Rechterkolom-blindheid & het belang van content op de juiste plek

De rechter kolom

Op basis van recente usabilityonderzoeken die wij uitvoeren (gemiddeld vijftig usabilitytesten per jaar) signaleren wij een trend: de rechterkolom van websites wordt vaak maar matig waargenomen, terwijl bedrijven belangrijke content en functionaliteiten alleen in de rechterkolom van hun website plaatsen. Het gevolg is dat bezoekers belangrijke content over het hoofd zien. Het lijkt of er sprake is van "rechterkolom-blindheid". Reden genoeg om uit te zoeken wat hier de oorzaak van is.

Geen aandacht voor de rechterkolom

Bij websites die veel content hebben, met uitzondering van e-commercewebsites, is de aandacht van bezoekers vooral gefocust op het midden (de body) van de pagina. Zelfs als er duidelijke call-to-action-knoppen en -iconen staan in de rechterkolom, die de aandacht zouden moeten trekken, wordt dit niet goed waargenomen. Zie hieronder een heatmap van een bedrijf waar wij onlangs een usabilitytest voor gedaan hebben. Je ziet waar de meeste aandacht is in de vorm van rode vlekken. De gele en groene gebieden worden ook wel gezien, maar minder goed bekeken. Het valt op dat de rechterkolom geen aandacht krijgt. Verder is zichtbaar dat bezoekers de pagina volgens het bekende F-patroon lezen.

De rechterkolom wordt nauwelijks opgemerkt.

Waarom valt de rechterkolom onvoldoende op?

De rechterkolom valt niet op door zowel bewust als onbewust gedrag. Sommige bezoekers zien de rechterkolom gewoonweg niet. Andere bezoekers negeren de rechterkolom. Hoe dan ook, het valt onvoldoende op. Er zijn drie redenen die dit gedrag verklaren:

  1. Bezoekers gaan doelgericht op zoek;
  2. Door inzoomen valt rechterkolom weg op mobiel of tablet;
  3. Bezoekers negeren de rechterkolom omdat zij verwachten dat dit commerciële informatie is.

1. Bezoekers gaan doelgericht op zoek

Als bezoeker kom je met een bepaald doel op een website, dat je zo snel mogelijk wilt bereiken. Alles wat enigszins in de weg staat wordt genegeerd, je richt je op wat jij denkt dat belangrijk is: het midden van de pagina en het linker menu. De aandacht gaat daarom vooral naar deze delen van de website, je verwacht daar alle relevante informatie te vinden. De informatie in de rechterkolom wordt als secundair gezien. De verwachting dat belangrijke informatie in de rechterkolom te vinden is, is niet intuïtief. Bezoekers vertonen onbewust efficiëntiegedrag.

Bezoekers kunnen op verschillende manieren doelgericht werken. Je kunt een pagina scannen omdat je even vlug wat wilt opzoeken en je dit snel gedaan wilt krijgen. Je wilt dan niet worden afgeleid. Het kan ook zijn dat je een pagina gedeeltelijk of aandachtig leest. Je bent dan verdiept in een verhaal en bent niet van plan om weg te kijken van de inhoud. Uit onderzoek van Jacob Nielsen blijkt dat op alle drie de manieren de rechterkolom niet wordt opgemerkt. Dus, ongeacht hoeveel aandacht een bezoeker op dat moment heeft voor de site, de rechterkolom valt niet op.

Onderzoek van usability-goeroe Jacob Nielsen naar het kijkgedrag van 232 personen, waarin duizenden websites werden bekeken. Het onderzoek is uitgevoerd in 2007, maar het principe geldt nog steeds.

Bezoekers zijn doelgericht en hebben al snel geleerd dat linksboven in een pagina informatie staat die hen snel en efficiënt de weg wijst. Het logo en de tagline staan linksboven, waardoor een bezoeker ziet of hij op de goede site is. Ook begint de navigatie in dit deel van de pagina, wat weer een oriëntatiepunt voor de bezoeker is om snel van start te gaan. En we lezen van links naar rechts en beginnen dus links (alle onderzoeken zijn gebaseerd op culturen die van links naar rechts lezen). Linksboven op een pagina krijgt dus het meeste aandacht.

Het rode vlak is het gedeelte van de website waar de meeste aandacht naar uit gaat.

Ook gaat de aandacht vooral naar de linkerhelft van het scherm. Websitebezoekers kijken 69% van de tijd naar de linkerhelft van de pagina, waar ze 30% van hun tijd kijken naar het rechtergedeelte. De grafiek hieronder laat dit zien.

Elke balk toont aan hoe lang een bezoeker kijkt naar een 100-pixels brede streep. De horizontale as geeft aan hoeveel pixels vanaf de linker kant van het scherm een bezoeker kijkt.

2. Door inzoomen valt rechterkolom weg op mobiel of tablet

De rechterkolom kan wegvallen bij websites die niet geoptimaliseerd zijn voor mobiel. Als je op een website komt dat geen responsive design heeft of niet is geoptimaliseerd voor mobiel, is het lezen van content best lastig. Vaak ga je inzoomen op de content. Het gevolg is dat de rechterkolom hierdoor helemaal wegvalt. Aangezien het gebruik van mobiel en tablet flink toeneemt, wordt ook de schaalbaarheid van websites steeds belangrijker.

3. Bezoekers negeren de rechterkolom omdat zij verwachten dat dit commerciële informatie is

Bezoekers zijn gewend dat in de rechterkolom commerciële informatie staat. Je associeert deze informatie al snel met banners: het ziet eruit als reclame en daarom kijk je er niet naar. Zelfs wanneer de banner in dezelfde look & feel is vormgeven en duidelijk onderdeel is van de bodycontent.

Het belang van goed onderzoek

We merken dat er misleidende resultaten uit eyetracking-onderzoeken komen. Dit is ook de reden dat er bijvoorbeeld tegenstrijdige onderzoeksresultaten zijn als het over bannerblindness gaat. Het is erg jammer dat dit gebeurt, want onze ervaring is dat goed onderzoek heel waardevol is. Vaak wordt er een verkeerde methodologie gebruikt. Waar gebruikers naar kijken is namelijk afhankelijk van de taak die zij meekrijgen bij het bezoeken van een site.

Ongeschoolde onderzoekers vragen gebruikers bijvoorbeeld te kijken naar een stand-alone pagina, met als gevolg dat ze de hele pagina uitgebreid bekijken en dus ook de content in de rechterkolom. Maar mensen kijken, afhankelijk van de context, anders naar websites. Een pagina wordt anders bekeken als deze onderdeel is van een vrije surfopdracht. Tijdens een vrije surfopdracht is een bezoeker meer bezig met het bereiken van zijn doel en let daarbij op elementen die hij interessant vindt en/of van belang zijn. Daarbij wordt de rechterkolom vaak genegeerd.

Wat kun je doen zodat de content of functionaliteit wel gezien wordt?

Om te beginnen: achterhaal door middel van onder andere een usability test wat gebruikers primaire en secundaire content vinden. Hierdoor krijg je input wat er in de linker en rechterkolom geplaatst dient te worden.

Plaats primaire content en functionaliteiten daar waar de bezoeker daadwerkelijk de aandacht heeft: in de bodycontent van een pagina. Hier verwachten bezoekers belangrijke content te vinden. Heb je te weinig ruimte om hier alle belangrijke content te plaatsen, neem dan duidelijke call-to-action-knoppen of -banners op in de bodycontent. Plaats alleen secundaire inhoud aan de rechterkant: niet alles kan een top plek krijgen. Overweeg een twee kolomsindeling. Zo heb je wel voldoende ruimte om alle belangrijke content te plaatsen.

Tenslotte: zorg voor een responsive design zodat mensen altijd alle relevante informatie zien. Zo voorkom je dat mensen inzoomen op de bodycontent, waardoor de rechterkolom wegvalt. Dit dwingt je ook om na te denken welke content primaire en secundair is en waar je het beste de content in de body kunt plaatsen.

Lees ook het artikel van Anne-Roos Hassing over ‘Van mobile first naar content first’.

Uitgelicht: Nieuw! Boek ‘Webdesign: van concept tot realisatie’

Webdesign: van concept tot realisatie

Meer weten over alle facetten van webdesign, van concept tot realisatie? Dit boek leert je een website te ontwikkelen, realiseren en onderhouden aan de hand van het unieke Internet Project Plan leer je. De vele voorbeelden, praktijktips en bijdragen van diverse experts op het gebied van design en usability maken dit een compleet en onmisbaar boek voor webdesigners.

Meer weten?

Interessant?

Lees dan ook onze andere artikelen over , , , , , , , , , , .

Reacties

  1. Heel duidelijk en vooral raadzaam artikel. Ik ga mijn “rechter kolom” onder de loep nemen en deel dit met de blogs die ik voor mijn opdrachtgevers beheer. Dank voor je inzichten Ester!

  2. Goed onderzoek maar het werkelijke probleem is dat webdesigners veel te veel irrelevante “zooi” op het scherm plempen voor het “mooie” plaatje. “Less is better” zou het uitgangspunt moeten zijn.

    1. Nick, ik vind je stelling wel héél erg kort door de bocht. Wanneer enkel de designers verantwoordelijk zouden zijn voor het uiterlijk van een site, zou de webwereld er een stuk fraaier uitzien. In 99 van de 100 gevallen is het echter een combinatie van een aantal factoren, waarvan een redelijk aantal buiten de invloedssfeer van een designer liggen.
      Een belangrijke factor is het lijstje met eisen en wensen van de opdrachtgever, een andere is die van het CMS waar de uiteindelijke site in gebouwd gaat worden of, erger nog, de gekozen template die voor 75% overeind moet blijven.
      Bij het maken van een website is het daarom erg belangrijk vooraf met de betrokken partijen om de tafel te gaan zitten om elkaars wensen en eisen te bespreken en tot een definitieve lijst met (rand)voorwaarden te komen.

      p.s.:
      Overigens is de uitspraak; ‘Less is more’, en Jacob Nielsen zou je graag een knuffel geven.

  3. Ferdinand Bogman |

    Grappig,

    De website waar we dit op lezen heeft geen linkerkolom, alleen een rechter. Helpt dat?

    1. Haha, scherp!

      1. Hebben jullie enig idee wat er hier in de rechterkolom staat? Ik niet.

  4. Er wordt een trend gesignaleerd, maar Nielsen toonde het al in 2007 aan na onderzoek van duizenden websites. Wat is de trend dan? Dat het negeren van de rechter kolom nog erger wordt? Of is het gewoon een algemeen geldend principe?

  5. Je schrijft dat dit niet van toepassing is op e-commerce websites? Betekent dit dat daar de content in de rechter kolom wel meer aandacht van de bezoeker krijgt?

  6. Mijn hypothese zou zijn dat de rechterkant van een e-commerce site prima bekeken wordt. Daar verwacht nu eenmaal je volgende stap in een aanschafproces. Kijk bijvoorbeeld naar amazon.com en bol.com. Beide sites staan bekend om het continue testen van hun layout en kiezen nog steeds voor een conversie aan de rechterkant.

    Persoonlijk vind ik de site van Volvo nog steeds een mooi voorbeeld van een niet e-commerce site die hun conversiepunten links (in het hierbovengenoemde F-patroon) tonen. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld BMW die hun conversiepunten over de complete rechterkolom verspreiden.
    Volvo: http://www.volvocars.com/nl/all-cars/volvo-v40/pages/5-things.aspx
    BMW: http://www.bmw.nl/nl/modellen/3-serie/sedan/showroom/comfort.html

    *Nee, ik heb geen relatie met bovengenoemde sites.

  7. Leuk artikel. Er is ook software beschikbaar (niet gratis) die voor jouw website zulke heatmaps opmaakt. Ben alleen de naam even kwijt.. Iemand?

  8. En hoe zit het in landen waar men van rechts naar links leest?

    1. Dat vroeg ik mij ook al af! Is daar ook dergelijk onderzoek geweest en bleek daaruit dat de linkerkolom het slechtst bekeken werd? Ik ben ook wel benieuwd naar hoe iemand uit zo’n land kijkt naar een westerse website. Volgt hij een ander patroon en ziet hij dan de content in de rechterkolom juist wel?

      Een andere vraag die door mijn hoofd spookt heeft te maken met punt 3 van het verhaal en het bekende kip-en-eiverhaal. “Bezoekers negeren de rechterkolom omdat zij verwachten dat dit commerciële informatie is”. Zetten website-eigenaren reclames van andere partijen bewust in de rechterkolom, omdat dit hun website vervuilt? Zo nee, waarom staat er dan nog zoveel reclame in de rechterkolom als al sinds 2007 bekend is dat dit niet wordt gezien?

  9. Ester Toffoletto |

    Dank voor de reacties!

    @ Hein, de trend is dat bedrijven steeds vaker belangrijke content in de rechterkolom plaatsen. Het principe dat de rechterkolom niet opvalt is een algemeen geldend principe.

    @ Karen, dat klopt, op e-commerce sites staat bijvoorbeeld op productpagina’s de belangrijkste CTA in de rechterkolom, deze valt wel op. Deze pagina’s zijn anders opgebouwd, in de body staat vaak een visual in plaats van tekst en bezoekers kijken hierdoor anders. Zij kijken dan meer volgens het Gutenberg model, in dit artikel vind je hier meer informatie over http://51bits.com/articles/design-by-gutenberg/

  10. Ferdinand Bogman |

    Helaas zijn de drie genoemde verklaringen niet afdoende. Want:
    ad. 1. waarom zou je bij doelgericht zoeken niet rechts kijken?
    ad. 2. waarom zou bij inzoomen op een tablet de rechterkolom verdwijnen en niet de linker?
    ad. 3. waarom zou alleen aan de rechterkant commerciële informatie staan (hier worden advertenties bedoeld, neem ik aan)?

    Het antwoord hierop is eenvoudig, en ik vraag me af waarom die over het hoofd is gezien: we lezen van links naar rechts. Als we onderweg besluiten dat de informatie niet relevant is, beginnen we opnieuw aan de linkerkant, maar nu een stukje lager (gevolg: reden 1 en 2). Vandaar het F-profiel.
    Omdat sitebouwers ook van links naar rechts lezen, richten ze (bewust of onbewust) de site daarop in (gevolg: reden 2 en 3).

    Om te testen of dit klopt, zou hetzelfde onderzoek gedaan kunnen worden met Arabische websites. Een eerste blik wijst op een gespiegeld ontwerp ten opzichte van sites met Latijns schrift.

  11. Less is more
    Vorm volgt functie

    Allemaal mooie one liners en Nielsen zou hier een staande ovatie van in zijn broek krijgen maar dit is allemaal generalisatie. Kruip eens in de huid van de eindgebruiker en doe wat zij vragen, niets meer en niets minder.

  12. Het inmiddels bekende F-model is volgens mij een logisch gevolg van het feit dat wij in onze cultuur van links naar rechts lezen. hier zijn reeds al enkele opmerkingen over gegeven. Deze wetenschap MOET je ook online benutten. Of het nu een informatieve website betreft of een webwinkel, het is een feit dat het verstandig om de inhoud van elke pagina naar waarde in te schatten. Het belangrijkste zet je daarbij links. Wil je dat het gastenboek als eerste gezien wordt omdat daar allemaal leuke en goede reacties te vinden zijn omtrent jouw diensten en zo als positieve beinvloeder ingezet kan worden? Mijn gastenboek staat nu bijvoorbeeld links boven in de navigatiebalk en wat denk je? Uiteraard is de test geslaagd en wordt het gastenboek veel vaker bezocht dan gemiddeld. Testen, proberen, monitoren en het F-model komt vanzelf in beeld. Wetenschap, het is één grote leerweg!

  13. adriaan polderman |

    les 1. schaf de rechter kolom af.
    kijk naar de rechterkolom van de ‘look’ van frankwachting.
    daar staat allemaal nutteloze info, die niet voor mij bedoeld is.
    slechts bedoeld om de reclame inkomsten van frankwachting te spekken.
    voor de rest geen nieuws onder de zon.
    20 – 30 jaar geleden wisten we al dat je ‘het aanbod’ links boven in de hoek van een brief moest zetten. in de linkerkolom dus…..
    je weet wel, die afschuwelijke direct-marketing brieven met onderstrepingen en cursieven.
    en te vaak je naam herhalen.
    zoals ik zei: ‘niets nieuws onder de zon’.
    pas al die “oude” methodieken nou maar gewoon toe op je website.
    je zult verbaasd zijn over de toename van het klikgedrag……
    en de conversie, uiteraard!

    1. Beste Adriaan, ik kan niet nalaten om even te reageren op je opmerking over de rechterkolom van Frankwatching. Er staan inderdaad advertenties in de rechterkolom, ook hier moet de schoorsteen ergens van roken. Zonder reclame-inkomsten ook geen Frankwatching. Maar het staat je vrij om de rechterkolom te negeren, even goede vrienden.

      Maar meer on topic: onze rechterkolom is juist niet overal gelijk. Per rubriek zetten we andere content in, soms zelfs per pagina. Zo vind is de rechterkolom bijv. bij een formulierpagina anders dan bij een bedankpagina of bij een artikelpagina. Ook vind je op vele plekken in de site in de rechterkolom onze contactgegevens (met foto’s van teamleden) en de mogelijkheid om ons te volgen (bij Trainingen kun je @FWtrainingen volgen, bij Jobs juist @FWvacatures etc). We werken hier nog maar enkele maanden mee en zijn nog steeds bezig om deze opzet verder op maat te maken. We merken dat het werkt en er bijvoorbeeld meer gebeld wordt en mensen het ook prettig vinden om te weten met wie ze bellen.

  14. Fijn artikel, geeft bevestiging van een vermoeden. Dit is waardevolle informatie.
    Ik merk ook dat ik rechts negeer, komt wellicht doordat veel sites rechts de reclame plaatsen en ik reclame bewust probeer te negeren.

    Ik snap niet waarom sites zoals Facebook geen premiums aanbieden zodat reclame bijvoorbeeld betaald onderdrukt wordt. Ik heb er geld voor over. Ook Frankwatching zou onderhand wel eens kunnen experimenteren met premium content voor premium abonnees.

  15. Op eerste gezicht ziet het eruit als een degelijk onderzoek, maar wat ik me afvraag, is hoe dit nu gemeten is; wat voor methode en aan hoeveel testpersonen en websites moeten we aan denken? Verder herken ik het gedrag zeker.

  16. Dat de rechterkant van een webpagina niet meteen de beste plaats is om iets belangrijks te zetten, is een feit. Maar dat is verre van een nieuwe vaststelling.
    Ik erger me dan ook een beetje aan het begin ‘wij signaleren een trend’.
    Al in 2003 schreven we hierover een artikel met als titel ‘de dood van de rechterbalk’, zie http://www.agconsult.be/nl/publications/articles/rechterbalk.asp
    Ook Ferry Den Dopper schreef er in 2009 over, zie http://www.den-dopper.com/2009/10/19/website-navigatie-denk-na-over-plaatsing-weergavestijl-en-interactie/

    Dus ja, het is een feit. Maar geen trend.

  17. Puik artikel, al is Jacob eigenlijk Jakob. Laat ‘t ‘m niet zien, want de beste man is nogal ijdel: http://www.nngroup.com/people-jakob-nielsen-photos

  18. Interessant onderwerp!

    Wat wij vaker hebben ontdekt, door onderzoeken zoals Esther beschrijft is dat de rechterkolom wel degelijk wordt gebruikt. Maar wel door hele specifieke segmenten van je doelgroep.

    Meestal zijn dit de gebruikers die op emotie beslissen. De bovenkant van de rechterkant wordt vooral door snelle beslissers, de onderkant voornamelijk door gedegen beslissers bekeken.

    Zodra je weet hoe je doelgroep zich oriënteert (onderzoeken!) kun je in ontwerp heel slim gebruik maken van dit kijkgedrag.

  19. Wauw wat een interessant artikel! Ik ben het met Esther eens dat een responsive design deels kan voorkomen dat men inzoomt op de bodycontent en zo de rechterkolom ‘vergeet’. Daarnaast is responsive design sowieso een must in deze tijd gezien men steeds meer en meer gebruik maakt van mobiele apparatuur.
    @Bas Brand, mooie aanvulling.

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * aangegeven.

Verschijnt je reactie niet, dan is deze mogelijk in de spam terechtgekomen. Mail ons dan even!