Toen ik twaalf jaar geleden voor het eerst aan de slag ging als webredacteur, moest ik het zonder vrouwelijke collega’s stellen. Vrienden en familie verkeerden in de waan dat ik IT’er was geworden, een goed betaald ‘mannenberoep’. Maar een leasebak heb ik nooit gehad en verstand van computers evenmin. Wel ben ik inmiddels omringd door vrouwelijke contentspecialisten, want webredactie: dat is eigenlijk tóch een vrouwenberoep.
Het is natuurlijk een slinks redacteurentrucje mijnerzijds om je met een provocerende intro verder dit artikel in te lokken. Ik laat het graag aan Desmond Morris en de zijnen om hun vingers te branden aan een genderdiscussie over welk geslacht beter is geëquipeerd om dit vak uit te oefenen. Mijn kort door de bocht geformuleerde stelling berust op niets meer dan een kwantitatief onderzoek dat ons bureau uitvoerde onder ruim duizend Nederlandse webredacteuren, tekstschrijvers en online communicatiespecialisten: de Webredactie Monitor 2010. Naar mijn weten het eerste arbeidsmarktonderzoek onder Nederlandse webredacteuren. Wat blijkt daaruit zoal: 56,6% van de respondenten is van het vrouwelijke geslacht (N=1.015).
Sekseverschuiving binnen vakgebied
’So what, dat is amper meer dan de helft’, zou je wellicht denken. Dat ik ooit deel uitmaakte van een webredactie zonder vrouwen zou nog te wijten kunnen zijn aan een ongeëmancipeerde werkgever. Maar de cijfers van de Webredactie Monitor 2010 maken wel degelijk aannemelijk dat een sekseverschuiving gaande is. De mannelijke respondenten zijn gemiddeld 39 jaar oud, de deelnemende vrouwen 35. Onder de jongere webredacteuren is het vrouwelijke overwicht nog groter. Zo vulden in de leeftijdscategorie tot en met 30 jaar ruim twee keer zoveel vrouwen als mannen de enquête in. Voor de aanwas van nieuw talent moet ons vakgebied het dus vooral van de dames hebben.
Vrouwelijke webredacteuren hoger opgeleid
Mannen die aan de bak willen als webredacteur, moeten sowieso van goeden huize komen. Vrouwen stromen niet alleen in steeds grotere getale toe, ze zijn ook vaker hoger opgeleid. Van de vrouwelijke webredacteuren in loondienst is 90% wo- of hbo-opgeleid, tegenover 80% van de mannen. Het verschil is nóg groter bij de freelancende vrouwen en mannen, van wie respectievelijk 97% en 79% een wo- of hbo-opleiding hebben genoten. Populaire studies bij beide seksen zijn sociale wetenschappen, communicatie, politicologie en psychologie.
Als (hoogopgeleide) webredacteur kun je daarmee vervolgens in veel verschillende sectoren terecht. De vijf meest genoemde werkgevers – en dan tellen we de freelancers even niet mee – zijn lokale overheden, media, zakelijke dienstverlening (exclusief banken en financiële instellingen), centrale overheid en gezondheidszorg. In de meeste sectoren zijn de vrouwelijke webredacteuren al in de meerderheid, met uitzondering van de media.
Webredacteuren maken lange weken
In de nationale discussie over ‘zware beroepen’ heeft de webredacteur nog geen kik gegeven, terwijl die gemiddeld toch zo’n 33 uur per week werkt. Ter vergelijking: volgens de door TNO, het CBS en TNS NIPO uitgevoerde Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2008 (NEA 2008) heeft de gemiddelde Nederlandse werknemer een dienstverband van 31,6 uur. De tabel rechts laat zien dat de vrouwelijke webredacteuren iets boven dat landelijke gemiddelde zitten. Hun mannelijke collega’s staan voor 3 uur per week meer op de loonlijst, maar dat is een kleine marge in vergelijking met de cijfers van de NEA 2008. Gemiddeld over alle beroepsgroepen is het verschil tussen mannen en vrouwen namelijk bijna 10 uur per week (36,1 uur versus 26,3 uur). Freelancende webredacteuren maken naar eigen zeggen langere weken – mannen 35,9 uur, vrouwen 33 uur. Daar staat tegenover dat meer dan de helft van hun vakgenoten in loondienst (54,6%) regelmatig enkele uren moet overwerken.
Vrouwen verdienen minder én meer
Participatie is één ding, maar de man-vrouwdiscussie wordt op z’n scherpst gevoerd als het gaat om functies en salarissen. Uiteraard hebben we niet nagelaten om de webredacteuren te vragen naar hun beloning. Het gemiddelde bruto maandsalaris van de deelnemende webredacteuren bedraagt 2.815 euro. De mannen verdienen gemiddeld 285 euro bruto méér dan de vrouwen. Een verschil dat deels wordt toegeschreven aan hun 3 uur langere werkweek. Mogelijk speelt ook de hogere gemiddelde leeftijd van de mannelijke respondenten een rol. Of er ook een verband is met functieverschillen konden we niet destilleren uit de resultaten van de Webredactie Monitor. Opmerkelijk is wel dat vrouwelijke freelancers het financieel juist beter doen dan de mannen, terwijl ze minder uren maken. Zij verdienen een gemiddeld bruto jaarinkomen van 40.667 euro en laten daarbij de mannelijke freelancers (39.885 euro) achter zich.
Nog toekomst voor de mannelijke webredacteur?
De onderzoeksresultaten van de Webredactie Monitor bieden verrassende inzichten en roepen onvermijdelijk nieuwe vragen op. Hoe moet het verder met de man als webredacteur? Ontwikkelt hij een achterstand ten opzichte van zijn vrouwelijke collega? Maakt hij straks meer uren om hetzelfde te verdienen? Wordt webredactie écht een vrouwenberoep? Een volgende Webredactie Monitor mag daar antwoord op geven. Zolang ‘content’ zich nog ‘king’ mag noemen hoef ik me weinig zorgen te maken. Toch?
Paul Janssen 
Frank Mijnes 
Sander Tamaëla 
Cees 
Willem de Overwinnaa 
Beste Rob,
Goed artikel. Als (mannelijke) webredacteur was ik natuurlijk gelijk getriggerd door het intro. Hebben de mannen in de toekomst nog wel kans in deze branche? Jazeker, in iedere branche wordt het verschil tussen mannen en vrouwen steeds kleiner.
Ook merk ik dat webredactie steeds breder wordt. Zo is naast de content, social media en usability erg belangrijk geworden.
Leuk om te weten.
Ik had het nóg leuker gevonden als het verschil per branche was uitgewerkt. In het artikel wordt al genoemd dat in de media vooralsnog meer mannen dan vrouwen als webredacteur aan de slag zijn en dat klopt ook met mijn ervaring. Ik ken maar liefst twee vrouwelijke webredacteuren en die zijn dat tegen wil en dank, in de hoop dat ze ooit voor het blaadje cq programma zelf mogen werken!
Als ik verder kijk naar de studies die de webredacteuren hebben gevolgd (sociale wetenschappen, communicatie, politicologie) dan zijn dat ook typische studies waar meer vrouwen dan mannen aan beginnen. Van webredacteuren bij een overheid of groot bedrijf wordt ook vaker een communicatiestudie dan een journalistieke studie verwacht. Een logisch resultaat is dan dat er meer vrouwen dan mannen op webredacties komen te werken (al zitten op de journalistiekopleidingen ook veel dames)
@Chris
Klopt helemaal, als webredacteur moet je al die aspecten redelijk onder de knie hebben om allround te blijven. In dat opzicht blijft ons vak zich ontwikkelen. Twaalf jaar geleden waren notepad en FTP mijn ‘cms’ en had ik nog nooit van SEO gehoord (hoewel de term volgens mij al uit 1997 dateert).
@ Arjan
Ik ben even in de cijfers gedoken Arjan, en hieronder staan de percentages als het gaat om de man-vrouwverhouding van webredacteuren binnen de top 5 van genoemde branches:
1. Lokale overheid: 43% man, 56% vrouw
2. Media: 56% man, 44% vrouw
3. Zakelijke dienstverlening: 49% man, 51% vrouw
4. Centrale overheid: 49%, 51% vrouw
5. Gezondheidszorg: 39% man, 61% vrouw
Wat betreft de studies weet ik dat de journalistieke opleidingen inderdaad al geruime tijd meer vrouwelijke afgestudeerden afleveren, maar dat vrouwen op de hoge functies nog ondervertegenwoordigd zijn. In 2003 was daarover ook een rapport, ‘Midden in de Media’, van het Sociaal en Cultureel Planbureau.
http://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2003/Midden_in_de_media
De communicatie is hier nog echt een mannenafdeling… maar boven het glazen plafond hebben we bijna alleen vrouwen. Het is dus geen bewuste keuze.
Maar er is natuurlijk verschil met webredacteur en webmaster. Een webmaster is vooral technisch bezig en een webredacteur meer met de content. En omdat de meeste vrouwen meer gevoel voor taal hebben is het bijna logisch dat die meer als webredacteur aanwezig zijn.
En als mannelijke webmaster zou je elkaar perfect kunnen aanvullen.
Ik werk al jaren als webredacteur – in het verleden o.a. voor planet.nl – en ik merk dat mannen vaak de technische kant op gaan terwijl vrouwen ‘gewoon’ blijven schrijven. Heb verschillende oud-collega’s die websites bouwen, zich verhuren als SEO-expert etc. Mannen, welteverstaan :)
Of onomstotelijk is bewezen dat vrouwen meer taalgevoel hebben en mannen technischer zijn weet ik eerlijk gezegd niet, hoewel je dat op basis van ervaringen en observaties misschien wel kunt denken. Komt toch Desmond Morris weer om de hoek kijken.
Misschien heeft het succes van vrouwen in webredactie iets te maken met het feit dat de rits reacties hierboven van mannen afkomstig is?
Met zo’n titel ontkom je natuurlijk niet aan getouwtrek, dus hierbij maar even de kogel door de kerk: vrouwen hechten qua tekst meer waarde aan precisie en zijn zo druk bezig met het driemaal controleren van het resultaat, dat ze zich niet laten afleiden door andere websites. Deed meneer Osmond toevallig ook kwantitatief onderzoek naar sekseverschillen in websitebezoek?
Met dank aan mijn neef (!) die de tijd had me op dit artikel te attenderen…
Ziedaar, altijd controleren: meneer Morris natuurlijk, meneer Osmond weet van niets.
Allemaal multitaskende mannen die hier tussen hun drukke werkzaamheden door reacties plaatsen vermoed ik ;) Maar goed dat zich eindelijk ook vrouwen in de discussie mengen.
Misschien dat de hier reagerende mannen kunnen bevestigen dat zij (tot voor kort) met verouderde CMS-en werken en er dus meer techneuterij aan te pas komt? Niet dat vrouwen dat niet kunnen, begrijp me niet verkeerd maar het is het aloude alfa en beta verschil.
Kortom: dat webredactie vrouwelijker wordt komt doordat de contentmanagementsystemen volwassen zijn geworden.
Benieuwd naar jullie mening.
Ik denk dat je het in een bredere context moet zien Peter. Tien, vijftien jaar geleden was het intergebruik in Nederland ook nog niet evenredig verdeeld over de seksen. In denk dat vrouwen op meerdere terreinen een inhaalslag hebben gemaakt. Hier bijvoorbeeld een passage uit de Nationale Internet Monitor uit 2005: ‘Het aantal vrouwen dat momenteel wekelijks over het internet surft is, evenals in 2004, gelijk aan het aantal mannen. In 1995 bestond de Nederlandse internetbevolking nog voor 80% uit mannen en voor 20% uit vrouwen. ‘ Dat waren duidelijk andere tijden.
Sinds wanneer maak je lange weken als je 33 uur per week werkt?!