Geen end-to-end encryptie in Insta DM: dit zijn de gevolgen

Als je Instagram gebruikt, wil dat natuurlijk nog niet zeggen dat je helemaal geen oog hebt voor (je eigen) privacy. Je let op wat je post en je stelt Instagram zo privacyveilig mogelijk in. Je hebt dus ook de end-to-end encryptie voor DM’s ingesteld en laat afbeeldingen in DM’s maar één keer door de ontvanger bekijken. Daar is sinds vorige maand een einde aan gekomen. Wat zijn daar concreet de gevolgen van?

Direct Messages waren privé

Had je de end-to-end encryptie van je DM’s ingesteld, dan betekende dat in principe dat alleen jij en de ontvanger van je DM’s de verstuurde berichten en afbeeldingen kon zien. Meta, het moederbedrijf van Instagram, kon de inhoud van de berichten dus niet bekijken, meelezen of gebruiken voor het trainen van MetaAI.

Ook de overheid kon dus niet met deze berichten meelezen of bij Meta opvragen wat de inhoud van de verstuurde berichten was. Pas als de politie een fysieke telefoon in handen kreeg was het mogelijk om berichten te lezen.

Hierdoor kon dus ook niet voorkomen worden dat er bijvoorbeeld kinderporno werd verspreid via DM of dat er andere illegale activiteiten of communicatie plaats zou vinden via DM.

Europees wetsvoorstel chatcontrole

Al lange tijd worden er Europese wetsvoorstellen gedaan voor zogenoemde chatcontrole. Het idee erachter is om kindermisbruik tegen te gaan. Er is zelfs een tijdelijke regeling geweest waarbij grote platformen vrijwillig alle communicatie mochten controleren op kindermisbruik. Die regeling is inmiddels afgelopen, al blijven sommige partijen, zoals Microsoft en Google, er wel mee doorgaan omdat ze ervan uitgaan dat het ofwel toegestaan blijft of verplicht wordt door een nieuwe schatcontrole regeling.

Tot nu toe haalden de verschillende wetsvoorstellen het niet, omdat het een te grote impact op de privacy heeft. Verwacht wordt dat in de zomer van 2026 er weer een nieuw wetsvoorstel voorgelegd wordt aan het Europees Parlement. De kans is groot dat end-to-end encryptie daarin wel mogelijk blijft, maar dat er bijvoorbeeld voor het versturen van berichten toch berichten gescand moeten worden op mogelijk kindermisbruik.

Hoe dan ook is het idee achter elke vorm van het wetsvoorstel dat elke Europese burger alle privacy met betrekking tot online communicatie moeten inleveren, in de hoop wellicht een of enkel kindermisbruikers op te sporen. We worden daarmee praktisch gezien allemaal als verdachte behandeld, nog voor we verdachte zijn.

Risico’s zonder end-to-end encryptie

Als toch al alle communicatie gecontroleerd moet worden, welke waarde heeft end-to-end encryptie dan nog? Met end-to-end encryptie kunnen in elk geval derden niet zomaar met de berichten meelezen. Zij zullen dan immers eerst de encryptie moeten zien te kraken.

Wanneer de end-to-end encryptie weg is of niet volledig is (omdat er een back door voor de overheid ingebouwd moet worden, zoals het voorstel ook wel eens is geweest), dan bestaat de kans dat de inhoud gelekt wordt. Op deze manier zouden bijvoorbeeld al cyberwapens van de VS zijn buitgemaakt.

Als Meta kán meelezen, mág het dan ook meelezen?

End-to-end versleutelde chatberichten op Instagram worden vanaf 8 mei 2026 niet meer ondersteund. Behalve dat we bij het einde van end-to-end encryptie ons zorgen moeten maken voor wat derden van ons te weten komen, moeten we ons ook zorgen maken om de manier waarop Meta met ons meeleest. Meta deelt in hun privacy policy openlijk dat ze onze DM’s meelezen, zolang dat wettelijk gezien mag.

Je hebt geen privacy op Instagram

Veel gevaarlijker is het wanneer je andere instellingen niet goed hebt staan. Bijvoorbeeld omdat je continu locatiegegevens met Instagram deelt of Instagram volledige toegang geeft tot je camerarol. Instagram kijkt mee op je telefoon en hoe jij je telefoon gebruikt. Hoe meer toegang jij Instagram tot je telefoon geeft, hoe meer ze van je te weten kunnen komen.

Ben jij te koop?

De informatie die Instagram van jou verzamelt, kunnen ze op verschillende manieren gebruiken:

• Ze kunnen de data (gepseudonimiseerd) doorverkopen
• De data is (indirect) beschikbaar voor adverteerders om jou gericht te kunnen benaderen
• Meta bekijkt jouw gebruik van de app en telefoon om daar het algoritme op aan te passen

Ofwel: jouw data wordt gebruikt om jou langer op het platform te houden, om jou nog meer in je eigen bubbel te houden en om jou meer te laten kopen. Daar heb je zelf helaas weinig voordeel bij.