) communicatiemiddelen beschikken. Hoe lang laten moderne, actieve medewerkers zich nog muilkorven door een afdeling Communicatie?
Klem tussen zendende manager en pratende klant
En tot slot: het is voor communicatieprofessionals hartstikke moeilijk om hun weg te vinden in het (vaak) zendgedrag van het management van hun organisatie en de noodzaak in webcommunicatie om echt te luisteren naar je klant of doelgroep. Om succesvol te kunnen zijn met webcommunicatie moeten zij een cultuurverandering in hun organisatie teweeg brengen en we weten allemaal dat dat een van de allermoeilijkste dingen is om te bewerkstelligen.
Heel goed artikel! Ik denk dat het probleem niet alleen ligt bij de scholing van de toekomstige communicatie specialisten, maar ook bij het gebruik. Hoeveel PR en communicatie manager kennen we die actief op twitter, facebook, etc zitten. Van zodra ze ouder zijn dan 30 zijn het eerder de uitzonderingen die de hedendaagse tools gebruiken. Dus als je het niet gebruikt zelf, hoe ga je er dan zelf in geloven…
Hans Smellinckx
http://www.onlinemarketingmanager.be
[...] Communicatie 2.0 is grenzeloos – De evolutie naar web2.0 heeft repercussies voor de totale manier van communiceren, tot zo ver volg ik. Al vind ik de quote: "Sinds de opkomst en doorontwikkeling van Internet is communicatie grenzeloos" wel een beetje kort door de bocht. Ook in het web2.0 tijdperk is communicatie begrensd, zowel in mogelijkheden als in bereik. [...]
@renata eens met je opmerking over ‘klem zitten tussen zendend management en luisteren naar je klant’.
@hans Mee eens, wordt gebruiker van de nieuwe media en luister naar wat er gezegd wordt
In mijn geval was het inderdaad ‘gebrek aan kennis van’ bij mezelf en anderen, maar ook opboksen tegen vooroordelen, niet aandurven om controle los te laten, en dus ook graag de touwtjes in handen willen houden. Maar belangrijk is om als organisatie open te staan voor input van je doelgroep, met kritiek kun je je producten of diensten alleen maar verbeteren.
Ik volg nu de opleiding ‘Adviseur Digitale Communicatie & Nieuwe Media’ bij de HAN en heb mij verbaasd over alle mogelijkheden! Internet gaat vele malen verder dan ‘google adwords en e-mail marketing’. :-)
Uiteraard ook mijn complimenten aan Frank en Karianne; eindelijk weer eens een discussie over het vakgbebied communicatie ;-).
Ik ga met Renata mee waar het zaken betreft als organisatie 0.2 en het klassieke communicatiemodel in de communicatie-opleidingen, en het overschrijden van grenzen. Er wordt door communicatieprofs vaak niet goed over grenzen heen gekeken: ‘online marketing’ klinkt als marketing en dus niet als ‘ons’ vakgebebied. Andere tak van sport. Onterecht, mijns insizens. marketing en communicatie overlappen elkaar als vakgebied steeds meer, ironisch zelfs wellicht juist door dat internet. Ik ben zelf ook van huis uit een communicatiedier, maar heb mezelf de laatste jaren steeds meer verdiept in de online mogeljkheden. Eerst als een van de middelen die je kunt inzetten, later als onderdeel van je totale communicatie-aanpak. Ik merk dat hierdoor wel marketing en communicatie alsvakgebieden steeds meer door elkar lopen, ik vind dat persoonlijk een goede ontwikkeling.
Het is overigens niet zo dat communicatieprofs dat zelf altijd zo willen, maar het wordt soms ook afgedwogen door de omgeving; manager, collega’s, organisatie-inrichting, budgetten. Communicatieafdelingen bevinden zich helaas nog maar al te vaak op een plek in de organisatie waar men niet veel te zeggen heeft over bedrijfsbeleid en -prioriteiten en het management of de directie geen kaas gegeten heeft van ‘die moderne toestanden op internet’. Dat laatste hoor ik de laatste tijd steeds vaker; commprofs willen wel maar krijgen hun grijze directieleden niet mee, die zelfs nog nooit van een iPod gehoord hebben en dus ook vaak het nut niet inzien van online communicatie.
Marketing en communicatie wordt een steeds belangrijker onderdeel van zowel de persoonlijkheid van een organisatie als die van een mens; organisaties kunnen tegenwoordig niet meer NIET communiceren, dat is ondenkbaar. Ook worden medewerkers vaak afgerekend op hun communicatie in een functioneringsgesprek; de laatste jaren is date en vast onderdeel geworden. We vinden met z’n alleen communicatie dus heel erg belangrijk, maar zien dat misschien wel als heel ‘gewoon’ als we het over mensen hebben maar niet als we het over organisaties hebben. Dan hoort het opeens bij een speciale afdeling thuis. Wat ik me dan afvraag, is als organisaties van medewerkers verwachten dat ze goed met elkaar communiceren, en dat ‘gewoon’ moet zijn, waarom de organisatie het dan opeens niet zo gewoon vindt als diezelfde medewerker die communicatie buiten de deur pleegt? Mag het dan opeens niet? Ik chargeer nu een beetje, maar beter lijkt het me de medewerker hierin te facilteren dan deze hierop te corrigeren.
En last but not least: ik ben het met Frank en Karianne’s conclusie eens dat de rol van communicatieprof gaat veranderen. Hij wordt meer facilitator en coordinator, gaat proactief de dialoog aan en leidt deze in goede banen – zowel intern als met de klant. daarbij zijn de klassieke communicatiemodellen nog steeds handig, maar ik hoop dat ze ook op trainingen en opleidingen juist in deze proactiviteit, motiverende, adviserende en sturende rol geschoold worden. Want alleen zo ontwikkelen studenten competenties die nodig zijn om mee te gaan in ‘communicatie 2.0′.
(Bah, daar ben ik inmiddels ook wel klaar mee, met die term. Interactieve communicatie, is dat beter?)
@Carolijn: Dat is een opleiding waardoor je je als communicatieprofessional kunt specialiseren, denk ik zo. Fantastisch om zo de mogelijkheden te ontdekken maar zou dat dan niet standaard gegeven moeten worden bij de opleiding communicatie.
@Frank: Zelf ben ik enkele maanden geleden afgestudeerd als bachelor of communications (dus HBO communicatie) maar in de basis geen woord over social media en welke positie de compro in dat gedeelte van het medialandschap heeft. Uiteindelijk ga je minors volgens en kun je je specialiseren maar ben je geïnteresseerd in de corporate communicatie dan is het hele internet ver te zoeken. Ik volgde o.a. een creatievere en innovatievere specialisatieminor en werd zo gedwongen om hypes, trends en mogelijkheden van nieuwe media te ontdekken (niet alleen het web he!). Overigens werd die minor geinitieerd vanuit het lectoraat eBusiness waar de scheidslijn tussen new business concepting en daadwerkelijk communicatie ver te zoeken was. Op zich niet slecht maar het geeft dus maar wel weer aan hoe sterk het communiceren verbonden is met activiteiten in social media en ecommerce en dat het voor docenten uit het communicatievak lastig te doceren valt.
Als postgraduaatstudente Management & Communicatie die een opleiding als communicatiewetenschapper heeft genoten, kan ik beamen dat er binnen de huidige opleidingen niet veel verteld wordt over de ontwikkelingen en de gevolgen die hieruit voortvloeien. Buiten één zeer interessante lezing over web 2.0 heb ik dit jaar niets gehoord over online media, online marketing en zeker niets over de impact hiervan op het vlak van communicatie. Ik vind dit zeer spijtig daar ik zeer geïnteresseerd ben in de materie. Ik denk dat het inderdaad voor een deel te wijten is aan de generatie die ons momenteel lesgeeft, zij zijn inderdaad niet altijd mee…Wat zeker niet wil zeggen dat mijn eigen generatie (de zogenaamde generatie Y) zelf altijd mee is. Je hebt de hard core geïnteresseerden die echt alles volgen en weten maar het grootste deel kan of wil zelf amper de talrijke ontwikkelingen volgen. Dit is althans hoe ik het ervaar. Ik vond het dan ook een zeer interessante uiteenzetting, spijtig dat we dergelijke stukken niet op ‘school’ voorgeschoteld krijgen.
Goed artikel maar toch heb ik enkele kanttekeningen. 1. Het komt een beetje zo over alsof Web 2.0 het eindpunt is. Alsof we nu eindelijk het walhalla van de communicatie zijn binnengegaan. De vernieuwingen op het gebied van de technologie gaan echter gewoon door (zoals altijd). Het huidige Web 2.0 is misschien al over vijf jaar achterhaald.
2. We kunnen alleen speculeren over de toekomstige rollen van de communicatieprof. Dat er, zoals in het artikel, wordt gespeculeerd over die toekomst is natuurlijk een goede zaak. Dat moeten we vooral ook blijven doen.
Hela, rich editor doet het niet op mijn safari…
On topic:
Mooi stuk, goed vanuit het communicatievak geschreven.
Hoe vaak drijft een artikel niet alle kanten op, zodra het over web 2.0 gaat?
Voor meer Eboy (van de pixel-art tekening die in dit artikel is gebruikt) ga naar:
http://hello.eboy.com/eboy/
@Frank: Excuus, dat was een reactie op de trend alle concepten mogelijk te voorzien van 1.0 2.0 notatie. Ik snap dat dit een shorthand is om verschillen tussen varianten aan te duiden, maar als je zelf zegt dat het grenzeloos is, vraag ik mij af waarom je het dan uberhaupt 2.0 noemt (want als hij upgrade naar 3.0, hoe was 2.0 dan het summum?)
@Sabine
Ik denk dat je “com. 2.0 is grenzeloos” niet al te letterlijk moet nemen. Het geeft de sprong vooruit aan die met 2.0 in zo korte tijd is gemaakt.
Een erg sterk artikel. Jullie hebben precies verwoord waar ik de afgelopen weken/maanden (vooral in mijn hoofd) over peins!
Ik ben zelf nog bezig met een studie communicatiesystemen. Dit is een wat technischer variant op Communicatie. Tijdens mijn opleiding – ik zit in mijn 4e jaar en ben op zoek naar een afstudeeropdracht – heb ik eigenlijk alleen maar het zender / ontvanger-idee geleerd, terwijl dit zoals jullie nu sterk verwoorden vrij achterhaald is.
Ik ben iemand die zelf veel leest en zichzelf op de hoogte probeert te houden van de vele en snelle veranderingen in het vak. Maar het gros van mijn collega-studenten doen dit veel minder en brengen meestal vooral in de praktijk wat zij op school hebben geleerd. De arbeidsmarkt wordt dus nog altijd gevuld met vele ‘ouderwetse’ communicatie-experts. Het is zaak dat deze opleidingen meer aandacht besteden aan het Sociale Web en alle mogelijkheden die het biedt. Het begint nu misschien mainstream te worden, maar moet een dergelijke opleiding daar niet op vooruitlopen?
Het is natuurlijk ook zo dat nog lang niet alle bedrijven / organisaties de waarde van Communicatie 2.0 kennen, maar dát is precies wat ik als onze taak zie: informeren, overtuigen en vervolgens samen aan de slag gaan.
Ik vind het een mooi vooruitzicht en denk dat er voor de up-to-date communicatieman/-vrouw veel kansen liggen. Mijn doel is om Communicatie 2.0, zoals jullie het een mooie naam geven, in mijn afstudeeropdracht (en daarna in mijn verschrikkelijk succesvolle carrière ;-) centraal te stellen.
@jules van Nuijs: Ik ben het met je eens dat Web 2.0 niet het einde kan en zal zijn. Wat dit artikel wel erg goed doet is een tijdsbeeld neerzetten. Uiteindelijk is het belangrijkste punt dat je moet blijven durven veranderen in je vak.
@all: mooi artikel! Voor mij bevestigt dit het belang van een corporate afdeling als allround geweten binnen een (grotere) organisatie. Tegelijkertijd lastig om de veelheid van de social sites + ontwikkelingen met een paar mensen te behappen. Daarom denk ik dat met name dienstverleners – ik werk bij een grote zorgverzekeraar – moeten opschuiven naar een soort ownerships in klantprocessen: minder inzetten op gestandaardiseerde, onpersoonlijke processen en meer op warme contacten met de klant oa via social sites waarbij medewerkers eigenaar zijn van een klantvraag, klantprobleem of klantproces op individueel niveau.
Opleiding en verdere professionalisering van corporate communicatie mensen moet dan ook gericht zijn op (a) monitoren en bewandelen van social sites en (b) overtuigen van de organisatie van het belang van deze benadering.
Overigens sluit een persoonlijke desinteresse in social sites niet uit dat je de kansen voor je organisatie ziet. Ben zelf 40+ en zit passief op LinkedIn en verder niks, heb niks met Hyves enzo, maar ben wel overtuigd van Franks en Kariannes verhaal en het voordeel dat dienstverleners ermee kunnen doen – vooral als ze in een redelijk dichtgetimmerde markt zitten zoals verzekeraars, die ook nog ‘s hun imago tegen hebben.
Interessante kwestie, die het centrum van mijn bedrijf raakt. Ik help organisaties (en in de praktijk meestal communicatieprofessionals) zich slimmer online te profileren door sociale media. Ik ben zelf communicatieadviseur, en ik verbaas me al jaren (ja, echt jaren) over het chronische tekort aan kennis van online toepassingen en media. Ik heb de afgelopen jaren gemerkt dat daar een groot deel van mijn onderscheidende talent ligt, ten opzichte van veel andere communicatoren. De combinatie communicatie + online handigheid (zowel strategisch als praktisch) is er een die uitstekend bij me past.
Het is geweldig om te merken dat organisaties zo vlot meer resultaat behalen door betrekkelijk eenvoudige online ingrepen. Mijns inziens verandert het communicatievak in essentie niet (strategisch inzicht en overzicht blijft doorslaggevend voor communicatief en corporate succes), maar de online middelen maken het wel veel eenvoudiger. Natuurlijk is er sprake van een gewenningsfase: ik merk dat veel ‘old school’ communicatieadviseurs een beetje moeite hebben met zowel de snelheid van online communicatie als de schijnbare onstuurbaarheid ervan. Het is een kwestie van tijd. Het komt vast goed. :-)
[...] Communicatie 2.0 is grenzeloos – De evolutie naar web2.0 heeft repercussies voor de totale manier van communiceren, tot zo ver volg ik. Al vind ik de quote: "Sinds de opkomst en doorontwikkeling van Internet is communicatie grenzeloos" wel een beetje kort door de bocht. Ook in het web2.0 tijdperk is communicatie begrensd, zowel in mogelijkheden als in bereik. [...]
Wat ben ik blij met dit artikel! Momenteel ben ik mijn scriptie (opleiding Communicatie) aan het maken en dat gaat over de veranderende consument en daarbij de veranderende effectieve marketingcommunicatiemethoden.
Op school heb ik niets over ‘nieuwe’ media, marketing etc. gekregen terwijl er wel vanuit gegaan wordt dat je bij opdrachten zo creatief bent om zelf de nieuwe wegen te bewandelen en op te nemen in je rapport.
Waar mijn scriptie naartoe gaat is dat enerzijds de geschiedenis herhaalt (WOM bijvoorbeeld, maar in een nieuw jasje namelijk didgitaal) en anderzijds dat marketingcommunicatie voortdurend veranderd omdat de consument ook veranderd. Traditionele marketingcommunicatie heeft zo lang succes gehad, dat bedrijven hun aanpak niet durven te veranderen. Terwijl dit misschien de grootste verandering ooit is, een verschuiving van macht naar de consument.
Ik vind het heel gek om deze scriptie te schrijven omdat alles wat ik heb geleerd over het bekende zender->boodschap->ontvanger, niet meer de manier is. Ik denk dat het heel goed is als alle communicatiestudenten een vak krijgen waarin de nieuwe manier van communicatie wordt geleerd en hoe deze verandering is ontstaan want het is best lastig om in 2 maanden tijd al die nieuwe informatie te verwerken en ook nog met zinnige conslusies te komen.
Dit artikel is nu toegevoegd aan mijn Bronnenlijst!
[...] (corporate) communicatie vind je in een uitstekende blogpost van Frank Janssen en Karianne Vermaas: Communicatie 2.0 is grenzeloos. Een waarschuwing is er ook. Stort je niet als een dolle op de sociale media voordat je eigen [...]